Перайсці да зместу

Старонка:Беларуская граматыка для школ (1918).pdf/16

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка не была вычытаная
Лік множны.
Н. сьвят-ыя для ўсіх р.
P. сьвят-ых
Д. сьвят-ым
В. як Н. або Р.
T. сьвят-ымі
М. сьвят-ых
Лік адзіночны.
Н. бос-ы бос-ая бос-ае
Р. бос-ага бос-ае (ай) бос-ага
Д. бос-аму бос-ай бос-аму
В. як Н. або Р. бос-ую як Н.
Т. бос-ым бос-аю (ай) бос-ым
М. бос-ым бос-ай бос-ым
Лік множны.
Н. бос-ыя В. як Н. або Р. для
ўсіх р.
Р. бос-ых Т. бос-ымі
Д. бос-ым М. бос-ых

Так сама зьмяняюцца прыме́ты з мягкім зычным перад канчаткамі:

3) Лік адзіночны.
Н. сін-і сін-яя сін-яе
Р. сін-яга сін-яе (яй) сін-яга
Д. сін-яму сін-яй сін-яму
В. як Н. або Р. сін-юю як Н.
Т. сін-ім сін-яю (яй) сін-ім
М. сін-ім сін-яй сін-ім
Лік множны.
Н. сін-ія В. як Н. або Р. для
ўсіх р.
Р. сін-іх Т. сін-імі
Д. сін-ім М. сін-іх

§ 40. Калі націск прыходзіцца на канчатак, то ў родным склоне — óга, калі націск ня прыходзіцца на канчатак, а на аснову, то — ага: сьвяты — сьвятога, добры — добрага, сіні — сіняга, вялікі — вялікага і г. д.

§ 41. Тыя прыметы, што азначаюць якасьць (на пытаньне які?), могуць мець тры ступені гэтае якасьці, або тры ступе́ні прыраўнаваньня:

1-ая ступе́нь — звычайная: зялёны, ая, ае, вялікі, ая, ае;

2-ая ступе́нь — вышэйшая: зеляне́йшы, вялікшы;

3-ая ступе́нь — найвышэйшая: найвялікшы, найзеляне́йшы, або самы зялёны, самы вялікі, ці за ўсіх найзеляне́йшы, ад усіх найвялікшы і г. д.

Некаторыя прыме́ты маюць няправільныя ступе́ні прыраўнаваньня: добры — ле́пшы, найле́пшы; благі — горшы, найгоршы; малы — ме́ншы, найме́ншы.

Задачка. 1. Праскланяйце:

Сіні, чорны, горкі, салодкі, тоўсты, глухі.

2. Напішэце ступе́ні прыраўнаваньня:

Новы кажух, зялёны сад, вялікі бор, цёплая шапка, шырокае поле, глыбокае мора, сьляпы конь, благі сон, сухі хлеб.