Расійска-беларускі слоўнік (1928)/Слоўнік/У
| ← Т | У Слоўнік Аўтар: Сцяпан Некрашэвіч і Мікола Байкоў 1928 год |
Ф → |
У.
У буква — у; после гласной — ў.
У предлог — у, каля́ (ля), побач, вобак, паблізу (чаго, каго); сидеть у окна — сядзе́ць каля́ вакна́; поле мое у самого леса — маё поле паблізу са́мага ле́су; стоять у дверей — стая́ць пе́рад дзьвярмі; у горы — пад гарою; спросить у кого — спытацца каго.
Уат (физ.) — уáт.
Убавка,-вление — зьмяншэньне, зьніжэньне (цаны́), умале́ньне, збаўле́ньне, уймава́ньне.
Убавлять, убавить — зьмянша́ць, зьме́ншыць; зьніжа́ць, зьнізіць (цану́); зба́ўля́ць, зба́віць, адба́віць; пазба́віць (пы́хі); уймава́ць, уня́ць; адыйма́ць, адня́ць.
Убавленный — зьме́ншаны, зьніжаны, зба́ўлены, пазба́ўлены, уймава́ны.
Убаюкивание — калыха́ньне, люля́ньне, баю́каньне.
Убаюкивать,-кать — калыха́ць, закалыха́ць; люля́ць, залюля́ць; угамоўваць, угамава́ць; баю́каць, забаю́каць.
Убегать, убежать — уцяка́ць, уцячы́; уніка́ць, унікнуць;-гать порочных людей — ухіля́цца злых людзе́й.
Убе́гаться — забе́гацца, прыста́ць (бе́гаючы).
Убедительно — перакана́льна, перакана́ўча;-но прошу — ве́льмі прашу́, просьма прашу́.
Убедительность — перакана́льнасьць, перакана́ўчасьць.
Убедительный — перакана́льны, перакана́ўчы.
Убежавший — уце́клы, уніклы.
Убежать — см. Убегать.
Убеждаемый — той, каго пераконваюць.
Убеждать, убедить — пераконваць, перакана́ць; упэўніваць, упэўніць; наварача́ць, навярну́ць (на што); намаўля́ць, намовіць.
Убеждаться, убедиться — пераконвацца, перакана́цца, дакана́цца; упэўнівацца, упэўніцца.
Убежденный — пераконаны, упэўнены.
Убеждение — перакана́ньне, пераконаньне, пэўнасьць; намова; сила-ния — перакана́ўчая сіла.
Убежище — прыту́лак, прыту́лішча, прыста́нішча, сховы.
Убеливать,-лять,-лить — бяліць, убе́льваць, убяля́ць, убяліць.
Уберегать, уберечь — ухоўваць, ухава́ць; пільнава́ць, упільнава́ць.
Уберегаться, уберечься — ухоўвацца, ухава́цца; пільнава́цца, упільнава́цца; усьцерага́цца, усьцерагчы́ся.
Убережённый — ухованы, упільнава́ны, усьцеражоны.
Убивание — забіва́ньне, убіва́ньне.
Убивать, убить — забіва́ць, забіць; губіць, згубіць; -вать землю — утоптваць, убіва́ць, раўнава́ць зямлю́.
Убиваться, убиться — забіва́цца, забіцца; убіцца, уда́рыцца.
Убиение — забіцьцё, забойства.
Убиенный — см. Убитый.
Убийственно — забойна, забойча, згу́бна.
Убийственный — забойны, забойчы, згу́бны; -ное впечатление — найпрыкрэйшае ўра́жаньне.
Убийство — забой, забойства, душагу́бства.
Убийца — забойца, забіўца, душагу́б.
Убирание — прыбіра́ньне, пара́дкаваньне; убіра́ньне, убра́ньне, уборы.
Убирать, убрать — прыбіра́ць, прыбра́ць; убіра́ць, убра́ць; пара́дкаваць, упара́дкаваць; аздабля́ць, аздобіць; убрать дом зеленью в троицын день — ума́іць; убирать хлеб с поля — прыбіра́ць збожжа з поля.
Убираться, убраться во что — убіра́цца, убра́цца; прыбіра́цца, прыбра́цца; прыстройвацца, прыстроіцца; откуда — адыходзіць, адыйсьці; выносіцца, вы́несьціся, уцяка́ць; убирайся по добру по здорову — уцяка́й, покуль цэлы.
Убитый — забіты, загу́блены.
Ублаготворять,-рить — задаваля́ць, задаволіць; схіля́ць, схіліць на ла́ску.
Ублажание — уласка́ўліваньне, улагоджваньне.
Ублажать, ублажить — уласка́ўліваць, уласка́віць; улагоджваць, улагодзіць.
Ублюдок — мяша́нец, байстру́к.
Ублюдочный — мяша́ны.
Убогий — убогі, бе́дны, нішчы́мны.
Убого — убога, бе́дна, нішчы́мна.
Убожество — убоства, нэндза, злы́дні.
Убожество — убоства,
Убой — зарэз, забой, забіва́ньне, убой.
Убоина — мя́са зарэзанага бы́дла (валовіна, бычы́на, я́лавічына, бара́ніна).
Убойный скот — бы́дла, прызна́чанае на зарэз.
Убор, уборы — убор, уборы, убра́ньне, строі, аздоба, ша́ты, адзе́ньне; головной убор — галаўны́ ўбор.
Убористо (писать) — сьцісла.
Убористость — сьцісласьць.
Убористый — сьціслы, густы́, зьвя́злы.
Уборка — прыбіра́ньне, убіра́ньне; волос — прымаглява́ньне; товаров — уклада́ньне.
Уборная — убіра́льня, прыбіра́льня, пакой для прыбіра́ньня.
Уборчивый — см. Убористый.
Уборщик — прыбіра́льнік, прыбіра́ч.
Уборщица — прыбіра́льніца.
Убояться — збая́цца, спалохацца.
Убранство — убра́ньне, строі, аздоба.
Убрус — ручнік.
Убывание — зьмяншэньне, спад.
Убывать, убыть — зьмянша́цца, зьме́ншыцца; убыва́ць, убы́ць; о воде — спада́ць, спа́сьці.
Убывающий,-щая прогрессия (мат.) — спада́ючая прагрэсія (м. т.).
Убылой — убы́тны.
Убыль — зьмяншэньне, спад, уце́чка, убы́так, пражы́так.
Убыток — стра́та, шкода, убы́так, збы́так.
Убыточить — наража́ць на шкоду.
Убыточно — стра́тна.
Убыточность — стра́тнасьць.
Убыточный — стра́тны, нявыгодны.
Уважаемый — паважа́ны, шаноўны, ва́жны.
Уважать (кого) — паважа́ць, шанава́ць.
Уважение — пава́га, паважа́ньне, ува́га, ува́жлівасьць, чэсьць, паша́на, ушанава́ньне; оказывать-ние — паважа́ць; сделать-ние — ушанава́ць.
Уважительно — ува́жліва, ува́жна, зва́жліва, з пава́гай.
Уважительность — ува́жлівасьць, ува́жнасьць, зва́жлівасьць.
Уважительный — ува́жлівы, ува́жны, зва́жлівы.
Уважить — ува́жыць, зва́жыць; ушанава́ць.
Увал — вы́бай; грудавіна; пахіласьць, спа́дзістасьць.
Увалень — ваву́ла, цюхце́й, мяжджу́ла, бамбіза, ле́жань.
Уваливать, увалять — 1) выва́льваць, вы́валяць (воўну); 2) выме́шваць, вы́мешаць, вы́качаць (це́ста).
Уваривать, уварить — вары́ць, ува́рваць, увары́ць; угатоўваць; угатава́ць;-риться — увары́цца, угатава́цца, згатава́цца;-ренный — ува́раны, угатава́ны, згатава́ны.
Уварка — ува́рваньне, угатоўваньне.
Уведение — увядзе́ньне.
Уведённый — увядзёны.
Уведомительный — паведамля́ючы, паведамля́льны.
Уведомленние — паведамле́ньне, апавяшчэньне.
Уведомлять, уведомить — паведамля́ць, паве́даміць, павядоміць; наказа́ць, апавясьціць.
Увезение — увоз, увязе́ньне.
Увезти — см. Увозить.
Увековечение — увéчніваньне.
Увековеченный — уве́чнены.
Увековечивать,-чить — уве́чніваць, уве́чніць.
Увеличение — павялічэньне, пабальшэньне, нараста́ньне, падвышэньне (пла́ты).
Увеличенный — павялічаны, пабольшаны, падвы́шаны.
Увеличивание — павялічваньне, пабольшваньне.
Увеличивать,-чить — павялічваць, павялічыць; пабольшваць, пабольшыць; падвыша́ць, падвы́сіць (пла́ту).
Увеличиваться,-читься — павялічвацца, павялічыцца; бальшэць, пабольшаць, паболіць; буйне́ць, пабуйне́ць (у росьце).
Увеличительный,-чивающий — павяліча́льны;-ное стекло — павяліча́льнае шкло; -ное имя (грам.) — павяліча́льнае імя́.
Увенчание — увянча́ньне, укаранава́ньне.
Увенчанный — уве́нчаны, укаранава́ны.
Увенчивать,-чать — уве́нчваць, увянча́ць; укаранава́ць.
Уверение — запэўне́ньне, завярэньне.
Уверенно — пэўна, упэўнена.
Уверенность — пэ́ўнасьць, упэ́ўненасьць.
Уверенный — пэ́ўны, упэ́ўнены, запэ́ўнены, заве́раны, перакана́ны; будьте-рены — ма́йце пэўнасьць; я уверен в том, что — я пэўны, што; я ма́ю пэўнасьць (перакана́ньне), што.
Уверительный — запэўня́ючы, перакана́ўчы, даводны, засьвядча́льны.
Уверить — см. Уверять.
Увёртка — 1) увіна́ньне; 2) вы́крут, выкру(н)та́с, вываро́тка.
Увертливо — вы́крутна, вываротліва.
Увертливость — вы́крутнасьць, вываротлівасьць.
Увертливый — вы́крутны, вываротлівы.
Увёртывание — увіна́ньне, укру́чваньне, абгортваньне.
Увёртывать, увертеть, увернуть — увіна́ць, увіну́ць; завіна́ць, завіну́ць; укру́чваць, укруціць; абгортваць, абгарну́ць, загарну́ць.
Увёртываться, увертеться — 1) укру́чвацца, укруціцца; 2) увіна́цца, увіну́цца; завіна́цца, завіну́цца; абгортвацца, абгарну́цца.
Увёртываться, увернуться (от чего) — выкру́чвацца, вы́круціцца (з чаго); увільваць, увільну́ць; уніка́ць, унікнуць; ухіля́цца, ухіліцца.
Увертюра (муз.) — увэрту́ра, усту́п да о́пэры.
Уверять, уверить — пэ́ўніць, упэ́ўніваць, упэўніць; запэ́ўніваць, запэўня́ць, запэўніць; пераконваць, перакана́ць; завяра́ць, заве́рыць.
Уверяться, увериться — пэ́ўніцца, упэ́ўнівацца, упэ́ўніцца; запэ́ўнівацца, запэўня́цца, запэ́ўніцца; пераконвацца, перакана̀цца; завяра̀цца, заве́рыцца.
Увеселение — гульня́, пагуля́нка, заба́ва, паце́ха.
Увеселитель — жартаўнік, весялу́н.
Увеселительный — вясёлы, заба́ўны, паце́шны.
Увеселять,-лить — весяліць, павесяліць, разьвесяліць; забаўля́ць, заба́віць; пацяша́ць, паце́шыць;-ляться — гуля́ць, весяліцца, забаўля́цца, це́шыцца.
Увесисто — ва́жка.
Увесистый — ва́жкі, ва́гкі, ця́жкі.
Увечный — кале́ка, кале́кі (прым.), скале́чаны, пакале́чаны, абязьве́чаны.
Увечить — кале́чыць, скале́чваць, абязьве́чваць.
Увечье — кале́цтва, бязьве́чча.
Увешивать,-сить — абве́шваць, абве́сіць; абчапля́ць, абчапіць, паабчапля́ць, паначапля́ць.
Увещавать,-щать — ушчу́ньваць, ушчу́нуць; настаўля́ць, наста́віць на розум; перасьцерага́ць, перасьцярагчы; напаміна́ць, напомніць.
Увещание — ушчу́нак, настаўле́ньне, перасьцярога.
Увещатель — ушчува́льнік, перасьцерага́льнік.
Увещательный — ушчува́льны, перасьцерага́льны, навуча́льны.
Увивать, увить — увіва́ць, увіць, абвіць; укру́чваць, укруціць.
Увиваться (около кого) — увіва́цца (каля́ каго́), круціцца; с лестью — падле́шчвацца, падсыпа́цца, падлабу́ньвацца.
Увидать, увидеть — уба́чыць, паба́чыць, аба́чыць, угле́дзець, спана́трыць;-дать издали — заба́чыць;-даться с кем — уба́чыцца, паба́чыцца.
Увиливание — увільваньне, уніка́ньне, ухіле́ньне.
Увиливать, увильнуть — увільваць, увільну́ць; уніка́ць, унікнуць; ухіля́цца, ухіліцца (чаго); вы́круціцца (з чаго).
Увинчивать,-нтить — зашрубоўваць, зашрубава́ць; ушрубоўваць, ушрубава́ць.
Увитый — увіты, укру́чаны.
Увить — см. Увивать.
Увлажать, увлажить — абвільгатня́ць, абвільгаціць, зрабіць вільготным.
Увлажение — абвільгаце́ньне (г.-к. т.).
Увлекательно — захопна, прыва́бна, пава́бна, чароўна, прына́дна.
Увлекательность — захопнасьць, прыва́бнасьць, пава́бнасьць, чароўнасьць, прына́днасьць.
Увлекательный — захопны, захоплівы, прыва́бны, прыва́блівы, пава́бны, чароўны, прына́дны.
Увлекать, увлечь — захапля́ць, захопліваць, захапіць; ва́біць, прыва́бліваць, прыва́біць; зва́біць; зачароўваць, зачарава́ць; на́дзіць, прына́джваць, прына́дзіць; зводзіць, зьве́сьці; уцягва́ць, уцягну́ць.
Увлекаться, увлечься чем, кем — захапля́цца, захоплівацца, захапіцца; прыва́блівацца, прыва́біцца (да чаго, каго); зачароўвацца, зачаравацца; надзіцца; парыва́цца, убяга́цца.
Увлечение — захапле́ньне, захоп.
Увлечь — см. Увлекать.
Увод — увод, вы́вад.
Уводить, увести, увесть — адводзіць, адве́сьці; выводзіць, вы́весьці (коняй); займа́ць, заня́ць (за сабою); захапля́ць, захапіць; забіра́ць, забра́ць.
Увоз — вы́ваз, увязе́ньне; захоп.
Увозить, увезти, увезть — увазіць, увозіць, уве́зьці; вывозіць, выве́зьці; захапіць.
Уволакивать,-лочь — увалака́ць, увала(к)чы́, пацягну́ць.
Уволенный — звольнены; от должности — скінуты, зьня́ты, сса́джаны з паса́ды.
Увольнение — звальне́ньне.
Уволнительный билет — біле́т на звальне́ньне.
Увольнять, уволить — звальня́ць, зволіць; скіда́ць, скінуць, зьняць з паса́ды;-лить в отпуск — пусьціць на пабы́ўку, даць водпуск.
Уворовать — см. Украсть.
Уврачевать — см. Вылечить.
Увы — авохці (мне)!
Увядание — збляка́ньне, засыха́ньне.
Увядать, увянуть — вя́нуць, завя́нуць, завя́ць; засыха́ць, засохнуць; бля́кнуць, бле́кнуць, збл(я́)е́кнуць;-нуть о губах — сасма́гнуць.
Увядший — завя́лы.
Увядающий — які вя́не (бле́кне).
Увядший — завя́лы, збле́клы, збля́клы.
Увязать, увязнуть — гру́знуць, угруза́ць, угру́знуць, загру́знуць.
Увязка — увя́званьне; пакава́ньне.
Увязший — угру́злы, загру́злы.
Увязочный — пакава́льны.
Увязчивый — уе́длівы, прычэплівы, зьвяглівы.
Увязывание — увя́званьне, укру́чваньне, пакава́ньне.
Увязывать,-зать — увя́зваць, увяза́ць; укру́чваць, укруціць; пакава́ць, упакава́ць.
Увязываться,-заться за кем — прычапля́цца, прычапіцца (да каго)
Угадка — уга́д.
Угадчик — уга́дчык, уга́днік.
Угадчица — уга́дчыца, уга́дніца.
Угадывание — уга́дваньне, адга́дваньне.
Угадывать,-дать — уга́дваць, угада́ць; адга́дваць, адгада́ць; здага́двацца, здагада́цца (аб чым, пра што);-данный — уга́даны, адга́даны.
Угар — чад; издавать угар — ча́дзіць.
Угарно — ча́дна.
Угарный — ча́дны.
Угасание — угаса́ньне, згаса́ньне.
Угасать, угаснуть — угаса́ць, уга́снуць, зга́снуць, зага́снуць; патуха́ць, пату́хнуць; выцьмява́ць, вы́цьмець; в перен. см. — занепада́ць, заняпа́сьці, зача́хнуць.
Угасший — зга́слы, пату́хлы.
Угашать, угасить — гасіць, загасіць; тушы́ць, патушы́ць.
Угибать, угнуть — угіна́ць, угну́ць, загну́ць.
Углаживать, угладить — гла́дзіць, выгла́джваць, вы́гладзіць, пазагла́джваць.
Угластый — вуглава́ты, вугла́сты.
Углевод (хим.) — вуглявод.
Углекислота (хим.) — вугля́ны квас.
Углекислый — вуглянаква́сны.
Углекоп — вугалякоп, капа́льнік ву́галю.
Углепромышленник — вугля́р, вугаляпрамысло́вец.
Углерод (хим.) — вуглярод, вугле́ц.
Углесодержащий (геол.) — вуглява́ты.
Угловатость — 1) вуглава́тасьць, кутава́тасьць; 2) няскла́днасьць, нязгра́бнасьць.
Угловатый — 1) вуглава́ты, кутава́ты; рагава́ты; 2) человек — няскла́дны, нязгра́бны, лапе́зны.
Угловой — вугольны, кутавы́, рагавы́, нарожны.
Угломер (мат.) — кутаме́р.
Углубление — паглыбле́ньне.
Углублять, углубить — паглыбля́ць, паглы́біць.
Углубляться, углубиться — паглыбля́цца, паглыбіцца.
Углядеть — уба́чыць, угле́дзець, спана́трыць; за кем — упільнава́ць, дагле́дзець (каго).
Угнать — см. Угонять.
Угнездиться — укараніцца; асе́сьці.
Угнетатель — уціска́льнік.
Угнетательница — уціска́льніца.
Угнетать, угнести — уціска́ць, уціснуць, прыціснуць; прыгнята́ць, прыгне́сьці; гнібіць, згнібіць.
Угнетение — у́ціск, прыгнячэньне, гнібеньне.
Угнетенный — прыгне́чаны, уціснуты, згнібены.
Угобжать — см. Ублаготворять.
Уговаривание — угаворваньне.
Уговаривать, уговорить — угаво(á)рваць, угавары́ць; умаўля́ць, умовіць; намаўля́ць, намовіць (на што).
Уговариваться, уговориться — умаўля́цца, умовіцца; змаўля́цца, змовіцца; пагаджа́цца, пагадзіцца.
Уговор — умова, умовіны, угавор, угода; дать что с -ром — даць што пад умоваю; -ры — угаворы, намовіны, намаўле́ньне.
Уговорный — умоўны, умоўлены, нале́жачы да ўмовы.
Угода — дагода, угода; в -ду — да спадобы.
Угодить — см. Угождать.
Угодливо — дагодліва, услу́жна.
Угодливость — дагодлівасьць, услу́жнасьць.
Угодливый — дагодлівы, услу́жны.
Угодник — угоднік, падла́з.
Угодничать — гадзіць, дагаджа́ць, падла́зіць, падска́кваць.
Угодничество — дагаджэньне, надскокі.
Угодно — дагодна, угодно; падаба́ецца, да спадобы, да сма́ку, прые́мна; как вам будет -но — як вам бу́дзе падаба́цца; что вам -но — што вам трэба; сколько -но — колькі хочаце, захаця́.
Угодность — дагоднасьць, угоднасьць; в -ность ему — каб дагадзіць яму́.
Угодный — дагодны, угодны, прые́мны, добры, жада́ны.
Угодье — угодзьдзе (лс. т.), ужы́так, выгода; лесные -дья — лясы́; полевые -дья — поле.
Угождатель — угоднік, дагаджа́льнік.
Угождать, угодить кому — дагаджа́ць, дагадзіць; угаджа́ць, угадзіць; ла́дзіць, дала́дзіць (каму́); лагодзіць, улагодзіць (каго); куда — тра́піць, патра́піць;-дать нраву — унараўля́ць.
Угождение — дагаджэньне, угода, угоднасьць.
Угол — кут (м. т.), ву́гал, рог; красный у. — покуць; на углу — на рагу́; иметь свой угол — мець свой кут; угол леса, улицы и т. п. — рог ву́ліцы, ле́су і г. д.
Уголёк — вуга́льчык.
Уголовность — крыміна́льнасьць, крыміна́л.
Уголовный — крыміна́льны, ка́рны;-ное преступление,-ное дело — см. Уголовщина.
Уголовщина — ка́рнае (або крыміна́льнае) злачы́нства.
Уголок — куток, за́ку́так; тихий-лок — за́цішак.
Уголь — ву́галь; собир. — вуга́льле; древесный — ву́галь дрэўны; у. каменный — ву́галь каме́нны; горячие угли — жар.
Угольник — нарожнік, вугольнік.
Уго́льный — см. Угловой.
Угольный — вуга́льны, вугля́ны.
Угольщик — вугля́р.
Угольщичий — вугля́рскі.
Угомон — угамон.
Угомонять, угомонить — угаманя́ць, угаманіць; заспакойваць, заспакоіць; уціша́ць, уцішы́ць; уціхамірваць, уціхамірыць.
Угонять, угнать — заганя́ць, загна́ць, пазаганя́ць; заводзіць, заве́сьці (з сабою); забіра́ць, забра́ць; -наться за кем — дагна́ць каго, зраўна́цца з кім.
Угораздить — умудры́ць, ухітры́ць, схіліць; эк его -дило — во нарва́ўся.
Угорать, угореть — ча́дзець, уча́дзець; чмурэць, ачмурэць.
Угорелый — уча́дзелы, ачмурэлы, ачму́раны; мечется, как -лый — бе́гае, як ашале́лы.
Угорь (зоол. Muraena anguilla) — ву́гар, вугор.
Уготавливать, уготовить — гатава́ць, угатоўваць, угатава́ць, прыгатава́ць.
Уготовление — угатоўваньне, прыгатава́ньне.
Угощать, угостить — частава́ць. почастава́ць, участава́ць; трактава́ць, патрактава́ць; учціць.
Угощение — частава́ньне, пачасту́нак, пачостка, почастка, почасьць, чэсьць, ву́чта; трактава́ньне, тракту́нак; прыйма́ньне; при торговой сделке — барышы́, магары́ч.
Угреватость — прышчава́тасьць.
Угреватый — прышчава́ты.
Угри (на теле) — прышчы́.
Угрёвый — вугровы.
Угрожать, угрозить — пагража́ць, пагразіць; загража́ць, загразіць; стра́шыць, пастра́шыць.
Угрожающий — пагрозьлівы, пагража́ючы, пагража́льны, небясьпе́чны.
Угроза — пагроза, грозьба, гражэньне, пастра́шка.
Угрызать, угрызть — угрыза́ць, угры́зьці, укусіць.
Угрызение совести — згрызота, згры́за, згрыза́ньне, скру́ха.
Угрюметь — хму́рыцца, гму́рыцца, су́піцца.
Угрюмо — хмура, пану́ра.
Угрюмость — хму́расьць, пану́расьць.
Угрюмый — хму́ры, пану́ры, пахму́ры, няўзорысты.
Уда — ву́да.
Удабривание (почвы) — гнаѐньне, угнойваньне, пагнойваньне.
Удабривать, удобрить (почву) — угнойваць, угнаіць; пагнойваць, пагнаіць.
Удаваться, удаться — удава́цца, уда́цца; прыдава́цца, прыда́цца; паходзіць (на каго); безл. — шча́сьціць, тала́ніць, шэньціць.
Удав (зоол. Python) — уда́ў.
Удавка — пятля́.
Удавление — задаўле́ньне, задушэньне.
Удавленник — зада́ўле́ньнік, задушэнец.
Удавленница — зада́ўленьніца, задушэніца.
Удавливать, удавлять, удавить — зада́ўліваць, задаўля́ць, задавіць, удавіць; душы́ць, задушы́ць, удушы́ць; -ленный — зада́ўлены, заду́шаны.
Удаление — выдале́ньне, падале́ньне, аддале́ньне, адсува́ньне, адход.
Удалец — зух, зухва́л.
Удало́й, уда́лый — зухава́ты, прыда́ка; -лой парень,-лая голова — адва́жны; зух; на -лую — навосьлеп.
Удаль — зухва́льства, адва́га.
Удальство — зухава́тасьць, адва́жнасьць.
Удалять,-лить — выдаля́ць, вы́даліць; падаля́ць, пада́ліць; аддаля́ць, адда́ліць; от должности, наследства — адсоўваць, адсу́нуць; адпіхну́ць.
Удаляться,-литься — выдаля́цца, вы́даліцца: аддаля́цца, адда́ліцца; адсоўвацца, адсу́нуцца; адступа́цца, адступіцца; адыходзіць, адыйсьці; уцяка́ць, уцячы́; цура́цца, вы́цурацца, вы́рачыся;-литься от людей — адлюдніцца, схава́цца.
Удар — уда́р; по затылку — каршэнь; по уху — поўха, апляву́ха; ладонью — пляска́ч; линейкой — па́ля; громовой у. — пяру́н; с ним случился у. — яго разьбіла; быть в ударе — быць у добрым гуморы.
Ударение (грам.) — на́ціск; ставить-ние над словом — кла́сьці на
слове на́ціск; говорить с-нием — вымаўля́ць з пры́ціскам, з на́ціскам.
Ударник (у ружья) —ігліца (в. т.).
Ударный — уда́рны, неадкла́дны.
Ударяемость (грам.) — націска́льнасьць.
Ударяемый звук — націскны́ гук.
Ударять, ударить — удара́ць, уда́рыць; біць, набіць; цяць, вы́тнуць, вы́цяць, лупцава́ць; -рять лбом — бу́каць; -рить ладонью — пля́снуць, ля́пнуць; -рить лягая — убрыкну́ць; -рить хлыстом (плетью) — сьцебану́ць; -рить по рукам — парука́цца; -рить толкая — штурхану́ць; -рить ногою — даць ногца; -рить бросая — бра́знуць, чмя́кнуць; -рить острым — цю́кнуць.
Ударяться, удариться — удара́цца, уда́рыцца; біцца, пабіцца; пля́снуцца, бра́знуцца, чмя́кнуцца, гру́(а́)кнуцца, цю́кнуцца;-риться об заклад — пабіцца ў закла́д, залажы́цца; -риться назад — пада́цца.
Удаться — см. Удаваться.
Удача — уда́ча, уда́ка, тала́нь, шча́сьце.
Удачливо,-чно — уда́чна, уда́тна, прыда́чліва.
Удачливый,-чный — уда́чны, уда́тны, прыда́члівы, прыда́тны, шчасьлівы.
Удвоение — падвае́ньне.
Удвоенный — падвоены.
Удвоивать, удвоять, удвоить — двоіць, падвойваць, падвая́ць, падвоіць.
Удел — удзе́л; в см. судьба — доля, лёс, кон; историч. — удзе́л.
Удельный (истор.) — удзе́льны.
Уделять, уделить — удзяля́ць, удзяліць, узы́чыць;-лить что-либо — перакінуць.
Удерж, без-жу — бязупы́ну, бяз стры́му.
Удержание,-живание — затрыма́ньне, прытрыма́ньне, стрыма́ньне, суніма́ньне.
Удерживать,-жать — затры́мліваць, затрыма́ць; прытры́мліваць, прытрыма́ць, стрыма́ць, паўстрыма́ць; суніма́ць, суня́ць; задзе́ржваць, задзяржа́ць;-жать из жалованья — вы́лічыць з пэнсіі.
Удерживаться,-жаться — трыма́цца, затры́млівацца, затрыма́цца; суніма́цца, суня́цца; задзяржа́цца; высьцерага́цца (чаго).
Удесятерять,-рить — удзесяцяра́ць, удзесяцяры́ць.
Удешевление — падзешаўле́ньне, зьдзешаўле́ньне.
Удешевлять,-вить — падзешаўля́ць, падзешавіць; зьдзешаўля́ць, зьдзешавіць; зьніжа́ць, зьнізіць цану́.
Удивительно — дзіўна, дзівосна, надзіва, дзіўная рэч.
Удивительный — дзіўны, дзівосны, надзіўны.
Удивление — зьдзіўле́ньне, задзіўле́ньне, дзівава́ньне, дзівота, падзіў, дзіва; привести в-ние — задзівіць; прийти в-ние — задзівіцца.
Удивлять, удивить — дзівіць, зьдзіўля́ць, зьдзівіць; задзіўля́ць, задзівіць.
Удивляться, удивиться (чему, на кого) — дзівіцца, зьдзівіцца; дзівава́цца, задзівава́цца, падзівава́цца (з чаго або на каго).
Удивленный — зьдзіўлёны, задзіўлёны, зьдзівава́ны.
Удила — цу́глі; закладывать-ла лошади — нузда́ць, занузда́ць.
Удилище — вудзільна.
Удильный — вудзільны.
Удильщик — ву́даль.
Удирать, удрать — уцяка́ць, уцячы́; пуска́цца, пусьціцца наўце́кі; дава́ць, даць дра́ла (драпака́, уцекача́).
Удить — ву́дзіць.
Удлинение — падаўжэньне.
Удлинённый — падоўжаны.
Удлинять, удлинить — падаўжа́ць, падоўжыць.
Удобно — зру́чна, выгодна; не удобно — ня зру́чна, не выпада́е, няёмка.
Удобный — зру́чны, выгодны, памы́сны, ёмкі.
Удобоваримость — страўнасьць.
Удобоваримый — стра́ўны.
Удобоисполнимый — лёгкі для выкана́ньня.
Удобоносимый — зру́чны (лёгкі) для нашэньня.
Удобопонятность — зразуме́ласьць.
Удобопонятный — зразуме́лы.
Удобрение — гной, пагнае́ньне, угнае́ньне.
Удобренный — угноены, пагноены; -ная земля — пагной.
Удобрительный — пагнойны.
Удобрять — см. Удабривать.
Удобство — выгода, зру́чнасьць.
Удовлетворение — задавальне́ньне, здавальне́ньне, удавальне́ньне, уісчаньне.
Удовлетворенный — здаволены, задаволены, удаволены, уісчаны, адквіта́ны.
Удовлетворительно — здавальня́юча, даволі (досыць) добра.
Удовлетворительность — здавальня́ючасьць.
Удовлетворительный — здавальня́ючы, даволі (досыць) добры.
Удовлетворять,-рить — задавальня́ць, задаволіць; здавальня́ць, здаволіць, удавальня́ць, удавольніць; загаджа́ць, загадзіць; заспакойваць, заспакоіць, уісчваць, уісьціць; адквітваць, адквіта́ць.
Удовольствие — прые́мнасьць (пс.-л. т.), асалода, паце́ха, упадаба́ньне; в еде — смак; в свое-вие — на сваю́ паце́ху; сделайте-вие — зрабе́це ла́ску; с-вием — з вялікаю ахвотаю, з прые́мнасьцю; живеш и-вия не знаеш — жыве́ш і сма́ку ня чу́еш.
Удовольствование — задавольваньне.
Удовольствовать — см. Удовлетворять.
Удод (зоол. Upupa epops) — удод.
Удой — вы́дай, удой.
Удойливый,-вая корова — карова, добрая на малако, удойная.
Удостоверение — засьвядчэньне, запэўне́ньне, доказ;-ние документ — пасьвядчэньне.
Удостоверитель — засьвядча́льнік.
Удостоверительница — засьвядча́льніца.
Удостоверительный — засьвядча́льны.
Удостоверять, удостоверить — засьядча́ць, засьве́дчыць; запэўніваць, запэўніць; дака́зваць, даказа́ць;-рять личность — пасьвядча́ць, пасьве́дчыць.
Удостоенный — прызна́ны годным, ушанава́ны.
Удостоивать, удостоить — прызнава́ць, прызна́ць годным; ушаноўваць, ушанава́ць.
Удосуживаться,-житься — знаходзіць, знайсьці (вы́гадаць) час.
Удочка — ву́дачка.
Удрать — см. Удирать.
Удружить — удружы́ць, дагадзіць, узы́чыць, услужы́ць.
Удручать,-чить — гнібіць, згнібіць; прыгнята́ць, прыгне́сьці; засмуча́ць, засмуціць.
Удручение — гнібеньне; засмучэньне.
Удручённость — гніблівасьць, прыгне́чанасьць; засмучонасьць.
Удручённый — гніблівы, прыгне́чаны; засмучоны.
Удушать,-шить — задуша́ць, задушы́ць, удушы́ць.
Удушающий — заду́шлівы.
Удушение — задушэньне.
Удушливо — заду́шліва.
Удушливость — заду́шлівасьць, дыхавічнасьць.
Удушливый — заду́шлівы дыхавічны.
Удушье — заду́ха, ды́хавіца, уду́ха, уду́шша.
Уединение — самота.
Уединенно — самотна, на самоце, адлю́дна, у асобку, асобна.
Уединенность — самотнасьць.
Уединенный — самотны.
Уединяться,-ниться — адыходзіць, адыйсьці на самоту; аддаля́цца, адда́ліцца; уцяка́ць, цура́цца людзе́й.
Уезд — паве́т.
Уездить — см. Уезживать.
Уездный — павятовы.
Уезжать, уехать — ад‘яжджа́ць, ад‘е́хаць; выяжджа́ць, вы́ехаць.
Уезживать, уездить — вые́ждваць, вы́езьдзіць, аб‘е́зьдзіць (каня́); уе́жджваць, уе́зьдзіць (дарогу).
Уёмистый — ёмісты, пакоўны.
Уж — вуж, вужа́ка.
Ужаление — укушэньне.
Ужаленный — уку́шаны, уджгну́ты.
Ужалить — укусіць, даць (д)жа́ла, уджгну́ць.
Ужаривание — усма́жваньне.
Ужаривать, ужарить — усма́жваць, усма́жыць, упячы́, ус(ш)ква́рыць.
Ужас — жах, страхата́, пераля́к, перапу́д, пярэпуд; в см. наречия — страх; ужас, как много — страх бага́та.
Ужасать, ужаснуть — жаха́ць, жахну́ць; страха́ць, настраха́ць; перастра́шваць, перастра́шыць.
Ужасаться, ужаснуться — жаха́цца, жахну́цца; перастра́шыцца.
Ужасающий — жахлівы, страхатлівы.
Ужасно — страх, стра́шна; страшэнна, ве́льмі, ду́жа.
Ужаснуть — см. Ужасать.
Ужасный — страшэнны, стра́шны, страхатлівы.
Ужать — см. Ужимать и Ужинать.
Уже́ — ужо; уже ли — няўжо-ж.
Уже прил. — вузе́йшы, ву́зшы; нар. — вузе́й.
Ужели — няўжо-ж.
Ужение — лаўле́ньне ры́бы вудою.
Уживаться, ужиться — ужыва́цца, ужы́цца (з кім); жыць з кім у згодзе; доўга жыць у каго.
Уживчивость — ужы́ўчасьць, тавары́скасьць, лагоднасьць.
Уживчивый — ужы́ўчы, тавары́скі, лагодны.
Ужимать, ужать — уціска́ць, уціснуць, угнясьці.
Ужиматься — крывіцца, строіць гіморы, рабіць крывы́я міны.
Ужимистый — крыўля́сты, грыма́сны, гіморны.
Ужимка — крыўля́ньне, грыма́са, гімора, крыва́я міна; мігі.
Ужин — ужы́н.
Ужин — вячэра.
Ужина́ть, ужа́ть (буд. — ужну) — ужына́ць, ужа́ць.
Ужинать, поужинать — вячэраць, павячэраць, вячоркаваць.
Ужиться — см. Уживаться.
Ужо — потым, пасьля́, пазьне́й.
Ужовый — вужовы, вужа́кавы.
Уза́ — вуза́.
Уза, узы — ланцугі, кайда́ны, зяле́зы.
Узаконение — узакане́ньне, устанаўле́ньне законам.
Узаконенный — узаконены.
Узаконять,-нить — узаконьваць, узаканя́ць, узаконіць; устанаўля́ць, устанавіць законам; упраўня́ць, упра́ўніць.
Узда,-дечка — вузда́, вуздэчка; без удил — аброць, абротка.
Уздечный — вуздэчкавы, абротны.
Узел — 1) ву́зел; 2) клу́нак, паку́нак; бот. — кале́нка; узел петлёй — за́шмарг.
Узелок,-лочек — 1) ву́зьлік, ву́зьлічак; 2) клу́нак, клу́начак, паку́начак.
Узельчатый — вузла́сты.
Узенький — ву́зенькі.
Узик (бот. Potentilla Tormentilla Nech.) — дуброўка лесава́я (б. т.).
Узить — ву́зіць, зву́жваць, звужа́ць.
Узкий — ву́зкі, це́сны; делать узким — ву́зіць.
Узко — ву́зка, це́сна.
Узковатый — вузкава́ты, трохі ву́зкі.
Узкогорлый — з ву́зкім горлам;-лый кувшин — гляк.
Узкоколейный — вузкакале́йны.
Узкоконечный — вузкаконцы.
Узколистный — вузкалісты.
Узколобый — вузкалобы.
Узконосный (зоол.) — вузканосны.
Узкость — ву́зкасьць.
Узлистый — вузлава́ты.
Узлище — вялікі ву́зел, вузлавіна.
Узловатость — вузлава́тасьць.
Узловатый — вузлава́ты.
Узловидный — вузлава́ты, на вы́гляд вузла́.
Узловой — вузлавы́.
Узнаваемый — пазнава́ны.
Узнавание — пазнава́ньне.
Узнавать, узнать кого — пазнава́ць, пазна́ць; спазнава́ць, спазна́ць; об чем — даве́двацца, даве́дацца; дазнава́цца, дазна́цца; по слухам — прачува́ць, прачу́ць; дачува́цца, дачу́цца.
Узнание — пазна́ньне.
Узнанный — пазна́ны, спазна́ны.
Узник — вя́зень, нявольнік.
Узор — узор, кшталт; мярэжа.
Узорный,-рчатый — узорны, узорысты; мярэжысты.
Узость — ву́зкасьць.
Узреть — угле́дзець, уба́чыць.
Узурпатор — узурпа́тар, захопнік ула́ды.
Узурпация — узурпа́цыя, захоп ула́ды.
Узурпировать — узурпава́ць, захапля́ць, захапіць ула́ду.
Узы — см. Уза.
Уйма — плойма, бе́зьліч, цьма.
Уйти — см. Уходить.
Указ (юрид.) — нака́з, ука́з.
Указание — паказа́ньне, пака́з.
Указатель — паказа́льнік, пака́зьнік, пака́зчык.
Указательный — паказа́льны.
Указка — пака́зка, ука́зка, стамбу́лка.
Указный — нака́зны, ука́зны.
Указчик — пака́зчык, пака́зьнік, дара́дца.
Указчица — пака́зьніца, пака́зчыца.
Указывание — пака́званьне.
Указывать,-зать — 1) пака́зваць, паказа́ць, нара́іць; 2) зага́дваць, загада́ць.
Укалывать, уколоть — уколваць, укалоць; пакалоць;-лоть о пчеле — ужгну́ць; оскорбить — ура́зіць, стругану́ць.
Укатывание белья — укочваньне; маглява́ньне; дороги — убіва́ньне.
Укатывать, укатать белье — укочваць, укача́ць; маглява́ць; дорогу — убіва́ць, убіць; раўна́(я́)ць, зраўна́ць.
Укатывать, укатить — ад‘яжджа́ць, ад‘е́хаць;-тить лошадь — змардава́ць.
Укачивание — калыха́ньне.
Укачивать, укачать — калыха́ць, укалыха́ць, закалыха́ць.
Укашивать, укосить — уко(а́)шваць, укасіць.
Уквашивать,-сить — уква́шваць, уква́сіць.
Укипание — укіпа́ньне.
Укипать,-петь — укіпа́ць, укіпе́ць; зьбе́гчы.
Укипелый — укіпе́лы.
Укисать, укиснуть — укіса́ць, укіснуць.
Уклад 1) — см. Система; 2) загартава́нае зяле́за.
Укладистый — ёмісты, пакоўны.
Укладка — уклада́ньне, пакава́ньне.
Укладочный — пакава́льны.
Укладывание — укла́дваньне, уклада́ньне.
Укладывать, укласть, уложить — 1) укла́дваць, уклада́ць, укла́сьці, улажы́ць; упакоўваць, упакава́ць; 2) укла́дваць, укла́сьці, пакла́сьці (спаць).
Укладываться, укласться, уложиться — укла́двацца, уклада́цца, укла́сьціся, улажы́цца; упакоўвацца, упакава́цца.
Укладываться, улечься спать — кла́сьціся, пакла́сьціся, пале́гчы.
Уклеивать, уклеить — укле́йваць, укле́іць, паўкле́йваць; уле́пліваць, уляпіць, паўле́пліваць.
Уклейка, уклея (зоол. Alburnus alburnus L.) — верхаводка звыча́йная (з. т.).
Уклон — ухіл, адхіл, нахіл, схіл.
Уклонение — ухіле́ньне, адхіле́ньне, адхіна́ньне, зьвільваньне, збачэньне.
Уклонительный — ухільны.
Уклончиво — унікліва, надвая́.
Уклончивость — уніклівасьць.
Уклончивый — уніклівы, нявыра́зны, двузна́чны.
Уклонять - см. Отклонять.
Уклоняться,-ниться — ухіля́цца, ухіліцца; уніка́ць, унікнуць; адхіліцца; адхіна́цца, адхіну́цца; увільваць, увільну́ць, зьвільну́ць; в сторону — збочваць, збочыць; назад — падава́цца, пада́цца; в перен. см. — занядба́ць.
Уклюнуть — уклю́нуць, дзеўбану́ць, дзюбану́ць.
Укокошить — забіць, прыціснуць.
Укол — укол, пакол.
Уколачивание — убіва́ньне.
Уколачивать, уколотить — убіва́ць, убіць, паўбіва́ць.
Укомплектование — укамплектава́ньне.
Укомплектовать — укамплектава́ць.
Уконопачивать,-патить — шпаклява́ць, ушпаклява́ць; канапа́ціць, уканапа́ціць.
Укор — дакор, дакора;-ры — папікі, за́кіды.
Укорачивание — пакарочваньне.
Укорачивать,-ротить — караціць, скараціць, пакарочваць, пакараціць, укараціць.
Укоренение — укаране́ньне.
Укоренять,-нить — укарэньваць, укараня́ць, укараніць.
Укореняться,-ниться — укарэньвацца, укараня́цца, укараніцца.
Укоризна — дакор, упіка́ньне, папіка́ньне, пры́красьць.
Укоризненно — дакорліва; гане́бна.
Укоризненный — дакорлівы, пры́кры; гане́бны.
Укоритель — дакорнік, папіка́йла.
Укорительница — дакорніца.
Укорительный — дакорны; гане́бны.
Укорочение — пакарачэньне, скарачэньне, укарачэньне.
Укороченный — пакарочаны, скарочаны, укарочаны.
Укорять,-рить — кары́ць, дакара́ць, дакары́ць; папіка́ць, папікну́ць;-рять друг друга — перакорвацца.
Укос — укос, пакос.
Укоснительно — мару́дна, заняха́на.
Укоснительный — мару́дны, заняха́ны.
Украдкою — крадком, цішком, потай.
Украина — Украіна.
Украинец — украінец; насмешливо — хахол.
Украинка — украінка; насмешливо — хахлу́шка.
Украинский — украінскі.
Украсть — укра́сьці, пакра́сьці, скра́сьці, вы́красьці.
Украшать, украсить — аздабля́ць, аздобіць; прыаздабля́ць, прыаздобіць; прыстройваць, прыстроіць; убіра́ць, убра́ць.
Украшающий — аздобны.
Украшение — аздоба, прыаздоба, строі.
Украшенный — аздоблены, прыаздоблены.
Укрепление — умацава́ньне;-ние пищей — пасілкава́ньне.
Укреплять,-пить — умацоўваць, умацава́ць; умацня́ць, умацніць, замацоўваць, замацава́ць; узмацня́ць, узмацніць;-пить проволокою — удратава́ць;-пить здоровье пищей — пасіля́ць, пасілкава́ць.
Укрепляться,-питься — умацоўвацца, умацава́цца, умацня́цца; пасілкава́цца.
Укрепляющий — узмацня́льны, пасілкавы.
Укромно — за́цішна, прыту́льна.
Укромный — за́цішны, прыту́льны;-ное местечко — за́цішак, зату́лак.
Укроп (бот. Anethum graveolens L.) — укроп, кроп.
Укропный — укропавы.
Укротитель — гамава́льнік, усьміры́цель.
Укрощать, укротить — гамава́ць, угамоўваць, угамава́ць; усьміра́ць, усьміры́ць.
Укрощающий — гамава́льны.
Укрощение — гамава́ньне, усьмірэньне.
Укручивать, укрутить — укру́чваць, укруціць; увіна́ць, увіну́ць; абгортваць, абгарну́ць.
Укрывание — укрыва́ньне, укры́цьцё, пакрыва́ньне; пераховы.
Укрыватель — укрыва́льнік, перахоўнік.
Укрывательница — укрыва́льніца, перахоўніца.
Укрывательство — сховы, пераховы.
Укрывать, укрыть — крыць, укрыва́ць, укры́ць; пакрыва́ць, пакры́ць; атуля́ць, атуліць; затуля́ць, затуліць; засланя́ць, засланіць; уку́тваць, уку́таць; ахіна́ць, ахіну́ць.
Укрытие — укры́цьце, сховы, схованка, ухоўка, зату́лак, за́цішак, заслане́ньне.
Укрытый — укры́ты, накры́ты, пакры́ты, ату́лены, зату́лены, засланёны, уку́таны.
Уксус — воцат.
Уксусница — пля́шачка на воцат.
Укусный — воцатавы.
Укупоривание,-рка — закаркоўваньне; затыка́ньне; пакава́ньне.
Укупоривать,-рить — закаркоўваць, закаркава́ць; затыка́ць, заткну́ць; запакоўваць, запакава́ць.
Укупорщик — каркава́льнік; пакава́льнік.
Укус — уку́с.
Укусывать,-сить — уку́сваць, укусіць.
Укутывание — ку́таньне, уку́тваньне, ахіна́ньне, абвіна́ньне, абгортваньне.
Укутывать,-тать — ку́таць, уку́тваць, уку́таць; ахіна́ць, ахіну́ць; абвіна́ць, абвіну́ць; абгортваць, абгарну́ць.
Укушение — см. Укус.
Улавливать, уловить — лавіць, злавіць, спайма́ць, схапіць.
Улажение — ула́джаньне.
Улаживать, уладить — ла́дзіць, ула́джваць, ула́дзіць; улагоджваць, улагодзіць.
Уламывание — уломліваньне.
Уламывать, уломать, уломить — уломліваць, улама́ць, уламіць.
Улан (воен.) — ула́н.
Улегаться, улечься — уклада́цца, укла́сьціся, пакла́сьціся; пале́гчы; уціша́цца, уцішыцца.
Улей — ву́лей, калода; стоячий — стая́к, стая́н; лежащий — ляжак; в дереве — борць.
Улейный — вульлёвы.
Улепётывать,-петнуть — уцяка́ць, уцячы́; дава́ць, даць дра́ла.
Улепливать,-пить — уле́пліваць, уляпіць.
Улетание — адлята́ньне, вылята́ньне.
Улетать,-теть — адлята́ць, адляце́ць; вылята́ць, вы́лецець.
Улетучивание — выпа́рваньне; зьніка́ньне.
Улетучиваться,-читься — выпа́рвацца, вы́парыцца; зьніка́ць, зьнікнуць.
Улечься — см. Улегаться.
Уливать — см. Отливать.
Улизывать, улизнуть — уцяка́ць, уцячы́, увільну́ць.
Улика — доказ, дака́з.
Улит (зоол. Totanus) — кулік.
Улитка (зоол.) — сьліма́к, смоўж.
Улитковый — сьлімаковы, смаўжовы.
Улиткообразный — сьлімакава́ты, смаўжава́ты.
Улиточка — сьлімачок, смаўжок.
Улица — ву́ліца, ву́лка.
Улицезреть — уба́чыць.
Уличать, уличить — выкрыва́ць, вы́крыць; выяўля́ць, вы́явіць; высьвядча́ць, вы́сьведчыць; лавіць, злавіць (на чым); пераконваць, перакана́ць.
Уличение — доказ, даказаньне, высьвядчэньне, выкрыва́ньне, перакана́ньне.
Уличитель — дака́зчык.
Уличительный — даказа́льны, высьвядча́льны.
Уличка — ву́лічка, ву́лка.
Уличный — ву́лічны.
Улов — улоў.
Уловка — подступ, вы́крут, падход;-ки — хітрыкі.
Уловлять,-вить — см. Улавливать.
Уложение (юрид.) —улажэньне, уста́ва, ста́тут.
Уложенный — укла́дзены, упакава́ны, уложаны.
Уломать,-мить — см. Уламывать.
Улус — улу́с, вёска.
Улучать,-чить — выга́дваць, вы́гадаць; знаходзіць, знайсьці (час).
Улучшать, улучшить — паляпша́ць, пале́пшыць.
Улучшение — паляпшэньне.
Улучшенный — пале́пшаны.
Улыбаться, улыбнуться — усьміха́цца, усьміхну́цца; ухмыля́цца, ухмыльну́цца.
Улыбка — усьмé(і)шка, ухмы́лка.
Ультимативный — ультыматы́ўны, вымага́льны.
Ультиматум — ультыма́тум.
Ультрафиолетовый (физ.) — ультрафія́лкавы.
Улюлю межд. — ату́! агату́!
Улюлюкать — цкава́ць, агату́каць.
Ум — розум, мазгі, глузды́; ума палата — розуму бага́та; быть в уме — быць у прытомнасьці; сойти с ума, лишиться ума — зьвар‘яце́ць, сыйсьці (зьѐхаць) з глуздоў; в уме ли ты? — ці ты здурэў?; задним умом крепок — му́дры лях па шкодзе; он не в своем уме — у яго ня ўсе́ дома, у яго аднэй клёпкі ў галаве не хапа́е; он без ума от нее — ён шале́е (дурэе) з-за яе; сколько голов, столько умов — што галава, то розум; с ума не идет — з галавы́ ня выходзіць; ума не приложу — розуму не дабяру́; ра́ды ня дам; что на ум взбредет — што ў галаву́ ўле́зе.
Умазывание — ума́званьне.
Умазывать,-зать — ума́зваць, ума́заць, паўма́зваць.
Умаивать, умаять — таміць, стаміць; му́чыць, зму́чыць; мардава́ць, змардава́ць;-яться — стаміцца, зму́чыцца, змардава́цца, зьнябы́цца.
Умаление — пама́леньне, змале́ньне, зьмяншэньне.
Умаленный — пама́лены, зьме́ншаны.
Умалишенный — вар‘я́т, дурны́;-ная — вар‘я́тка.
Умалчивание — змоўчваньне.
Умолчивать,-чать (об чем) — змоўчваць, змаўча́ць; недака́зваць, недаказа́ць.
Умалывать, умолоть — малоць, змалоць, намалоць, умалоць.
Умалять, умалить — ма́ліць, зма́ліць, ума́ліць.
Уман (бот. Inula helenium L.) — дзівасіл звыча́йны (б. т.).
Умарать — упэцкаць;-ться — упэцкацца, убру́дзіцца.
Умасливание — ума́сьліваньне.
Умасливать,-лить — ма́сьліць, ума́сьліць; ушмальцава́ць, зашмальцава́ць; ушмарава́ць.
Уматывать, умотать — умотваць, умата́ць.
Умачивать, умочить — умочваць, умачы́ць;-читься — умачы́цца, убру́іцца.
Умащать, ума́стить — ма́сьціць, вы́масьціць, наце́рці ма́сьцю.
Умащивать, умостить — умошчваць, умасьціць.
Умаять — см. Умаивать.
Умело — уме́ла, памаста́цку.
Умелый — уме́лы, спрактыкава́ны; неумелый — няўме́ка.
Умение — уме́ньне, уме́льства, уме́ласьць, спрактыкава̀насьць.
Уменьшаемое (мат.) — зьме́ншыва (м. т.).
Уменьшаемый — зьмянша́льны, памянша́льны.
Уменьшать, уменьшить — зьмянша́ць, зьме́ншыць; памянша́ць, паме́ншыць; надмянша́ць, надме́ншыць; ма́ліць, зма́ліць.
Уменьшение — зьмяншэньне, памяншэньне.
Уменьшительный — зьмянша́льны.
Умеренно — ме́рна, паме́рна, памяркоўна, у ме́ру, павольна.
Умеренность — ме́рнасьць, паме́рнасьць, памяркоўнасьць, павольнасьць.
Умеренный — ме́рны, паме́рны, памяркоўны, умяркованы, павольны.
Умереть — см. Умирать.
Умерять, умерить — стры́мліваць, стрыма́ць; спыня́ць, спыніць; сьціша́ць, сьцішыць; абмяжоўваць, абмежава́ць.
Умертвитель — см. Убийца.
Умерший — паме́рлы, зьме́рлы.
Умерщвление — умярцьве́ньне, душагу́бства, забойства.
Умерщвлять,-твить — мярцьвіць, зьмярцьвіць; забіва́ць, забіць; губіць, згубіць.
Умерщвленный — забіты.
Умёт — 1) гной, сьме́цьце; 2) халу́па (зімовая або для падарожных).
Умётывать, уметать, уметнуть — 1) укідваць, укіда́ць, укінуць (дровы); скіда́ць, паскідваць, паскіда́ць (се́на); 2) пасыпа́ць, пасы́паць (пяском).
Умиление — расчуле́ньне (пс.-л. т.).
Умиленный — расчу́лены.
Умилительно — чульліва, чу́ла, расчу́лена, пяшчотна.
Умилительность — чульлівасьць, чу́ласьць, расчу́ленасьць, пяшчотнасьць.
Умилительный — чульлівы, чу́лы, пяшчотны, расчу́лены, жа́ласны, жа́ласьлівы.
Умилить — см. Умилять.
Умилосердить — схіліць на ла́ску, уласка́віць;-ться — зьмілавацца.
Умилостивительный — уласка́ўліваючы.
Умилостивление — уласка́ўленьне, заміле́ньне.
Умилостивлять,-стивить — уласка́ўліваць, уласка́віць; заміля́ць, заміліць;-стивиться — уласкаве́ць, зьлітава́цца, улітава́цца.
Умильно — ласка́ва, салодка, пяшчотна.
Умильность — ласка́васьць, салодкасьць, пяшчота.
Умильный — ласка́вы, салодкі, пяшчотны.
Умилять,-лить — расчуля́ць, расчуліць.
Уминание — уміна́ньне.
Уминать, умять — уміна́ць, умя́ць; жраць, сажра́ць; лопаць, злопаць; спытлява́ць.
Умирание — паміра́ньне, уміра́ньне.
Умирать, умереть — паміра́ць, паме́рці; уміра́ць, уме́рці; кана́ць, скана́ць; адыходзіць, адыйсьці; пераста́віцца; пренебр. — зды́рдзіцца, скале́ць, здохнуць, апруцяне́ць, галавой налажы́ць.
Умирающий — уміру́шчы.
Умиротворять,-рить — супакойваць, супакоіць; уціхамірыць, улагодзіць.
Умишка — малы́ розум.
Умище — вялікі розум.
Умненький — разу́мненькі.
Умненько — з розумам, з сэнсам.
Умнеть — разумне́ць, набіра́цца розуму.
Умник — разу́мнік, разу́мны.
Умница — разу́мніца, разу́мная.
Умничание — мудрава̀ньне (л. т.), разумава́ньне.
Умничать — мудрава́ць, разумава́ць, віхры́ць.
Умно — разу́мна, з розумам, з сэнсам.
Умножаемое (мат.) — множыва (м. т.).
Умножать, умножить — множыць, памнажа́ць, памножыць.
Умножение — множаньне (м. т.), памнажэньне.
Умноженный — памножаны.
Умный — разу́мны, бага́ты на розум, галава́ты.
Умовение — умыва́ньне, мыцьцё.
Умозаключение (лог.) — вы́вад (пс.-л. т.).
Умозаключать — рабіць вы́вад, выводзіць.
Умозрение — тэорыя.
Умозрительно — тэарэты́чна.
Умозрительный — тэарэты́чны.
Умоисступление — шал, шале́нства.
Умок — см. Умишко.
Умол — мліва, памол.
Умолачивать, умолотить — умалочваць, умалаціць.
Умоление — упрашэньне, блага́ньне.
Умолимый — умольны, улітава́ны.
Умолить — см. Умолять.
Умолк, без умолку — бязуста́нку, бязуста́ньня.
Умолкать, умолкнуть — змаўка́ць, змоўкнуць.
Умолотить — см. Умолачивать.
Умолот — умалот.
Умолотный — умалотны.
Умолоть — см. Умалывать.
Умолчание — недака́з (л. т.), моўчкі, змаўча́ньне.
Умолчать — см. Умалчивать.
Умолять,-лить — упраша́ць, упрасіць; блага́ць; расчу́ліць.
Умопомрачение — затлумле́ньне, марока, помарака.
Умопомрачительный — тлу́мны, марочны.
Умопомешательство — см. Сумашествие.
Умопредставление — уяўле́ньне.
Умора — паце́ха, сьмех; это просто-ра — сьмех дый годзі.
Уморительно — праку́дна, паце́шна, сьме́шна.
Уморительный — праку́дны, паце́шны, сьме́шны, камэдны.
Уморить — замары́ць, змары́ць, вы́марыць, вы́весьці; зму́чыць, з(а)мардава́ць.
Умориться — змары́цца, прыста́ць, зму́чыцца, з(а)мардава́цца, зьнясіліцца.
Умостить — см. Умащивать.
Умотать — см. Уматывать.
Умственно — разумова, у ду́мках.
Умственный — разумовы.
Умствование — мудрава́ньне, разумава́ньне, ду́маньне.
Умствовать — мудрава́ць, разумава́ць, ду́маць.
Умудрять,-рить — умудроўваць, умудра́ць, умудры́ць; настаўля́ць, наста́віць на розум.
Умчать — умкну́ць, зане́сьці, загна́ць, запе́рці.
Умчаться — умкну́цца, зане́сьціся, пагна́цца.
Умывальник — рукамы́йнік.
Умывальный — рукамы́йны.
Умывальня — умыва́льня.
Умывание — умыва́ньне, мыцьцё.
Умывать, умыть — умыва́ць, умы́ць, памы́ць.
Умысел — заме́р, наме́р, на́мысел, мэта; с -лу — см. Умышленно; без -лу — ненаўмы́сна, незнарок; с умыслом — наўмы́сна, наўмы́сьля.
Умыть — см. Умывать.
Умышленно — наўмы́сна, наўмы́сьля, сумы́сьня, знарокам, знарочыста, з наме́рам, на́мыслам.
Умышленный — наўмы́сны, знарочны, знарочысты.
Умышленность — наўмы́снасьць.
Умышлять, умыслить — задумля́ць, заду́маць; нава́жвацца, нава́жыцца; замышля́ць, замы́сьліць.
Умягчать, умягчить — зьмякча́ць, зьмя́кчыць; памякча́ць, памякчы́ць.
Умять — см. Уминать.
Унавоженный — угноены, пагноены.
Унавоживать, унавозить — угнойваць, угноіць; пагнойваць, пагноіць.
Унаследование — атрыма́ньне спа́дчыны, замацава́ньне ў спа́дчыне.
Унаследованный — атрыма́ны ў спа́дчыну.
Унаследовать — атрыма̀ць (дастаць, пераняць) у спа́дчыну; замацава́ць у спа́дчыне.
Ундина (миф.) — руса́лка.
Унесение — занясе́ньне, аднясе́ньне.
Унести — см. Уносить.
Универсально — унівэрсальна.
Универсальность — унівэрса́льнасьць.
Универсальный — унівэрса́льны.
Униат — вунія́т.
Униатка — вунія́тка.
Униатский — вунія́цкі.
Университет — унівэрсытэ́т.
Университетский — унівэрсытэ́цкі.
Унижать, унизить — зьніжа́ць, зьнізіць, панізіць; пагарджа́ць, пагардзіць (кім); гнібіць, згнібіць;-ться — гну́цца, лама́ць ка́рак (пе́рад кім).
Унижение — зьніжэньне, паніжэньне; гнібеньне, зьнява́га, зьневажэньне.
Униженно — зьніжана, пакорна.
Униженность — зьніжанасьць, пакорнасьць.
Униженный — зьніжаны, пагарджа́ны, зьнява́жаны, згнібены.
Унизительно — зьнява́жліва, гане́бна, подла, нізка.
Унизительность — зьнява́жлівасьць, гане́бнасьць.
Унизительный — зьнява́жлівы, гане́бны, подлы, нізкі.
Унизывание — нанізваньне, утыка́ньне.
Унизывать,-зать — нанізваць, наніза́ць; утыка́ць, уткну́ць, паўтыка́ць.
Унимание — суніма̀ньне, гамава́ньне, заспакойваньне.
Унимать, унять — суніма́ць, суня́ць; уніма́ць, уйма́ць, уня́ць; гамава́ць, угамава́ць; заспакойваць, заспакоіць.
Униматься, уняться — суніма́цца, суня́цца; уйма́цца, уня́цца; гамава́цца, угамава́цца; заспакойвацца, заспакоіцца; сьціша́цца, сьціхнуць.
Унимающий (мед.) —гамоўны, гамава́льны.
Унисон (муз.) — унісон, аднагу́чнасьць (мз. т.).
Унитарный — уніта́рны.
Уничижать,-жить — зьневажа́ць, зьнява́жыць; гнібіць, згнібіць; га́ньбіць, зга́ньбіць.
Уничижение — зьнява́га, га́ньба, га́ньбеньне, згнібеньне; пакора.
Уничиженный — зьнява́жаны, зга́ньбены, згнібены.
Уничижительный — зьнява́жны, зьняважа́льны, гане́бны.
Уничтожаемость — зьнішча́льнасьць, пераводнасьць.
Уничтожаемый — зьнішча́льны, пераводны.
Уничтожать, уничтожить — нішчыць, зьнішча́ць, зьнішчыць; ніве́чыць, зьніве́чыць; руйнава́ць, зруйнава́ць; выгубля́ць, вы́губіць, павыгубля́ць; пераводзіць, пераве́сьці, папераводзіць; в см. отменять — касава́ць, скасава́ць.
Уничтожающий — зьнішча́льны, зьніве́чны, пераводны, згу́бны.
Уничтожение — зьнішчэньне, зьніве́чаньне, выгубле́ньне, перавод; юрид. — касава́ньне (пра́ва).
Уничтожительный (юрид.) — касава̀льны.
Уния — ву́нія.
Уноравливать, уноровить — дагаджа́ць, дагадзіць, унаравіць.
Унос — унос, унясе́ньне.
Уносить, унести — выносіць, вы́несьці; адносіць, адне́сьці; заносіць, зане́сьці.
Унтер-офицер — у́нтэр-афіцэр.
Унтер-офицерский — у́нтэр-афіцэрскі.
Унцевый — у́нцавы.
Унция — у́нцыя.
Унывать, уныть — журы́цца, зажуры́цца; смуціцца, засмуціцца; тужы́ць, затужы́ць; паніка́ць, панікнуць.
Унывно,-ный — см. Заунывно,-ный.
Уныло — невясёла, пахму́рна, сму́тна, су́мна, ну́дна.
Унылость — невясёласьць, пахму́рнасьць, сму́тнасьць, ну́днасьць.
Унылый — невясёлы, пахму́рны, сму́тны, су́мны, ну́дны.
Уныние — сму́так, сум, нуда́.
Уныривать,-рнуть — уныра́ць, унырну́ць; от чего — уніка́ць, унікнуць.
Унятие — уня́цьце, уймава́ньне, уём, суніма́ньне.
Унять — см. Унимать.
Упад — упа́д; хохочет до упаду — рагоча, аж паміра́е.
Упадание — па́даньне.
Упадать, упасть — па́даць, упада́ць, упа́сьці; зва́львацца, зваліцца, ры́нуцца; зваліцца; в см. приходить в упадок — занепада́ць, заняпасьці; упасть в обморок — самле́ць, абамле́ць; упасть и удариться — ля́снуцца, ля́пнуцца, бра́знуцца, чмя́кнуцца, гопнуцца; вода упала — вада́ спа́ла.
Упадок — упа́д, заняпа́д; у. сил — зьнясіле́ньне; находящийся в упадке — падупа́лы.
Упаивать, упоить — упойваць, упаіць.
Упаковка — пакава́ньне; запакоўка.
Упаковщик — пакава́льнік.
Упаковочный — пакава́льны.
Упаковывание — пакава́ньне.
Упаковывать,-ковать — пакава́ць, упакоўваць, упакава́ць; запакоўваць, запакава́ць, пазапакоўваць.
Упалзывать — см. Уползать.
Упалый — заняпа́лы, падупа́лы.
Упамятовать — упа́мятаваць.
Упаривать, упарить — па́рыць; упа́рваць, упа́рыць; уграва́ць, угрэць.
Упасать, упасти — хава́ць, ухава́ць; упаси боже — крый божа, барані божа, хава́й божа!
Упасть — см. Упадать.
Упахивать,-хать — заворваць, заара́ць, увара́ць.
Упекать, упечь — пячы́, упячы́, запраторыць; -кать под суд — упяка́ць пад суд.
Упеченный — упе́чаны, запе́чаны.
Упелёнывание — спавіва́ньне.
Упелёнывать, упеленать — спавіва́ць, спавіць, увіну́ць.
Упениться — упе́ніцца, запе́ніцца.
Упереживать, упередить — выпярэджвадь, выпераджа́ць, вы́перадзідь.
Упечь — см. Упекать.
Упещрять — стрыка́ціць.
Упиваться, упиться — упіва́цца, упіцца, паўпіва́цца.
Упиливать, упилить — адпілоўваць, адпілава́ць, адпіліць.
Упирание — упіра́ньне, упіна́ньне.
Упирать, упереть — упіра́ць, упе́рці, падпе́рці; упіна́ць, упну́ць.
Упираться, упереться — упіра́цца, упе́рціся; абпе́рціся, падпе́рціся; упіна́цца, упну́цца; упа́рціцца, заўпа́рціцца.
Уписывание — упісваньне.
Уписывать,-сать — упісваць, упіса́ць, паўпісваць; пищу — паяда́ць, пае́сьці, пажэрці, палопаць.
Упитанность — тлу́стасьць, сы́тасьць.
Упитанный — тлу́сты, сы́ты, гла́дкі.
Упитывать,-тать — насыча́ць, насы́ціць; адкарміць, загадава́ць.
Упиться — см. Упиваться.
Упихивание — упіхваньне, упіха́ньне.
Упихивать,-хать,-хнуть — упіхваць, упіха́ць, упхну́ць, паўпіха́ць.
Уплата — вы́плат, запла́та.
Уплоченный — вы́плачаны, запла́чаны.
Уплачивать, уплатить — выпла́чваць, вы́плаціць; запла́чваць, заплаціць.
Уплетание — уплята́ньне.
Уплетать, уплести — уплята́ць, упле́сьці.
Уплотнение — сьціска́ньне.
Уплотненный — сьціснуты.
Уплотнять,-нить — сьціска́ць, сьціснуць; рабіць, зрабіць шчы́льным (шчы́тным).
Уплывание — уплыва́ньне, адплыва̀ньне.
Уплывать, уплыть — уплыва́ць, уплы́ць, уплы́сьці; адплыва́ць, адплы́ць.
Упование — надзе́я, спадзява́ньне.
Уповательно — з надзе́яй.
Уповать — спадзява́цца, паклада́ць (мець) надзе́ю.
Уподобительный — параўна́льны, параўна́ўчы.
Уподобление — прыпадабле́ньне.
Уподоблять, уподобить — прыпадабля́ць, прыпадобіць; прыраўноўваць, прыраўнава́ць.
Уподобляться, уподобиться — рабіцца, зрабіцца падобным; прыпадабля́цца, прыпадобіцца; прыраўноўвацца, прыраўнава́цца.
Упоение — упой, упае́ньне, захапле́ньне.
Упоенный — упоены, захоплены.
Упоительный — захопны, чароўны.
Упоить — см. Упаивать.
Упокоение — спачыва́ньне, спачы́н, адпачы́нак, спакой.
Упокой — адпачы́нак, адпачне́ньне, спакой.
Упокоивать, упокоить — дава́ць, даць адпачы́нак.
Упокоиваться, упокоиться — спачыва́ць, спачы́ць, супачы́ць; успакойвацца, успакоіцца.
Упокоительный — успакойваючы.
Уползать, уползти — спаўза́ць, спаўзьці.
Уполномочение — паўнамо́цтва.
Уполномоченный — упаўнава́жаны, паўнамо́цны.
Уполномочивать,-мочить — упаўнава́жваць, упаўнава́жыць; дава́ць, даць паўнамо́цтва.
Уполномочие — см. Уполномочение.
Уполовник — (а)палонік.
Упоминание — спаміна́ньне, менава́ньне.
Упоминать, упомянуть — спаміна́ць, спамяну́ць; менава́ць, паменава́ць.
Упомнить — спомніць, папомніць.
Упор — упор, падпора; выстрелить в упор — вы́страліць, прыставіўшы ру́лю.
Упорно — упа́рта, упорчыва, заўзя́та.
Упорный — упа́рты, упорчывы, заўзя́ты, заложны.
Упорство — упа́ртасьць, упорчывасьць, заўзя́тасьць, заўзя́цьце.
Упорствовать — упіра́цца, упа́рціцца.
Упорхать, упорхнуть — пы́рхаць, спы́рхнуць.
Упорядочение — упара́дкаваньне, упара́дчаньне.
Упорядоченный — упара́дкаваны, упара́дчаны, ула́джаны.
Упорядочить — упара́дкаваць, упара́дчыць, ула́дзіць.
Употребительность — ужыва́льнасьць, ужыва́насьць, ужы́тнасьць.
Употребительный — ужыва́льны, ужыва́ны, ужы́тачны, ужы́тны.
Употребление — ужыва́ньне, ужы́так, спажыва́ньне, спажы́так, зажыва́ньне; быть в -нии — ужыва́цца.
Употреблять,-бить — ужыва́ць, ужы́ць; спажыва́ць, спажы́ць; зажыва́ць (чаго); -бить с пользою — спажыткава́ць, скарыста́ць;-бить средства — зрабіць за́хады.
Употребляемый — ужыва́ны.
Употребленный — ужы́ты.
Употчевать — участава́ць, начастава́ць.
Управа — упра́ва; земская у. (ист.) — зе́мская ўпра́ва.
Управитель — зага́дчык, кіраўнік.
Управительский — кіраўніцкі.
Управительство — кіраўніцтва.
Управление — кірава́ньне, кіраўніцтва, упра́ва.
Управлять (чем) — кірава́ць (чым), пра́віць, зага́дваць (чым), ару́даваць.
Управляться, управиться (с чем) — спраўля́цца, спра́віцца.
Управляющий — кіраўнічы, кіраўнік.
Упражнение — практыкава́ньне.
Упражнять,-няться — практыкава́ць, практыкава́цца.
Упразднение — касава́ньне, скасава́ньне.
Упразднённый — скасава́ны.
Упразднять,-нить — касава́ць, скасава́ць; зносіць, зьне́сьці.
Упрашивание — упрошваньне.
Упрашивать, упросить — прасіць, упрошваць, упрасіць.
Упревать, упреть — управа́ць, упрэ́ць.
Упреждать — см. Предупреждать.
Упрёк — дакор, за́кід, папіка, упіка, дамова, даніма́ньне, вымоўка, дапінка.
Упрекание — дакарэньне, папіка́ньне, упіка́ньне, дамаўле́ньне, даніма́ньне, дапіна́ньне, нарака́ньне.
Упрекатель — дакара́льнік, папіка́йла, папіка́ч.
Упрекать, упрекнуть — дакара́ць, дакары́ць; папіка́ць, папікну́ць; упіка́ць, упікну́ць; закідваць, закінуць (каму́ ў чым); вымаўля́ць, вы́мавіць; дапіна́ць, дапну́ць; датыка́ць, нарака́ць.
Упрёчный — дакорны, дакорлівы, закідлівы, упіклівы.
Упросить — см. Упрашивать.
Упрочение — устале́ньне, забесьпячэньне.
Упрочивать, упрочить — усталя́ць, усталіць; зрабіць ста́лым (трыва́лым).
Упрощение — спрашчэньне, упрашчэньне.
Упрощенный — спрошчаны, упрошчаны.
Упрощивать, упростить — спрошчваць, спросьціць.
Упругий — пру́дкі, пру́гкі, пру́гі, тугі, непакорнік.
Упруго — пру́дка, пру́гка, ту́га.
Упругость — пру́дкасьць, пру́гкасьць, ту́гасьць.
Упрыгаться — заскака́цца.
Упрыскивать,-скать,-снуть — упы́рскваць, упы́рскаць, упы́рснуць.
Упряжка,-жь — збру́я.
Упряжной — запрэжны.
Упрямец — упа́рты, упорнік, упорлівы, капры́зны.
Упрямиться,-мствовать — упа́рціцца, упа́ртаваць, упіра́цца; нату́рыцца, капры́зіцца.
Упрямица — упа́ртая, упорніца, капры́за.
Упрямо — упа́рта, упорчыва, упорліва,
Упрямство — упа́ртасьць, упорчывасьць, упорлівасьць, нату́рлівасьць.
Упрямый — упа́рты, упорчывы, упорлівы, нату́рлівы, нату́рысты; слишком у. — заўпа́рты.
Упрятывание — ухоўваньне, захоўваньне.
Упрятывать,-тать — ухоўваць, ухава́ць; захоўваць, захава́ць; запраторваць, запраторыць.
Упускание — упуска́ньне;-ние из виду — занядба́ньне.
Упускать, упустить — упуска́ць, упушча́ць, упусьціць (шкля́нку); занядба́ць (слова); прапільнава́ць, прагле́дзець (знаёмага).
Упутывать — см. Опутывать.
Упущение — упушчэньне, занядба́ньне, недагля́д, правіна.
Упырь — см. Вампир.
Упятерить — упяцяры́ць.
Ура! — хай жыве́! вура́! віва́т! слава!
Уравнение — раўна́ньне;-ние коефициентное (мат.) — зраўна́ньне (м. т.).
Уравненный — зраўна́ны, зроўнены.
Уравнивание — раўнава́ньне.
Уравнивать, уравнять — раўнава́ць, зраўнава́ць, зраўна́ць.
Уравнитель — параўна́льнік, раўнава́льнік.
Уравнительный — параўна́льны, раўнава́льны.
Уравновешенность — ста́ласьць, разва́жнасьць.
Уравновешенный — ста́лы, разва́жны (чалаве́к).
Уравновешивать, уравновесить — роўнава́жыць, зроўнава́жыць.
Ураган — гурага́н (г.-к. т.), нава́ла.
Ураганный — гурага́нны, нава́льны.
Уразумевать,-меть — зразумява́ць, зразуме́ць, вы́разумець; цяміць, сьця́міць; ке́міць, ске́міць; расшалопаць, раскуме́каць.
Уразумение — зразуменьне, выразуме́ньне.
Урал (геогр.) — Ура́л.
Уральский — ура́льскі.
Уран (астр.) — Ура́н.
Уранит (минер.) — ураніт.
Урвать — см. Урывать.
Урегулировать — урэгулява́ць, упара́дкаваць, ула́дзіць.
Урезонивание — довады.
Урезонивать,-нить — даводзіць, даве́сьці, угавары́ць.
Урезывать,-зать — урэзваць, урэзаць; уціна́ць, уця́ць.
Урильник — урына́л.
Урина — мача́.
Урна — у́рна, пахава́льны гаршчок.
Уровень — ро́вень, грунтва́га.
Урод — вы́рад, вы́радак, пачва́ра.
Уродина — пачва́рына.
Уродить — см. Урожать.
Уродиться — урадзіцца, нарадзіцца; в кого — уда́цца.
Уродище — пачва́рына, страшы́дла.
Уродливо — выродліва, пачва́рна.
Уродливость — выродлівасьць, пачва́рнасьць.
Уродливый — выродлівы, пачва́рны, бры́дкі.
Уродовать — кале́чыць, ніве́чыць; вещь — казіць, псава́ць.
Уродство — см. Уродливость.
Урожай — ураджа́й, урода, урод, род, плён.
Урожайность — ураджа́йнасьць, урадлівасьць.
Урожайный — ураджа́йны, уродны, урадлівы, плённы, плодны;-ный на хлеб — хле́бны;-ный на грибы — грыбны́.
Урожденный — уроджаны, нараджоны, прыраджоны.
Урожать, уродить — радзіць, урадзіць, нарадзіць, зарадзіць; пладзіць, напладзіць;-дился в отца — уда́ўся ў ба́цьку.
Урожденец — нараджэнец, прыраджэнец, родам (скуль), тубы́лец.
Урожденка — нараджэнка.
Урок — 1) ле́кцыя; 2) зада́ньне.
Урон — стра́та, шкода.
Уронить — упусьціць; зьнізіць.
Урочище — урочышча.
Урочный — вы́значаны, зада́ны.
Урубать,-бить — адруба́ць, адрубіць, адсячы́; уціна́ць, уця́ць.
Урчание — бурча́ньне.
Урчать — бурча́ць.
Урывать, урвать — урыва́ць, урва́ць, адарва́ць.
Урывка — уры́вак, вольная часіна.
Урывок — уры́вак.
Урывочный — уры́ўкавы.
Уряд, за-уряд — за-звы́чай.
Урядник — вура́днік.
Ус — вус (мн. — ву́сы).
Усадебка — сядзібка, маёнтачак.
Усадебный — сядзібны.
Усадка — см. Посадка.
Усадьба — сядзіба, садзіба, маёнтак, двор, гаспода, сяліба.
Усаживание — уса́джваньне.
Усаживать, усадить — уса́джваць, усадзіць; садзіць, пасадзіць; расса́джваць, рассадзіць.
Усаливать, усалить — зашмальцоўваць, зашмальцава́ць, ушмарава́ць.
Усатый — вуса́ты.
Усач — вуса́ч.
Усваивание — прыўла́шчваньне, прысвойваньне.
Усваивать, усвоять, усвоить — прыўла́шчваць, прыўла́сьціць; прысвойваць, прысвоіць.
Усвоение — прыўла́шчаньне, прысва́еньне (б. т.).
Усвоенный — прыўла̀шчаны, прысвоены.
Усвояемость — прыўлашча́льнасьць, прысвая́льнасьць.
Усвояемый — прыўлашча́льны, прысвая́льны.
Усевать, усеять — усява́ць, усе́яць.
Усекать, усечь — усяка́ць, усячы́; уціна́ць, уця́ць; адсячы́, адця́ць.
Усекновение — уця́цьце, сьця́цьце; праздн. 29 авг. — Іва́н Галаварэз.
Усердие — шчы́расьць, гарлівасьць.
Усердно — шчы́ра, зычліва, гарліва, стара́(э)нна.
Усердный — шчы́ры, зычлівы, гарлівы, стара́(э)нны, пахаплівы.
Усердствовать — стара́цца, шчы́рыць, спрыя́ць, завіха́цца.
Усесться — усе́сьціся, се́сьці.
Усечение — уця́цьце, уцін, адсячэньне.
Усечённый — уця́ты, адсе́чаны.
Усидчиво — уседліва, вытрыма́ла.
Усидчивость — усе́длівасьць, вытрыма́ласьць.
Усидчивый — усе́длівы, вытрыма́лы.
Усиживать, усидеть — усе́джваць, усядзе́ць, усе́дзець.
Усик — ву́сік.
Усиление — памацне́ньне, узмацне́ньне.
Усиливать, усилить — памацня́ць, памацніць; узмацня́ць, узмацніць.
Усиленный — памоцнены, узмоцнены.
Усилие — намога, нату́га, наляга́ньне, сілкава́ньне, забе́гі.
Усильно — пільна.
Усильный — пільны.
Ускакивать, ускакать — скака́ць, паскака́ць; уцяка́ць, уцячы́.
Ускользать, ускользнуть — высьліза́ць, вы́сьлізнуць; выкоўзвацца, вы́каўзнуцца; увільваць, увільну́ць; уніка́ць, унікнуць.
Ускорение — прысьпяшэньне, прыскарэньне, паскарэньне.
Ускоренный — прысьпе́шаны, прыскораны.
Ускоритель — прысьпяша́льнік.
Ускорительный — прысьпе́шны, прысьпяша́льны.
Ускорять,-рить — прысьпе́шваць, прысьпяша́ць, прысьпе́шыць; прыскара́ць, прыскорыць.
Услада — асалода.
Усладительно — соладка, сало́дка, прые́мна.
Усладительность — салодкасьць, прые́мнасьць.
Усладительный — салодкі, прые́мны.
Услаждать, усладить — асаладжа́ць, асаладзіць; це́шыць, пацяша̀ць, паце́шыць; надава́ць, нада́ць салодкасьці.
Услаждение — асалода, паце́ха, прые́мнасьць.
Услание — засла́ньне.
Услать — см. Усылать.
Услащивать — см. Подслащивать.
Уследить — дасачы́ць, дапільнава́ць, дасьцярэгчы.
Условие — умова, угавор, кантра́кт; заключить -вие — скла́сьці ўмову; под -вием — з умоваю; по -вию — паводле ўмовы; згодна ўмовы; непременное -вие — кане́чная ўмова; нарушить -вие — злама́ць умову.
Условленный — умоўлены, угаворны, вы́гавараны, дагоджаны.
Условливаться, условиться — умаўля́цца, умовіцца; дагаджа́цца, дагадзіцца; пагаджа́цца, пагадзіцца; дагаворвацца, дагавары́цца; угаворвацца, угавары́цца.
Условно — умоўна.
Условность — умоўнасьць.
Условный — умоўны;-ное наклонение (грам.) — умоўны лад.
Усложнение — ускладне́ньне, завіласьць.
Усложненный — ускла́днены, завілы, заблы́таны.
Усложнять,-нить — ускладня́ць, ускладніць; заблы́тваць, заблы́таць, заплу́таць.
Услуга — паслу́га, услу́га.
Услужение — паслу́га, слу́жба; быть в -нии — служы́ць (каму́); поступить в -ние — пайсьці на слу́жбу, наня́цца.
Услуживание — прыслу́жваньне, прыслугоўваньне, дагаджэньне.
Услуживать,-жить — прыслу́жваць, прыслугоўваць, прыслужы́цца; услу́жваць, услужы́ць; дагаджа́ць, дагадзіць; выдыга́цца.
Услужливо — прыслу́жна, услу́жна, дагодліва, уле́гліва.
Услужливость — прыслу́жнасьць, услу́жнасьць, дагодлівасьць, уле́глівасьць.
Услужливый — прыслу́жны, услу́жны, дагодлівы, уле́глівы, запабяга́йла.
Услужник — прыслу́жнік.
Услужница — прыслу́жніца.
Услужничать — прыслу́жвацца, запабяга́ць (пе́рад кім).
Услышание, во -ние всех — голасна, чу́тна.
Услышать — услу́хаць, учу́ць, пачу́ць, дачу́цца.
Усматривание — угляда́ньне.
Усматривать, усмотреть — угляда́ць, угле́дзець; згле́джваць, згле́дзець; заба́чваць, заба́чыць; заўва́жваць, заўва́жыць; запільноўваць, запільнава́ць.
Усмехаться,-хнуться — усьміха́цца, усьміхну́цца.
Усмешка — усьмé(і)шка, ухмы́лка.
Усмирение — усьмірэньне, заспакае́ньне, угамава́ньне, уціхаміраньне, паскрамле́ньне.
Усмиренный — усьміраны, заспакоены, угамава́ны, уціхаміраны, уцішаны.
Усмирять,-рить — усьміра́ць, усьміры́ць; заспакойваць, заспакоіць, супакоіць, гамава́ць, угамоўваць, угамава́ць; уціхамірваць, уціхамірыць; уціша́ць, уцішыць; прыціша́ць, прыцішыць; скраміць, паскрамля́ць, паскраміць (Нс.)
Усмиритель — усьміры́цель,-ральнік.
Усмирительный — усьміра́льны, гамоўны; ка́рны.
Усмотрение — погляд; зда́ньне; даба́чнасьць (В. Ласт.); по вашему усмотрению — як са́мі зна́еце, на ваш погляд.
Усмотренный — угле́джаны, згле́джаны, заба́чаны, заўва́жаны, уба́чаны.
Усмотреть — см. Усматривать.
Уснащать — см. Оснащать.
Уснуть — засну́ць, пасну́ць.
Усобица — усобіца, нязгода, калатня́.
Усовершенствование — удаскана́леньне, паляпшэньне.
Усовершенствованный — удаскана́лены, пале́пшаны.
Усовершенствователь — удаскана́льнік, паляпша́льнік.
Усовершенствовать — удаскана́льваць, удасканаля́ць, удаскана́ліць; паляпша́ць, пале́пшыць.
Усовещивать, усовестить — даводзіць, даве́сьці (да сумле́ньня); усовесьціць.
Усол — усольваньне.
Усолить — усаліць, паўсольваць.
Усомниться — усумніцца, усуміцца.
Усопший — паме́рлы, нябожчык.
Усохлый,-хший — усохлы.
Усохнуть — см. Усыхать.
Успение — скон, скана́ньне; праздник 15 авг. — Пе́ршая Прачы́стая.
Успевать, успеть — пасьпява́ць, пасьпе́ць; упраўля́цца, упра́віцца.
Успех — пасьпе́х, посьпех, сьпех, спор, упра́ўка, уда́ча; большой у. — зна́чны пасьпе́х.
Успешно — з пасьпе́хам, пасьпе́шна, спорна, упра́ўна.
Успешность — пасьпе́шнасьць, спорнасьць, упра́ўнасьць.
Успешный — пасьпе́шны, спорны, упра́ўны.
Успокоение — супакой, супакае́ньне, заспакае́ньне, уціхаміраньне, угамава́ньне.
Успокоивание — супакойваньне, заспакойваньне, уціхамірваньне, гамава́ньне.
Успокоивать, успокоить — супакойваць, супакоіць; заспакойваць, заспакоіць; успакойваць, успакоіць; уціхамірваць, уціхамірыць, гамава́ць, угамава́ць, загамава́ць; -иться — супакоіцца, заспакоіцца; уціхамірыцца, сьцішыцца, спачы́ць, адыйсьці, адпусьціць, агоўтацца.
Успокоивающий (мед.),-ительный — гамоўны, заспакойлівы.
Уста — ву́сны.
Устав — ста́ту́т, уста́ва.
Уставание — тамле́ньне, зморваньне, прыстава́ньне.
Уставать, устать — таміцца, стаміцца; зморвацца, змары́цца; мардава́цца, змардава́цца; прыстава́ць, прыста́ць; зьнясільвацца, зьнясіліцца, зьнябы́цца; идя пешком — падбіцца; устать в пути — здарожыцца, зьнябы́цца.
Уставка — уста́ўка.
Уставливать, уставлять, уставить — устаўляць, уста́віць; устанаўля́ць, устанавіць (цану́).
Уставный — статутовы.
Уставщик — уста́ўнік.
Устаивать, устоять — устойваць, устая́ць; выстойваць, вы́стаяць; вытры́мліваць, вы́трымаць (стоячы);-яться — адстая́цца.
Устало — стомлена, зморана.
Усталость — стомленасьць, зморанасьць, зьнясіле́ньне, зьнямога.
Усталый,-вший — стомлены, змораны, зьнясілены, змардава́ны, прыста́лы; при ходьбе — падбіты; в дороге — здарожаны.
Усталь — утома; без -ли — няўтомна, бязуста́нку.
Устанавливание — устанаўле́ньне, азначэньне.
Устанавливать, установлять, установить — устанаўля́ць; устанавіць; азнача́ць, азна́чыць, -новиться — стаць, уста́ліцца.
Установитель — устаноўнік.
Установительный — устаноўчы;-ўны.
Установка — устаўля́ньне.
Установление — установа.
Установленный — устаноўлены, азна́чаны, вы́значаны.
Устарелость — застарэласьць, пастарэласьць, перастарэласьць.
Устарелый,-вший — застарэлы, пастарэлы, перастарэлы, зада́ўнены.
Устареть — застарэць, пастарэць, перастарэць, зада́ўніцца.
Устать — см. Уставать.
Устерегать, устеречь — упільноўваць, упільнава́ць, дапільнава́ць; усьцерага́ць, усьцярэгчы;-гаться — пільнава́цца, сьцерагчы́ся.
Устереженный — упільнованы, дапільнава́ны.
Устилание — усьціла́ньне, высьціла́ньне.
Устилать, устлать — усьціла́ць, усла́ць; высьціла́ць, вы́слаць; устилать камнем — брукава́ць.
Устилка — см. Устилание.
Устно — ву́сна, на па́мяць, з галавы́.
Устин — Юсты́н.
Устинья — Юсты́на, Юста.
Устный — ву́сны, на словах.
Устой в строении — падпора, слуп, падста́ва, аснова; на молоке — вяршок.
Устойчиво — ста́ла, цьвёрда, стойка, станоўка, устойліва.
Устойчивость — ста́ласьць, цьвёрдасьць, стойкасьць, станоўкасьць, устойлівасьць.
Устойчивый — ста́лы, цьвёрды, стойкі, станоўкі, устойлівы, няхісткі, непахісны.
Устоять — см. Устаивать.
Устраивание — ула̀джваньне, упара́дкаваньне, пабудава́ньне.
Устраивать, устроить — ула́джваць, ула́дзіць; упарадкоўваць, упара́дкаваць; ра́дзіць, ура́дзіць; будава́ць, пабудава́ць; рабіць, зрабіць; -ивать потолок — сталява́ць; -ивать подмостки — рыштава́ць; -ивать свадьбу — спраўля́ць вясе́льле.
Устраиваться, устроиться — ула́джвацца; упарадкоўвацца; -иться на службу — даста́ць слу́жбу.
Устранение — адхіле́ньне, адсува́ньне, звальне́ньне, зьня́цьце (з паса́ды).
Устранённый — адсу́нуты, адхілены; от должности — звольнены, скінуты (з паса́ды).
Устранять,-нить — адсоўваць, адсува́ць, адсу́нуць; адхіля́ць, адхіліць: -нить от должности — звольніць, зьняць, скінуць (з паса́ды).
Устрашать,-шить — застраша́ць, застра́шыць; страха́ць, настраха́ць; перастраша́ць, перастра́шыць; -шиться — жахну́цца.
Устрашение — застрашэньне, страхата́, грозьба.
Устрашенный — застра́шаны, перастра́шаны.
Устрашительный — застраша́льны.
Устремление — накіроўваньне, зварот, імкне́ньне.
Устремлять,-мить — кірава́ць, накірава́ць; зварача́ць, зьвярну́ць; пуска́ць, пусьціць; -мить взор — уста́віцца (вачы́ма), утал(р)опіцца.
Устремляться,-миться — кіда̀цца, кінуцца; пуска́цца, пусьціцца; ры́нуцца, ру́шыцца, шугну́ць.
Устрица (зоол. Ostrea) — ву́стрыца.
Устричный — ву́стрычны.
Устроение — ула́джаньне, упара́дкаваньне, ура́джаньне.
Устроивать — см. Устраивать.
Устройство — лад, пара́дак, укла́д, пабудова; государственное у. — дзяржа́ўны ўкла́д (гр. т.).
Устроитель — см. Организатор.
Устроить — см. Устраивать.
Уступ — пры́сту́пка (г.-к. т.).
Уступание — уступа́ньне.
Уступать,-пить — уступа́ць, уступіць; аддава́ць, адда́ць; паступа́цца, паступіцца; папуска́цца, папусьціцца; паддава́цца, падда́цца; -пать с цены — спуска́ць з цаны́.
Уступающий (достоинством, числом) — ніжэйшы.
Уступительный (грам.) — уступа́льны.
Уступка — усту́пка, спуск.
Уступочный,-ная цена — спускна́я цана́.
Уступчиво — усту́пчыва, пада́тліва, пада́тна.
Уступчивость — усту́пчывасьць, пада́тлівасьць, пада́тнасьць.
Уступчивый — усту́пчывы, пада́тлівы, пада́тны.
Устье — ву́сьце (г.-к. т.), сутока; печи — чале́сьнік(і); пушки — вы́лет.
Устьице (бот.) — праду́шына гарлава́я (б. т.).
Усугубление — падвае́ньне, узмацне́ньне.
Усугублять,-бить — падвая́ць, падвоіць; узмацня́ць, узмацніць; пабольшваць, пабольшыць.
Усушивать,-шить — засу́шваць, засушы́ць; усу́шваць, усушы́ць, вы́сушыць.
Усушка — усу́шка, у́сха.
Усы — см. Ус.
Усчитывать, учесть — уліча́ць, улічы́ць.
Усылание — засыла́ньне.
Усылать, услать — засыла́ць, засла́ць; высыла́ць, вы́слаць, пасла́ць.
Усылка — высыла́ньне, засыла́ньне.
Усыновитель — усынавіцель, назва́ны ба́цька.
Усыновление — прыйма̀ньне за сы́на, усынаўле́ньне.
Усыновленный — прыня́ты за сы́на, усыноўлены.
Усыновлять,-вить — прыйма́ць, прыняць за сына; усынаўля́ць, усынавіць.
Усыпальница — грабніца.
Усыпа́ние — усыпа́ньне.
Усыпать, уснуць — засына́ць, засну́ць.
Усыпа́ть, усы́пать — 1) пасыпа́ць, пасы́паць, вы́сыпаць; 2) адсыпа́ць, адсы́паць.
Усыпительный — усыпля́ючы; -ное лекарство — ляка́рства на сон.
Усыпка — см. Усыпание.
Усыпляющий — см. Усыпительный.
Усыплять,-пить — наводзіць, наве́сьці сон.
Усыхание — усыха́ньне.
Усыхать, усохнуть — усыха́ць, усохнуць, усохці.
Уськание — цкава́ньне.
Уськать, уськнуть — цкава́ць, пацкава́ць.
Утаённый — утоены, перахованы.
Утаивание — утойваньне.
Утаивать, утаить — таіць, утойваць, утаіць, затаіць.
Утайка — утойка.
Утайщик — утойнік.
Утайщица — утойніца.
Утапливать, утопить — уграва́ць, угрэць.
Утаптывание — утоптваньне, убіва́ньне (зямлі).
Утаптывать, утоптать — утоптваць, утапта́ць; убіва́ць, убіць (зямлю́).
Утаскивание — уця́гваньне.
Утаскивать, утащить — уця́гваць, уцягну́ць; вещи — цу́паць, цу́пнуць, скра́сьці, зьдзібіць.
Утварь — спрат, рэчы, начы́ньне.
Утвердительно — зацьвярджа́льна, цьвёрда.
Утвердительный — зацьвярджа́льны.
Утверждать, утвердить — цьвярдзіць, пацьвярдзіць; зацьвярджа́ць, зацьвердзіць; умацня́ць, умацоўваць, умацава́ць; кого во мнении (вере) — упэўніваць, упэўніць, запэўніць.
Утверждаться, утвердиться на чем — умацня́цца, умацніцца; угрунтоўвацца, угрунтава́цца; укараніцца; асталёўвацца, асталява́цца; в чем — упэўнівацца, упэўніцца.
Утверждение — зацьвярджэньне, умацне́ньне, замацава́ньне.
Утёк — уце́к; пуститься на утёк — пусьціцца наўце́кі, зада́ць уцекача́.
Утекание — уплыва́ньне, выцяка́ньне, уцяка́ньне.
Утекать, утечь — выцяка́ць, вы́цечы; уплыва́ць, уплы́ць, уплы́сьці; уцяка́ць, уцячы́.
Утекший — уце́клы.
Утёнок — качаня́, качаня́тка, вуцяня́.
Утереть — см. Утирать.
Утерпеть — уцярпе́ць, уры́мсьціцца.
Утерять — см. Потерять.
Утёс — строма, кру́ча, скала́.
Утесать — см. Утёсывать.
Утёсистый — стромкі, круты́, скалісты.
Утеснение — у́ціск.
Утеснитель — уціска́ч,-ска́льнік.
Утеснительно — з у́ціскам.
Утеснительный — уціска́льны.
Утеснять,-нить — уціска́ць, уціснуць; прыгнята́ць, прыгнясьці; гнібіць, згнібіць; п(е)расьле́даваць.
Утёсывание — учосваньне.
Утёсывать, утесать — учосваць, учаса́ць, счаса́ць.
Утеха — паце́ха, уце́ха, (с)пацяшэньне, спаце́ха.
Утечка — вы́цек, уце́чка.
Утешать, утешить — пацяша́ць, паце́шыць; спацяша́ць, спаце́шыць; уцяша́ць, уце́шыць.
Утешаться, утешиться чем — це́шыцца, пацяша́цца, паце́шыцца (з чаго).
Утешение — см. Утеха.
Утешитель — пацяшы́цель, паце́шнік.
Утешительно — паце́шна, спаце́шна, прые́мна.
Утешительность — паце́шнасьць, спаце́шнасьць.
Утешительный — паце́шны, спаце́шны, прые́мны.
Утилизационный — утылізацы́йны, выкарыста́льны.
Утилизация — утыліза́цыя, выкарыста́ньне.
Утилизировать — утылізава́ць, выкарыстоўваць.
Утилитаризм — утылітары́зм, тэорыя кары́сьці.
Утилитарный — утыліта́рны.
Утиный — качы́ны, вуціны.
Утиральник — ру(ш)чнік.
Утирание — уціра́ньне.
Утирать, утереть — уціра́ць, уце́рці; выціра́ць, вы́церці.
Утискивание — уціскваньне, упіха́ньне.
Утискивать, утискать, утиснуть — уціскваць, уціска́ць, уціснуць; упіха́ць, упхну́ць.
Утихание — сьціха́ньне.
Утихать, утихнуть — сьціха́ць, сьціхнуць; паціхнуць, уціхнуць, пасьціха́ць; сьціша́цца, сьцішыцца; угаманіцца.
Утишать, утишить — цішыць, сьцішыць; уціхамірваць, уціхамірыць; гамава́ць, угамава́ць.
Утишение — цішэньне, уціхамірваньне, гамава́ньне.
Утка (Anas) — ка́чка, ву́тка; у. дикая, кряковая (А. boschas L.) — крыжа́к, кры́жняя, крыжа́нка; у. домашняя (A. domestica) — ка́чка свойская (з. т.); утка-чирок — чырок, чы́рка; у. серая (A. strepera) — ка́чка-неразьня; у. печанка (A. tadorna) — ка́чка пярэстая (з. т.), утка-самец — ка́чур.
Уткнуть — см. Утыкать.
Утконос (зоол. Ornithorhynchus paradoxus) — качкадзю́б дзіўны (з. т.).
Утлый — бутля́вы, кволы.
Уток — уток.
Утолачивать, утолочить — уталоччваць, уталачы́ць.
Утоление — заспакае́ньне, спатоленьне, угамава́ньне.
Утолительный — спатольны, гамоўны.
Утолочить — см. Утолачивать.
Утолочь — утаўчы́.
Утолщать, утолстить — патаўшча́ць, патоўсьціць, пагру́біць;-щаться — таўсьце́ць, грубе́ць.
Утолщение — патаўшчэньне, пагрубе́ньне.
Утолять,-лить — заспакойваць, заспакоіць; спатольваць, спатоліць; гамава́ць, угамава́ць.
Утолённый — заспакоены, спатолены, угамава́ны.
Утомительно — уто́мна, мардоўна.
Утомительность — утомнасьць, мардоўнасьць.
Утомительный — утомны, мардоўны, ну́дны, нудотны.
Утомление — утома, змора.
Утомленный — утомлены, стомлены; змораны, змардава́ны.
Утомляемость — нахільнасьць да ўтомы.
Утомляемый — нахільны да ўтомы.
Утомлять,-мить — таміць, утамля́ць, стамля́ць, утаміць, стаміць, змары́ць; мардава́ць, змардава́ць; ну́дзіць, зну́дзіць; тамава́ць, стамава́ць.
Утомляться,-миться — таміцца, утамля́цца, утаміцца; стамля́цца, стаміцца; мардава́цца, змардава́цца; ну́дзіцца, зну́дзіцца; тамава́цца, стамава́цца, прыстава́ць, прыста́ць;-миться от ходьбы — падбіцца, захадзіцца; от дороги — здарожыцца.
Утомляющий — см. Утомительный.
Утонение — патане́ньне.
Утонить — см. Утонять.
Утончать, утончить — патаня́ць, патаніць, утоньваць, утаніць, утанчы́ць.
Утончение — патанчэньне.
Утончённо — патончана; даліка́тна.
Утончённость — патончанасьць, вострасьць; о вкусе, обхождении — даліка́тнасьць.
Утончённый — патончаны, вы́танчаны, востры; о вкусе — даліка́тны.
Утонять, утонить — патаня́ць, утоньваць, утаніць.
Утопание — тапле́ньне.
Утопать, утопнуть, утонуть — тапіцца, утапіцца, затапіцца, патану́ць.
Утопист — утапісты.
Утопический — утапічны, незапра́ўдны.
Утопия — утопія, не́быль.
Утопление — патапле́ньне.
Утопленник — (у)топленік.
Утопленница — топленіца.
Утопленный — (у)топлены, патоплены.
Утоплять, утопить — тапіць, утапля́ць, утапіць, патапля́ць, патапіць;-пить патрон (воен.) — загна́ць патрон.
Утоптать — см. Утаптывать.
Уторговывать,-говать — утаргоўваць, утаргава́ць.
Уточка — ка́чачка, ву́тачка.
Уточнение — удакладне́ньне (т. пр.).
Уточнённый — удакла́днены.
Уточнять,-нить — удакладня́ць, удакладніць.
Утрамбование — убіва́ньне, утапта́ньне.
Утрамбовывать,-бовать — убіва́ць, убіць; утоптваць, утапта́ць.
Утрата — стра́та, утра́та, згу́ба, збы́так.
Утрачение — стра́чаньне, утра́чаньне.
Утрачивать, утратить — стра́чваць, стра́ціць; утра́чваць, утра́ціць; губіць, загубіць;-тить доверие к кому — зьняве́рыцца.
Утренний — ра́нішні, ра́ньні, пара́нны.
Утренник — це́плік, пры́маразак.
Утреня — ю́траня.
Утрированный — увыда́тнены (л. т.).
Утрировать — увыдатня́ць (л. т.).
Утрировка — увыдатне́ньне (л. т.).
Утро — ра́ніца, ра́ньне, ра́нак, ю́тра; раннее у. — зара́нак, досьвіткі; рано по утру — зра́нку; с раннего утра — спазара́нку; выгонять на пастбище ранним утром скот — ганя́ць нара́нкі.
Утроба — вантроба, нутро, трыбухі.
Утробистый — вантробісты.
Утробный — вантробавы, нутраны́.
Утроение — патрае́ньне.
Утроенный — патроены.
Утроивать, утроять, утроить — патройваць, патрая́ць, патроіць.
Утром — ра́ніцаю, зра́нку, пара́нку, ра́на, ура́нку, ура́ньні; утром и вечером — ра́на і ўве́чары.
Утрудиться — запрацава́цца, спрацава́цца, вы́працавацца, вы́матацца, вы́мерхацца; стурбава́цца.
Утруждать, утрудить — утрудня́ць, утрудніць; турбава́ць, стурбава́ць.
Утруждение — утрудне́ньне, утруджэньне, турбота, турба́цыя.
Утруждённый — утруднёны, струдава́ны, стурбава́ны.
Утучнелый — гла́дкі.
Утучнение — угнае́ньне (зямлі); пагладчэньне.
Утучнительный — пагнойны.
Утучнять, утучнить — утуча́ць, уту́чыць; землю — гнаіць, угнаіць.
Утушать,-шить — тушы́ць, затушы́ць; гасіць, загасіць.
Утыка̀ть, уты́кать — утыка́ць, уты́ка́ць; абтыка́ць, абты́каць, затыка́ць, паабтыка́ць.
Утюг — прас, жале́зка, пе́глік.
Утюжение — прасава́ньне.
Утюженный — прасованы, прасава́ны.
Утюжить — прасава́ць (сов. вы́прасаваць), гла́дзіць.
Утюжище — вялікі прас.
Утюжный — прасовы.
Утягивание — уця́ганьне.
Утягивать, утянуть — уця́гваць, уцягну́ць; захапля́ць, захапіць; сьця́гваць, сьцягну́ць (укра́сьці).
Утячий — см. Утиный.
Уфа (гор.) — Уфа́.
Ух! — ух!
Уха — ю́шка, ю́ха, поліўка.
Ухаб — вы́бай.
Ухабина — вы́баіна.
Ухабистый — выбоісты, вы́байны, тру́скі.
Ухаживание за больным — догляд, дагляда́ньне, уход; за женщинами — залёты, убе́гі, заляца́ньне, убяга́ньне, умы́згі.
Ухаживатель — залётнік.
Ухаживать за больным — хадзіць, глядзе́ць, дагляда́ць (каго), дбаць (аб кім); за женщинами — -заляца́цца, жаніха́цца, прывіва́цца (да каго), убяга́ць (за кім), упада̀ць (за кім).
Ухарь — зух, уга́р, вогер.
Ухать, ухнуть — ву́хаць, ву́хнуць, вохнуць.
Ухват — вілкі, рага́ч; для сковороды (сковородник) ёмка, чапяла́, чапляя́.
Ухватка — мане́ра; -тки — выкрута́сы.
Ухватывать, ухватить — хапа́ць, схапіць, ухапіць; хвата́ць, ухваціць.
Ухвостный — паза́дкавы.
Ухвостье — паза́дкі.
Ухитряться,-риться — ухітра́цца, ухітры́цца; хітрава́цца, ухітрава́цца.
Ухищрение — хітрыкі, хітрава́ньне.
Ухищрённо — хітра.
Ухищрённый — хітры.
Ухищрять — ухітра́ць, умудра́ць.
Ухлопать — забіць, убіць; деньги — стра́ціць, вы́трусіць, улялю́шчыць.
Ухлябаться — ухлю́пацца, задры́пацца.
Ухмыляться,-льнуться — ухмыля́цца, ухмыльну́цца, усьміхну́цца.
Ухнуть — см. Ухать.
Ухо, уши — ву́ха, ву́шы; иметь хорошее ухо — добра чуць; он крепок (туг) на уши — ён недачува́е; слышать правым (левым) ухом — чуць на пра́вае (ле́вае) ву́ха; держать ухо остро — быць на ва́рце, пільнава́цца; навострить уши — натапы́рыць ву́шы; пропустить что мимо ушей — недачу́ць; он и ухом не ведет — ён ані дба́е, ён не шмана́е; хватить кого по уху — даць каму́ поўху; с надрезаными ушами — кірнаву́хі.
Уховёртка (зоол. Forticula auricularia L.) — шчы́каўка звыча́йная (з. т.).
Уход — 1) адыход, адход; 2) догляд, пільнава́ньне, уход.
Уходить, уйти — 1) выходзіць, вы́йсьці; адыходзіць, адходзіць, адыйсьці; 2) уцяка́ць, уцячы́; о времени — праміна́ць, праміну́ць; уплыва́ць, уплы́ць; уйти от чего (кого) — ухіліцца, унікнуць (чаго, каго); от судьбы не уйдёш — сваёй долі ня ўнікнеш (ня міне́ш).
Уходить деньги — змарнава́ць, зманта́чыць; растры́нкаць; кого — забіць, замардава́ць, дакана́ць.
Уходиться — 1) захадзіцца, прыста́ць, нату́пацца; 2) сьцішыцца.
Ухоронить — ухава́ць.
Ухочистка — вухачы́стка, скарза́ (В. Ласт.).
Ухудшать, ухудшить — го́ршыць, пагарша́ць, пагоршыць; -шающий — пагарша́льны; -шенный — пагоршаны.
Ухудшение — пагаршэньне.
Уцеживание — уцэджваньне.
Уцеживать, уцедить — адцэджваць, адцадзіць, вы́цадзіць.
Уцелеть — ацале́ць, уцале́ць, захава́цца.
Уцеливать,-лить — уцэльваць, уцэліць; папада́ць, папа́сьці ў мэту; улуча́ць, улучы́ць.
Уцеплять, уцепить — чапля́ць, учапіць; -питься — учапіцца, зачапіцца.
Участвование — удзе́льніцтва.
Участвовать — мець (прыма́ць) удзе́л, удзе́льнічаць.
Участвующий — см. Участник.
Участие — 1) удзе́л, уча́сьце; 2) см. Участливость.
Участковый — вучастковы.
Участливо — спрыя́зьліва, спага́дліва.
Участливость — спрыя́ньне, спага́д, ла́ска.
Участливый — спрыя́зьлівы, спага́длівы.
Участник — удзе́льнік, уча́сьнік, дольнік, па́йнік, супольнік, кампа́нік.
Участница — удзе́льніца, уча́сьніца, дольніца, па́йніца, супольніца.
Участок — дзяля́нка, дзель; при постройке — пляц; полицейский — вуча́стак.
Участь — доля, лёс, прызначэньне, кон, часьць.
Учащать, участить — учашча́ць, учасьціць, зачасьціць; слишком — уна́джвацца, уна́дзіцца.
Учащение — учашчэньне.
Учащий — см. Учитель.
Учащийся — ву́чань, студэнт.
Учебник — падру́чнік.
Учебный — навуча́льны, наву́чны, вучэбны; -ная книга — падру́чнік; -ное заведение — навуча́льная ўстанова, школа.
Учение как процесс — вучэньне; теория — тэорыя, наву́ка.
Ученик — ву́чань, вучанік, школьнік,
Ученица — вучаніца.
Ученический — вучнёўскі.
Ученичество — вучнёўства.
Учёно — вучона.
Учёность — вучонасьць.
Учёный — вучоны; навуковы; -ный секретарь — навуковы сэкрата́р; -ный совет — навуковая ра́да; -ное сочинение — навуковы твор; -ное общество — навуковае тавары́ства.
Ученье — вучэньне, наву́ка, адука́цыя, палірава́ньне, му́штра.
Учерпывать,-пнуть — чарпа́ць, адчарпну́ць, зачарпну́ць.
Учёс — учос.
Учесть — см. Учитывать.
Учёт — падлік, залічка; у. векселя — адлічэньне з вэксалю (м. т.); быть на учете — быць на падліку.
Учётный — падліча́льны.
Учётно-ссудный,-ная касса — ка́са адлічэньняў і пазы́к.
Училище — школа, вучы́лішча.
Училищный — школьны.
Учинение — учыне́ньне, выкана́ньне.
Учинять,-нить — учыня́ць, учыніць; выконваць, вы́канаць; -ниться — учыніцца, зрабіцца.
Учитель — наста́ўнік, вучы́цель; домашний — бакаля́р, дарэктар.
Учительница — наста́ўніца, вучы́целька.
Учительский — наста́ўніцкі.
Учительство — наста́ўніцтва.
Учительствовать — быць за наста́ўніка, вучыцелява́ць.
Учитывать, учесть — падліча́ць, падлічы́ць; уліча́ць, улічы́ць; заўва́жваць, заўва́жыць; меркава́ць, абмеркава́ць; рахава́ць, абрахава́ць; учтённый — падлічаны, улічаны, заўва́жаны.
Учить кого чему — вучы́ць, навуча́ць (каго чаму́); что — учы́цца, навуча́цца, вывуча́цца чаго (з чаго).
Учиться — вучы́цца, навуча́цца.
Учредитель — устаноўнік, аснава́льнік, закла́дчык, фунда́тар.
Учредительница — устаноўніца, аснава́льніца, закла́дчыца, фунда́тарка.
Учредительный — устаноўчы; -ное собрание (государственное) — устаноўчы сойм.
Учредительский — устаноўнічы, фунда́тарскі.
Учреждать, учредить — устанаўля́ць, устанавіць; заклада́ць, закла́сьці; фундава́ць, уфундава́ць; ура́дзіць.
Учреждение — установа, закла́д.
Учтиво — пачціва, учціва, ве́тла, ве́тліва, даліка́тна.
Учтивость — пачцівасьць, у́чта, ве́тласьць, ве́тлівасьць, даліка́тнасьць.
Учтивый — пачцівы, учцівы, ве́тлы, ве́тлівы, даліка́тны.
Учуг — ез, яз.
Ушан (зоол. Plecotus) — вуша́н.
Ушастый — вуша́сты, вухла́сты, аблаву́хі.
Ушат — цэбар; для помоев — памы́(й)ніца.
Ушатный — цэбравы.
Ушестерять,-рить — ушасьцяра́ць, ушасьцяры́ць.
Уши — см. Ухо.
Ушиб — уда́р; зьбітае ме́сца.
Ушибать, ушибить — 1) зьбіва́ць, зьбіць, вы́тнуць, вы́цяць; кале́чыць, скале́чыць; 2) забіва́ць, забіць.
Ушивать, ушить — 1) ушыва́ць, ушы́ць; 2) шы́ючы звужа́ць, зву́зіць.
Ушица — ю́шачка, полівачка.
Ушко — ву́шка; в игле — праём.
Ушковатый — вушкава́ты,
Ушкуйник (ист.) — ушку́йнік.
Ушной — вушны́; -ная раковина — вушніца.
Ущелье — цясьніна (г.-к. т.), міжгор‘е, пярэсмык, расколіна.
Ущемление — ушчамленьне, прышчамле́ньне.
Ущемленный — ушчэмлены, прышчэмлены, прыціснуты.
Ущемлять,-мить — ушчамля́ць, ушчаміць; прышчамля́ць, прышчаміць; прыціска́ць, прыціснуць.
Ущерб — стра́та, шкода; месяца — убыва́ньне; у. диска планет — ушчэрбак ды́ску плянэт (г.-к. т.).
Ущербление — ушчарбле́ньне.
Ущерблять,-бить — ушчарбля́ць, ушчарбіць; ушкодзіць.
Ущипывать, ущипнуть — ушчы́кваць, ушчыкну́ць, ушчыпну́ць; ску́бці, скубану́ць.
Уют — уту́льнасьць, вы́гада.
Уютно — уту́льна, прыту́льна, вы́гадна, зацішна.
Уютность — уту́льнасьць, вы́гаднасьць.
Уютный — уту́льны, прыту́льны, вы́гадны, зацішны.
Уязвление — ура́за.
Уязвимый — уража́льны.
Уязвленный — уража́ны.
Уязвлять,-вить — 1) уража́ць, ура́зіць, разьверадзіць, разья́трыць; 2) куса́ць, укусіць.
Уяснение — выясьне́ньне, узразуме́ньне.
Уяснять,-нить — выясьня́ць, вы́ясьніць; узразумля́ць, узразуме́ць.