Гэта старонка не была вычытаная
Сёлета гаро× стручны. Адзін наро× прытупіўся. У медзьвядзя ёсьць бярло×. Для цяляці адгароджаны кату×. Пасту× сьцяро× аве́чкі. Мне́ лё×ка на сэрцы. Ён е́дзе ўле́×цы. Начле́жнікі пае́халі на начлé×. Якая дра×кая дарога. Ты мо× дзе́рці мо×.
У Слуцку ўсё палю×ку. А×дай сваё грама×кай справе. Слу×кія паясы ве́льмі харошыя. Тутака былі ваяво×кія палацы. Пола×кія князі — беларускія. Навагра×кі і Ашмянскі паве́ты — суме́жныя між сабой. Ксён× пае́хаў да хворага. Купе́× купіў лён.
Ле́× падняў гэты камень. У восень капаюць рэ×ку. Хвалько нахваліцца, а бу×ка набудзецца. Ба×кі гадуюць дзяце́й. Ме́× дастаюць з зямлі. Не ва×цеся, людзі, бо ўсім блага будзе.
На страсе́ мох выра×, на моху бяро×ка, міле́й свая хатка, як чужая вё×ка. Бе́гала лі×ка каля ле́су блі×ка. Бабуля ўме́е ра×ка́заваць цікаўныя ка×кі. Вось уле́× у густы ле́×! Пола× прыме́рз да сьне́гу. Бэ× пахне. Кожны бе́× цягне ў ле́×. Зле́× з таго дрэва. Гу× крычыць на дварэ. У драбіне́ зламалася во×.
Каб ня е́×ка, не адзé×ка, дык была-бы грошай дзе́×ка. Праз Беларусь сту×кай ліе́цца рака Нёман. Жне́йка ця×ка працуе. Пту×ка зачапілася но×кай за волас сіла. Ля дарогі стаіць кры×. У краме прадавалі ры×. Пашла гуляць качарэ×ка. Котка злавіла мы×ку. Калі ўзяўся за гу× не кажы, што ня ду×.
На× хатай лётае каршун. Пера× імі пакланіся. Сноп а× снапа на дзьве́ стапы. Жораў × цяплом, ластаўка × лістом. Па× табой каня забілі. Ра×мяні мне́ грошы. Ра×капай яму. Зоркі ра×сыпаліся на не́бе. Бацька ў×хапіўся, абуў боты і, ра×чыніўшы дзьве́ры, выйшаў на панадворак. Бе× дабра ня будзе дабра. Бя× часу ня будзе квасу.
У Слуцку ўсё палю×ку. А×дай сваё грама×кай справе. Слу×кія паясы ве́льмі харошыя. Тутака былі ваяво×кія палацы. Пола×кія князі — беларускія. Навагра×кі і Ашмянскі паве́ты — суме́жныя між сабой. Ксён× пае́хаў да хворага. Купе́× купіў лён.
Ле́× падняў гэты камень. У восень капаюць рэ×ку. Хвалько нахваліцца, а бу×ка набудзецца. Ба×кі гадуюць дзяце́й. Ме́× дастаюць з зямлі. Не ва×цеся, людзі, бо ўсім блага будзе.
На страсе́ мох выра×, на моху бяро×ка, міле́й свая хатка, як чужая вё×ка. Бе́гала лі×ка каля ле́су блі×ка. Бабуля ўме́е ра×ка́заваць цікаўныя ка×кі. Вось уле́× у густы ле́×! Пола× прыме́рз да сьне́гу. Бэ× пахне. Кожны бе́× цягне ў ле́×. Зле́× з таго дрэва. Гу× крычыць на дварэ. У драбіне́ зламалася во×.
Каб ня е́×ка, не адзé×ка, дык была-бы грошай дзе́×ка. Праз Беларусь сту×кай ліе́цца рака Нёман. Жне́йка ця×ка працуе. Пту×ка зачапілася но×кай за волас сіла. Ля дарогі стаіць кры×. У краме прадавалі ры×. Пашла гуляць качарэ×ка. Котка злавіла мы×ку. Калі ўзяўся за гу× не кажы, што ня ду×.
На× хатай лётае каршун. Пера× імі пакланіся. Сноп а× снапа на дзьве́ стапы. Жораў × цяплом, ластаўка × лістом. Па× табой каня забілі. Ра×мяні мне́ грошы. Ра×капай яму. Зоркі ра×сыпаліся на не́бе. Бацька ў×хапіўся, абуў боты і, ра×чыніўшы дзьве́ры, выйшаў на панадворак. Бе× дабра ня будзе дабра. Бя× часу ня будзе квасу.
§98. Глухія зычныя перад звонкімі чуваць, як звонкія: казьба, прозьба, гарадзьба, пядзьдзесят і г. д. Тутака пішам ня так, як чуваць: касьба, просьба, пяцьдзесят (за тое, што маем касіць, прасіць, пяць).
Задачка. Гарба, мала×ба і ка×ба — цяжкія работы. Наш дзе́д ужо слабы ў ха×бе. Прасі Бога, каб про×ба дайшла да не́ба. Дзядуля сядзіць на пры×бе. Ка×біт косіць се́на. Мала×біты пашлі дамоў. У капе́ шэ×дзесят адзінак. Майму бацьку пя×дзесят шэ× гадоў.
§ 99. Перад мягкімі зычнымі і ь з, с, ц, дз, зьмягчаюцца: зьняць, сьляза, цьвіце́ць, дзьве́, зье́хаць і г. д. Толькі перад г, х, к яны не зьмяняюцца.
Задачка. Перапішы і заме́ста крыжыка пастаў з, с, ц, дз або зь, сь, ць, дзь:
Купе́ц зарабіў ×весьце рублёў. Маці ×хінулася над дзіцянём. ×віршня штось папсавалася. ×кінь гэтае рызьзё. У прочкі ×бірайся, а жыта се́й. Пустой птушкі пустыя і пе́сьні. Вучань прачытаў ×ве́ кнігі. Ні сьцяты, ні паве́шаны. У зімку ×ве́ры хаваюцца ў норы. ×ліна бывае зара×лівая. Ня рыпайце ×вярыма. Шкло якоесь ×мяннае. Яблыны ×вітуць бе́лым ×ве́там.
§ 100. Злучэньні тц, чц чуваць як цц, а злучэньні тч, дч, як чч —
| чуваць: | пішацца: |
| маццы | матцы |
| даццы | дачцы |
| загаччык | загадчык |
Злучаньне дс дае́ ў вымове ц, хоць пішацца дз —
| чуваць: | пішацца: | заме́ста: |
| люцкі | людзкі | людскі |
| швэцкі | швэдзкі | швэдскі |