Старонка:Аснаўныя пачаткі арытмэтыкі.pdf/58

Знаходжаньне часткі якога-небудзь ліку і знаходжаньне ўсяго ліку, калі вядомы якія-небудзь яго часткі.

167.Каб знайсьці некалькі частак ад якога-небудзь цэлага ліку, трэба спачатку знайсьці адну жаданую частку гэтага ліку, разьдзяліўшы яго на назоўнік, потым знойдзеную частку памножыць на лічнік.

Няхай, напрыклад, трэба знайсьці ⁵/₆ ад 24. Разважаем:

${\tfrac {1}{6}}$(24)=${\tfrac {24}{6}}$=4.
${\tfrac {5}{6}}$(24)=4·5=20.

Няхай яшчэ патрэбна знайсьці ³/₈ ад ⁹/₅. Разважаем:

${\tfrac {1}{8}}\left({\tfrac {9}{5}}\right)={\tfrac {9}{5\cdot 8}}={\tfrac {9}{40}}$.
${\tfrac {7}{8}}\left({\tfrac {9}{5}}\right)={\tfrac {9\cdot 7}{40}}={\tfrac {63}{40}}=1{\tfrac {23}{40}}$.

Знайсьці некалькі частак ад дадзенага цэлага ўсё роўна, што памножыць дадзены цэлы на дадзеную дробязь.

168.Каб знайсьці ўвесь лік, калі вядомы якія-небудзь яго часткі, трэба спачатку знайсьці адну частку шуканага ліку, разьдзяліўшы дадзены лік на лічнік, потым знойдзеную частку шуканага ліку памножыць на назоўнік.

Няхай, напр., патрэбна знайсьці лік, каторага ³/₄ складваюць 18. Разважаем: ${\tfrac {3}{4}}$X=18;

${\tfrac {1}{4}}$X$={\tfrac {18}{3}}=16$;
${\tfrac {4}{4}}$X$=6\cdot 4=24$.

Няхай яшчэ патрэбна знайсьці лік, каторага ⁵/₇ складваюць ²/₃. Разважаем: ${\tfrac {5}{7}}$X=${\tfrac {2}{3}}$;

${\tfrac {1}{7}}$X$={\tfrac {2}{3\cdot 5}}={\tfrac {2}{15}}$;
${\tfrac {7}{7}}$X$={\tfrac {2\cdot 7}{15}}={\tfrac {14}{15}}$.

Знайсьці ўвесь лік па дадзеных частках усё роўна, што разьдзяліць дадзеныя часткі на дадзеную дробязь.