Перайсці да зместу

Старонка:«Учора» і «сяньня» (1938).pdf/6

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка не была вычытаная

старое Осенецкае і да Валевіча і да ўсіх іншых тыпаў. Об‘ектыўная яна між іншым і да праблемы беларускае. Яна стаіць за аснаўныя правы да жыцьця кажнае адзінкі, кажнага народу, яна за права кажнага станавіць самому аб сваім лёсе.

І мо‘ дзякуючы таму, што ня ведае яна тутэйшага жыцьця ў дэталях, дзякуючы таму, што яна далёкая, ня тутэйшая, пачуцьцёва не зацікаўлена, дзякуючы гэтаму змагла прадставіць бяз большых пахібаў адну са старон краёвага жыцьця. Яна ня злоўжывае інтэлекту. Аб гэным злоўжываньні гаворыць яна вельмі красамоўна. „Калі падумаць над дзейнасьцю інтэлекту, дык гэта ён паясьняе, апраўдывае тое, што зьдзейсьніла даўно пачуцьцё. Інтэлект па тое, каб абаснаваў нашае дзеяньне, каб успакоіў нашыя сумлівы. Дзеля матывіроўкі, можна казаць, служаць усякія лёзунгі“ (бач. 208).

Сьведамасьць аб ролі інтэлекту высказаная ў форме даволі рызыкоўнай, амаль што не парадоксальнай, хай нам паможа знайсьці адказ на сумлівы, як паясьніць такія вялікія разыходжаньні паміж людзьмі ды лёзунгамі дзён „учарашніх“ і „сяньняшніх“.


ПАЎЛЮК СІРАТА

Таварышу маёй вёскі

Можа нашым шляхом ня зыйсьціся, мая дарагая,
іх блакітна-імглістую даль загубілі адзін і другі.
Хай паэт у палоне і ў песьнях сваіх дагарае
і вясьнянае сэрца бароніць ад жудаснай сьліскай тугі.

Мне з вясной разьвітацца і сэрца ня хопіць і нельга, —
я радзіўся з вясны, каб вясьнець да нябыту хвілін.
Помню, помню: мы некалі пышную ружу сустрэлі
і ня ведалі: ружа цьвіла, ці сустрэча і вочы цьвілі.

З тэй сустрэчы цьвітучай сарваў я на памятку радасьць
і да сэрца як бант успамінам на век прышпіліў,
і нясу праз жыцьцё непакорны ні бурам, ні здрадам,
каб і сэрцу цяплей, каб сінелі прыветней палі.

Будзе песьня губіцца ў расьпененых студзеням далях,
да цябе даляціць, — ты хоць раз сірату прытулі.
Цёплай сейбіцкай жменяй мы шчыра жыцьцё раськідалі,
каб вясна расьцьвіла для людзей на пакутнай зямлі.