Перайсці да зместу

Расійска-беларускі слоўнік (1928)/Слоўнік/У

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Т У
Слоўнік
Аўтар: Сцяпан Некрашэвіч і Мікола Байкоў
1928 год
Ф

Спампаваць тэкст у фармаце EPUB Спампаваць тэкст у фармаце RTF Спампаваць тэкст у фармаце PDF Прапануем да спампаваньня!




У.

У буква — у; после гласной — ў.

У предлог — у, каля́ (ля), побач, вобак, паблізу (чаго, каго); сидеть у окна — сядзе́ць каля́ вакна́; поле мое у самого леса — маё поле паблізу са́мага ле́су; стоять у дверей — стая́ць пе́рад дзьвярмі; у горы — пад гарою; спросить у кого — спытацца каго.

Уат (физ.) — уáт.

Убавка,-вление — зьмяншэньне, зьніжэньне (цаны́), умале́ньне, збаўле́ньне, уймава́ньне.

Убавлять, убавить — зьмянша́ць, зьме́ншыць; зьніжа́ць, зьнізіць (цану́); зба́ўля́ць, зба́віць, адба́віць; пазба́віць (пы́хі); уймава́ць, уня́ць; адыйма́ць, адня́ць.

Убавленный — зьме́ншаны, зьніжаны, зба́ўлены, пазба́ўлены, уймава́ны.

Убаюкивание — калыха́ньне, люля́ньне, баю́каньне.

Убаюкивать,-кать — калыха́ць, закалыха́ць; люля́ць, залюля́ць; угамоўваць, угамава́ць; баю́каць, забаю́каць.

Убегать, убежать — уцяка́ць, уцячы́; уніка́ць, унікнуць;-гать порочных людей — ухіля́цца злых людзе́й.

Убе́гаться — забе́гацца, прыста́ць (бе́гаючы).

Убедительно — перакана́льна, перакана́ўча;-но прошу — ве́льмі прашу́, просьма прашу́.

Убедительность — перакана́льнасьць, перакана́ўчасьць.

Убедительный — перакана́льны, перакана́ўчы.

Убежавший — уце́клы, уніклы.

Убежатьсм. Убегать.

Убеждаемый — той, каго пераконваюць.

Убеждать, убедить — пераконваць, перакана́ць; упэўніваць, упэўніць; наварача́ць, навярну́ць (на што); намаўля́ць, намовіць.

Убеждаться, убедиться — пераконвацца, перакана́цца, дакана́цца; упэўнівацца, упэўніцца.

Убежденный — пераконаны, упэўнены.

Убеждение — перакана́ньне, пераконаньне, пэўнасьць; намова; сила-ния — перакана́ўчая сіла.

Убежище — прыту́лак, прыту́лішча, прыста́нішча, сховы.

Убеливать,-лять,-лить — бяліць, убе́льваць, убяля́ць, убяліць.

Уберегать, уберечь — ухоўваць, ухава́ць; пільнава́ць, упільнава́ць.

Уберегаться, уберечься — ухоўвацца, ухава́цца; пільнава́цца, упільнава́цца; усьцерага́цца, усьцерагчы́ся.

Убережённый — ухованы, упільнава́ны, усьцеражоны.

Убивание — забіва́ньне, убіва́ньне.

Убивать, убить — забіва́ць, забіць; губіць, згубіць; -вать землю — утоптваць, убіва́ць, раўнава́ць зямлю́.

Убиваться, убиться — забіва́цца, забіцца; убіцца, уда́рыцца.

Убиение — забіцьцё, забойства.

Убиенныйсм. Убитый.

Убийственно — забойна, забойча, згу́бна.

Убийственный — забойны, забойчы, згу́бны; -ное впечатление — найпрыкрэйшае ўра́жаньне.

Убийство — забой, забойства, душагу́бства.

Убийца — забойца, забіўца, душагу́б.

Убирание — прыбіра́ньне, пара́дкаваньне; убіра́ньне, убра́ньне, уборы.

Убирать, убрать — прыбіра́ць, прыбра́ць; убіра́ць, убра́ць; пара́дкаваць, упара́дкаваць; аздабля́ць, аздобіць; убрать дом зеленью в троицын день — ума́іць; убирать хлеб с поля — прыбіра́ць збожжа з поля.

Убираться, убраться во что — убіра́цца, убра́цца; прыбіра́цца, прыбра́цца; прыстройвацца, прыстроіцца; откуда — адыходзіць, адыйсьці; выносіцца, вы́несьціся, уцяка́ць; убирайся по добру по здорову — уцяка́й, покуль цэлы.

Убитый — забіты, загу́блены.

Ублаготворять,-рить — задаваля́ць, задаволіць; схіля́ць, схіліць на ла́ску.

Ублажание — уласка́ўліваньне, улагоджваньне.

Ублажать, ублажить — уласка́ўліваць, уласка́віць; улагоджваць, улагодзіць.

Ублюдок — мяша́нец, байстру́к.

Ублюдочный — мяша́ны.

Убогий — убогі, бе́дны, нішчы́мны.

Убого — убога, бе́дна, нішчы́мна.

Убожество — убоства, нэндза, злы́дні.

Убожество — убоства,

Убой — зарэз, забой, забіва́ньне, убой.

Убоина — мя́са зарэзанага бы́дла (валовіна, бычы́на, я́лавічына, бара́ніна).

Убойный скот — бы́дла, прызна́чанае на зарэз.

Убор, уборы — убор, уборы, убра́ньне, строі, аздоба, ша́ты, адзе́ньне; головной убор — галаўны́ ўбор.

Убористо (писать) — сьцісла.

Убористость — сьцісласьць.

Убористый — сьціслы, густы́, зьвя́злы.

Уборка — прыбіра́ньне, убіра́ньне; волос — прымаглява́ньне; товаров — уклада́ньне.

Уборная — убіра́льня, прыбіра́льня, пакой для прыбіра́ньня.

Уборчивыйсм. Убористый.

Уборщик — прыбіра́льнік, прыбіра́ч.

Уборщица — прыбіра́льніца.

Убояться — збая́цца, спалохацца.

Убранство — убра́ньне, строі, аздоба.

Убрус — ручнік.

Убывание — зьмяншэньне, спад.

Убывать, убыть — зьмянша́цца, зьме́ншыцца; убыва́ць, убы́ць; о воде — спада́ць, спа́сьці.

Убывающий,-щая прогрессия (мат.) — спада́ючая прагрэсія (м. т.).

Убылой — убы́тны.

Убыль — зьмяншэньне, спад, уце́чка, убы́так, пражы́так.

Убыток — стра́та, шкода, убы́так, збы́так.

Убыточить — наража́ць на шкоду.

Убыточно — стра́тна.

Убыточность — стра́тнасьць.

Убыточный — стра́тны, нявыгодны.

Уважаемый — паважа́ны, шаноўны, ва́жны.

Уважать (кого) — паважа́ць, шанава́ць.

Уважение — пава́га, паважа́ньне, ува́га, ува́жлівасьць, чэсьць, паша́на, ушанава́ньне; оказывать-ние — паважа́ць; сделать-ние — ушанава́ць.

Уважительно — ува́жліва, ува́жна, зва́жліва, з пава́гай.

Уважительность — ува́жлівасьць, ува́жнасьць, зва́жлівасьць.

Уважительный — ува́жлівы, ува́жны, зва́жлівы.

Уважить — ува́жыць, зва́жыць; ушанава́ць.

Увал — вы́бай; грудавіна; пахіласьць, спа́дзістасьць.

Увалень — ваву́ла, цюхце́й, мяжджу́ла, бамбіза, ле́жань.

Уваливать, увалять — 1) выва́льваць, вы́валяць (воўну); 2) выме́шваць, вы́мешаць, вы́качаць (це́ста).

Уваривать, уварить — вары́ць, ува́рваць, увары́ць; угатоўваць; угатава́ць;-риться — увары́цца, угатава́цца, згатава́цца;-ренный — ува́раны, угатава́ны, згатава́ны.

Уварка — ува́рваньне, угатоўваньне.

Уведение — увядзе́ньне.

Уведённый — увядзёны.

Уведомительный — паведамля́ючы, паведамля́льны.

Уведомленние — паведамле́ньне, апавяшчэньне.

Уведомлять, уведомить — паведамля́ць, паве́даміць, павядоміць; наказа́ць, апавясьціць.

Увезение — увоз, увязе́ньне.

Увезтисм. Увозить.

Увековечение — увéчніваньне.

Увековеченный — уве́чнены.

Увековечивать,-чить — уве́чніваць, уве́чніць.

Увеличение — павялічэньне, пабальшэньне, нараста́ньне, падвышэньне (пла́ты).

Увеличенный — павялічаны, пабольшаны, падвы́шаны.

Увеличивание — павялічваньне, пабольшваньне.

Увеличивать,-чить — павялічваць, павялічыць; пабольшваць, пабольшыць; падвыша́ць, падвы́сіць (пла́ту).

Увеличиваться,-читься — павялічвацца, павялічыцца; бальшэць, пабольшаць, паболіць; буйне́ць, пабуйне́ць (у росьце).

Увеличительный,-чивающий — павяліча́льны;-ное стекло — павяліча́льнае шкло; -ное имя (грам.) — павяліча́льнае імя́.

Увенчание — увянча́ньне, укаранава́ньне.

Увенчанный — уве́нчаны, укаранава́ны.

Увенчивать,-чать — уве́нчваць, увянча́ць; укаранава́ць.

Уверение — запэўне́ньне, завярэньне.

Уверенно — пэўна, упэўнена.

Уверенность — пэ́ўнасьць, упэ́ўненасьць.

Уверенный — пэ́ўны, упэ́ўнены, запэ́ўнены, заве́раны, перакана́ны; будьте-рены — ма́йце пэўнасьць; я уверен в том, что — я пэўны, што; я ма́ю пэўнасьць (перакана́ньне), што.

Уверительный — запэўня́ючы, перакана́ўчы, даводны, засьвядча́льны.

Уверитьсм. Уверять.

Увёртка — 1) увіна́ньне; 2) вы́крут, выкру(н)та́с, вываро́тка.

Увертливо — вы́крутна, вываротліва.

Увертливость — вы́крутнасьць, вываротлівасьць.

Увертливый — вы́крутны, вываротлівы.

Увёртывание — увіна́ньне, укру́чваньне, абгортваньне.

Увёртывать, увертеть, увернуть — увіна́ць, увіну́ць; завіна́ць, завіну́ць; укру́чваць, укруціць; абгортваць, абгарну́ць, загарну́ць.

Увёртываться, увертеться — 1) укру́чвацца, укруціцца; 2) увіна́цца, увіну́цца; завіна́цца, завіну́цца; абгортвацца, абгарну́цца.

Увёртываться, увернуться (от чего) — выкру́чвацца, вы́круціцца (з чаго); увільваць, увільну́ць; уніка́ць, унікнуць; ухіля́цца, ухіліцца.

Увертюра (муз.) — увэрту́ра, усту́п да о́пэры.

Уверять, уверить — пэ́ўніць, упэ́ўніваць, упэўніць; запэ́ўніваць, запэўня́ць, запэўніць; пераконваць, перакана́ць; завяра́ць, заве́рыць.

Уверяться, увериться — пэ́ўніцца, упэ́ўнівацца, упэ́ўніцца; запэ́ўнівацца, запэўня́цца, запэ́ўніцца; пераконвацца, перакана̀цца; завяра̀цца, заве́рыцца.

Увеселение — гульня́, пагуля́нка, заба́ва, паце́ха.

Увеселитель — жартаўнік, весялу́н.

Увеселительный — вясёлы, заба́ўны, паце́шны.

Увеселять,-лить — весяліць, павесяліць, разьвесяліць; забаўля́ць, заба́віць; пацяша́ць, паце́шыць;-ляться — гуля́ць, весяліцца, забаўля́цца, це́шыцца.

Увесисто — ва́жка.

Увесистый — ва́жкі, ва́гкі, ця́жкі.

Увечный — кале́ка, кале́кі (прым.), скале́чаны, пакале́чаны, абязьве́чаны.

Увечить — кале́чыць, скале́чваць, абязьве́чваць.

Увечье — кале́цтва, бязьве́чча.

Увешивать,-сить — абве́шваць, абве́сіць; абчапля́ць, абчапіць, паабчапля́ць, паначапля́ць.

Увещавать,-щать — ушчу́ньваць, ушчу́нуць; настаўля́ць, наста́віць на розум; перасьцерага́ць, перасьцярагчы; напаміна́ць, напомніць.

Увещание — ушчу́нак, настаўле́ньне, перасьцярога.

Увещатель — ушчува́льнік, перасьцерага́льнік.

Увещательный — ушчува́льны, перасьцерага́льны, навуча́льны.

Увивать, увить — увіва́ць, увіць, абвіць; укру́чваць, укруціць.

Увиваться (около кого) — увіва́цца (каля́ каго́), круціцца; с лестью — падле́шчвацца, падсыпа́цца, падлабу́ньвацца.

Увидать, увидеть — уба́чыць, паба́чыць, аба́чыць, угле́дзець, спана́трыць;-дать издали — заба́чыць;-даться с кем — уба́чыцца, паба́чыцца.

Увиливание — увільваньне, уніка́ньне, ухіле́ньне.

Увиливать, увильнуть — увільваць, увільну́ць; уніка́ць, унікнуць; ухіля́цца, ухіліцца (чаго); вы́круціцца (з чаго).

Увинчивать,-нтить — зашрубоўваць, зашрубава́ць; ушрубоўваць, ушрубава́ць.

Увитый — увіты, укру́чаны.

Увитьсм. Увивать.

Увлажать, увлажить — абвільгатня́ць, абвільгаціць, зрабіць вільготным.

Увлажение — абвільгаце́ньне (г.-к. т.).

Увлекательно — захопна, прыва́бна, пава́бна, чароўна, прына́дна.

Увлекательность — захопнасьць, прыва́бнасьць, пава́бнасьць, чароўнасьць, прына́днасьць.

Увлекательный — захопны, захоплівы, прыва́бны, прыва́блівы, пава́бны, чароўны, прына́дны.

Увлекать, увлечь — захапля́ць, захопліваць, захапіць; ва́біць, прыва́бліваць, прыва́біць; зва́біць; зачароўваць, зачарава́ць; на́дзіць, прына́джваць, прына́дзіць; зводзіць, зьве́сьці; уцягва́ць, уцягну́ць.

Увлекаться, увлечься чем, кем — захапля́цца, захоплівацца, захапіцца; прыва́блівацца, прыва́біцца (да чаго, каго); зачароўвацца, зачаравацца; надзіцца; парыва́цца, убяга́цца.

Увлечение — захапле́ньне, захоп.

Увлечьсм. Увлекать.

Увод — увод, вы́вад.

Уводить, увести, увесть — адводзіць, адве́сьці; выводзіць, вы́весьці (коняй); займа́ць, заня́ць (за сабою); захапля́ць, захапіць; забіра́ць, забра́ць.

Увоз — вы́ваз, увязе́ньне; захоп.

Увозить, увезти, увезть — увазіць, увозіць, уве́зьці; вывозіць, выве́зьці; захапіць.

Уволакивать,-лочь — увалака́ць, увала(к)чы́, пацягну́ць.

Уволенный — звольнены; от должности — скінуты, зьня́ты, сса́джаны з паса́ды.

Увольнение — звальне́ньне.

Уволнительный билет — біле́т на звальне́ньне.

Увольнять, уволить — звальня́ць, зволіць; скіда́ць, скінуць, зьняць з паса́ды;-лить в отпуск — пусьціць на пабы́ўку, даць водпуск.

Увороватьсм. Украсть.

Уврачеватьсм. Вылечить.

Увы — авохці (мне)!

Увядание — збляка́ньне, засыха́ньне.

Увядать, увянуть — вя́нуць, завя́нуць, завя́ць; засыха́ць, засохнуць; бля́кнуць, бле́кнуць, збл(я́)е́кнуць;-нуть о губах — сасма́гнуць.

Увядший — завя́лы.

Увядающий — які вя́не (бле́кне).

Увядший — завя́лы, збле́клы, збля́клы.

Увязать, увязнуть — гру́знуць, угруза́ць, угру́знуць, загру́знуць.

Увязка — увя́званьне; пакава́ньне.

Увязший — угру́злы, загру́злы.

Увязочный — пакава́льны.

Увязчивый — уе́длівы, прычэплівы, зьвяглівы.

Увязывание — увя́званьне, укру́чваньне, пакава́ньне.

Увязывать,-зать — увя́зваць, увяза́ць; укру́чваць, укруціць; пакава́ць, упакава́ць.

Увязываться,-заться за кем — прычапля́цца, прычапіцца (да каго)

Угадка — уга́д.

Угадчик — уга́дчык, уга́днік.

Угадчица — уга́дчыца, уга́дніца.

Угадывание — уга́дваньне, адга́дваньне.

Угадывать,-дать — уга́дваць, угада́ць; адга́дваць, адгада́ць; здага́двацца, здагада́цца (аб чым, пра што);-данный — уга́даны, адга́даны.

Угар — чад; издавать угар — ча́дзіць.

Угарно — ча́дна.

Угарный — ча́дны.

Угасание — угаса́ньне, згаса́ньне.

Угасать, угаснуть — угаса́ць, уга́снуць, зга́снуць, зага́снуць; патуха́ць, пату́хнуць; выцьмява́ць, вы́цьмець; в перен. см. — занепада́ць, заняпа́сьці, зача́хнуць.

Угасший — зга́слы, пату́хлы.

Угашать, угасить — гасіць, загасіць; тушы́ць, патушы́ць.

Угибать, угнуть — угіна́ць, угну́ць, загну́ць.

Углаживать, угладить — гла́дзіць, выгла́джваць, вы́гладзіць, пазагла́джваць.

Угластый — вуглава́ты, вугла́сты.

Углевод (хим.) — вуглявод.

Углекислота (хим.) — вугля́ны квас.

Углекислый — вуглянаква́сны.

Углекоп — вугалякоп, капа́льнік ву́галю.

Углепромышленник — вугля́р, вугаляпрамысло́вец.

Углерод (хим.) — вуглярод, вугле́ц.

Углесодержащий (геол.) — вуглява́ты.

Угловатость — 1) вуглава́тасьць, кутава́тасьць; 2) няскла́днасьць, нязгра́бнасьць.

Угловатый — 1) вуглава́ты, кутава́ты; рагава́ты; 2) человек — няскла́дны, нязгра́бны, лапе́зны.

Угловой — вугольны, кутавы́, рагавы́, нарожны.

Угломер (мат.) — кутаме́р.

Углубление — паглыбле́ньне.

Углублять, углубить — паглыбля́ць, паглы́біць.

Углубляться, углубиться — паглыбля́цца, паглыбіцца.

Углядеть — уба́чыць, угле́дзець, спана́трыць; за кем — упільнава́ць, дагле́дзець (каго).

Угнатьсм. Угонять.

Угнездиться — укараніцца; асе́сьці.

Угнетатель — уціска́льнік.

Угнетательница — уціска́льніца.

Угнетать, угнести — уціска́ць, уціснуць, прыціснуць; прыгнята́ць, прыгне́сьці; гнібіць, згнібіць.

Угнетение — у́ціск, прыгнячэньне, гнібеньне.

Угнетенный — прыгне́чаны, уціснуты, згнібены.

Угобжатьсм. Ублаготворять.

Уговаривание — угаворваньне.

Уговаривать, уговорить — угаво(á)рваць, угавары́ць; умаўля́ць, умовіць; намаўля́ць, намовіць (на што).

Уговариваться, уговориться — умаўля́цца, умовіцца; змаўля́цца, змовіцца; пагаджа́цца, пагадзіцца.

Уговор — умова, умовіны, угавор, угода; дать что с -ром — даць што пад умоваю; -ры — угаворы, намовіны, намаўле́ньне.

Уговорный — умоўны, умоўлены, нале́жачы да ўмовы.

Угода — дагода, угода; в -ду — да спадобы.

Угодитьсм. Угождать.

Угодливо — дагодліва, услу́жна.

Угодливость — дагодлівасьць, услу́жнасьць.

Угодливый — дагодлівы, услу́жны.

Угодник — угоднік, падла́з.

Угодничать — гадзіць, дагаджа́ць, падла́зіць, падска́кваць.

Угодничество — дагаджэньне, надскокі.

Угодно — дагодна, угодно; падаба́ецца, да спадобы, да сма́ку, прые́мна; как вам будет -но — як вам бу́дзе падаба́цца; что вам -но — што вам трэба; сколько -но — колькі хочаце, захаця́.

Угодность — дагоднасьць, угоднасьць; в -ность ему — каб дагадзіць яму́.

Угодный — дагодны, угодны, прые́мны, добры, жада́ны.

Угодье — угодзьдзе (лс. т.), ужы́так, выгода; лесные -дья — лясы́; полевые -дья — поле.

Угождатель — угоднік, дагаджа́льнік.

Угождать, угодить кому — дагаджа́ць, дагадзіць; угаджа́ць, угадзіць; ла́дзіць, дала́дзіць (каму́); лагодзіць, улагодзіць (каго); куда — тра́піць, патра́піць;-дать нраву — унараўля́ць.

Угождение — дагаджэньне, угода, угоднасьць.

Угол — кут (м. т.), ву́гал, рог; красный у. — покуць; на углу — на рагу́; иметь свой угол — мець свой кут; угол леса, улицы и т. п. — рог ву́ліцы, ле́су і г. д.

Уголёк — вуга́льчык.

Уголовность — крыміна́льнасьць, крыміна́л.

Уголовный — крыміна́льны, ка́рны;-ное преступление,-ное делосм. Уголовщина.

Уголовщина — ка́рнае (або крыміна́льнае) злачы́нства.

Уголок — куток, за́ку́так; тихий-лок — за́цішак.

Уголь — ву́галь; собир. — вуга́льле; древесный — ву́галь дрэўны; у. каменный — ву́галь каме́нны; горячие угли — жар.

Угольник — нарожнік, вугольнік.

Уго́льныйсм. Угловой.

Угольный — вуга́льны, вугля́ны.

Угольщик — вугля́р.

Угольщичий — вугля́рскі.

Угомон — угамон.

Угомонять, угомонить — угаманя́ць, угаманіць; заспакойваць, заспакоіць; уціша́ць, уцішы́ць; уціхамірваць, уціхамірыць.

Угонять, угнать — заганя́ць, загна́ць, пазаганя́ць; заводзіць, заве́сьці (з сабою); забіра́ць, забра́ць; -наться за кем — дагна́ць каго, зраўна́цца з кім.

Угораздить — умудры́ць, ухітры́ць, схіліць; эк его -дило — во нарва́ўся.

Угорать, угореть — ча́дзець, уча́дзець; чмурэць, ачмурэць.

Угорелый — уча́дзелы, ачмурэлы, ачму́раны; мечется, как -лый — бе́гае, як ашале́лы.

Угорь (зоол. Muraena anguilla) — ву́гар, вугор.

Уготавливать, уготовить — гатава́ць, угатоўваць, угатава́ць, прыгатава́ць.

Уготовление — угатоўваньне, прыгатава́ньне.

Угощать, угостить — частава́ць. почастава́ць, участава́ць; трактава́ць, патрактава́ць; учціць.

Угощение — частава́ньне, пачасту́нак, пачостка, почастка, почасьць, чэсьць, ву́чта; трактава́ньне, тракту́нак; прыйма́ньне; при торговой сделке — барышы́, магары́ч.

Угреватость — прышчава́тасьць.

Угреватый — прышчава́ты.

Угри (на теле) — прышчы́.

Угрёвый — вугровы.

Угрожать, угрозить — пагража́ць, пагразіць; загража́ць, загразіць; стра́шыць, пастра́шыць.

Угрожающий — пагрозьлівы, пагража́ючы, пагража́льны, небясьпе́чны.

Угроза — пагроза, грозьба, гражэньне, пастра́шка.

Угрызать, угрызть — угрыза́ць, угры́зьці, укусіць.

Угрызение совести — згрызота, згры́за, згрыза́ньне, скру́ха.

Угрюметь — хму́рыцца, гму́рыцца, су́піцца.

Угрюмо — хмура, пану́ра.

Угрюмость — хму́расьць, пану́расьць.

Угрюмый — хму́ры, пану́ры, пахму́ры, няўзорысты.

Уда — ву́да.

Удабривание (почвы) — гнаѐньне, угнойваньне, пагнойваньне.

Удабривать, удобрить (почву) — угнойваць, угнаіць; пагнойваць, пагнаіць.

Удаваться, удаться — удава́цца, уда́цца; прыдава́цца, прыда́цца; паходзіць (на каго); безл. — шча́сьціць, тала́ніць, шэньціць.

Удав (зоол. Python) — уда́ў.

Удавка — пятля́.

Удавление — задаўле́ньне, задушэньне.

Удавленник — зада́ўле́ньнік, задушэнец.

Удавленница — зада́ўленьніца, задушэніца.

Удавливать, удавлять, удавить — зада́ўліваць, задаўля́ць, задавіць, удавіць; душы́ць, задушы́ць, удушы́ць; -ленный — зада́ўлены, заду́шаны.

Удаление — выдале́ньне, падале́ньне, аддале́ньне, адсува́ньне, адход.

Удалец — зух, зухва́л.

Удало́й, уда́лый — зухава́ты, прыда́ка; -лой парень,-лая голова — адва́жны; зух; на -лую — навосьлеп.

Удаль — зухва́льства, адва́га.

Удальство — зухава́тасьць, адва́жнасьць.

Удалять,-лить — выдаля́ць, вы́даліць; падаля́ць, пада́ліць; аддаля́ць, адда́ліць; от должности, наследства — адсоўваць, адсу́нуць; адпіхну́ць.

Удаляться,-литься — выдаля́цца, вы́даліцца: аддаля́цца, адда́ліцца; адсоўвацца, адсу́нуцца; адступа́цца, адступіцца; адыходзіць, адыйсьці; уцяка́ць, уцячы́; цура́цца, вы́цурацца, вы́рачыся;-литься от людей — адлюдніцца, схава́цца.

Удар — уда́р; по затылку — каршэнь; по уху — поўха, апляву́ха; ладонью — пляска́ч; линейкой — па́ля; громовой у. — пяру́н; с ним случился у. — яго разьбіла; быть в ударе — быць у добрым гуморы.


Ударение (грам.) — на́ціск; ставить-ние над словом — кла́сьці на слове на́ціск; говорить с-нием — вымаўля́ць з пры́ціскам, з на́ціскам.

Ударник (у ружья) —ігліца (в. т.).

Ударный — уда́рны, неадкла́дны.

Ударяемость (грам.) — націска́льнасьць.

Ударяемый звук — націскны́ гук.

Ударять, ударить — удара́ць, уда́рыць; біць, набіць; цяць, вы́тнуць, вы́цяць, лупцава́ць; -рять лбом — бу́каць; -рить ладонью — пля́снуць, ля́пнуць; -рить лягая — убрыкну́ць; -рить хлыстом (плетью) — сьцебану́ць; -рить по рукам — парука́цца; -рить толкая — штурхану́ць; -рить ногою — даць ногца; -рить бросая — бра́знуць, чмя́кнуць; -рить острым — цю́кнуць.

Ударяться, удариться — удара́цца, уда́рыцца; біцца, пабіцца; пля́снуцца, бра́знуцца, чмя́кнуцца, гру́(а́)кнуцца, цю́кнуцца;-риться об заклад — пабіцца ў закла́д, залажы́цца; -риться назад — пада́цца.

Удатьсясм. Удаваться.

Удача — уда́ча, уда́ка, тала́нь, шча́сьце.

Удачливо,-чно — уда́чна, уда́тна, прыда́чліва.

Удачливый,-чный — уда́чны, уда́тны, прыда́члівы, прыда́тны, шчасьлівы.

Удвоение — падвае́ньне.

Удвоенный — падвоены.

Удвоивать, удвоять, удвоить — двоіць, падвойваць, падвая́ць, падвоіць.

Удел — удзе́л; в см. судьба — доля, лёс, кон; историч. — удзе́л.

Удельный (истор.) — удзе́льны.

Уделять, уделить — удзяля́ць, удзяліць, узы́чыць;-лить что-либо — перакінуць.

Удерж, без-жу — бязупы́ну, бяз стры́му.

Удержание,-живание — затрыма́ньне, прытрыма́ньне, стрыма́ньне, суніма́ньне.

Удерживать,-жать — затры́мліваць, затрыма́ць; прытры́мліваць, прытрыма́ць, стрыма́ць, паўстрыма́ць; суніма́ць, суня́ць; задзе́ржваць, задзяржа́ць;-жать из жалованья — вы́лічыць з пэнсіі.

Удерживаться,-жаться — трыма́цца, затры́млівацца, затрыма́цца; суніма́цца, суня́цца; задзяржа́цца; высьцерага́цца (чаго).

Удесятерять,-рить — удзесяцяра́ць, удзесяцяры́ць.

Удешевление — падзешаўле́ньне, зьдзешаўле́ньне.

Удешевлять,-вить — падзешаўля́ць, падзешавіць; зьдзешаўля́ць, зьдзешавіць; зьніжа́ць, зьнізіць цану́.

Удивительно — дзіўна, дзівосна, надзіва, дзіўная рэч.

Удивительный — дзіўны, дзівосны, надзіўны.

Удивление — зьдзіўле́ньне, задзіўле́ньне, дзівава́ньне, дзівота, падзіў, дзіва; привести в-ние — задзівіць; прийти в-ние — задзівіцца.

Удивлять, удивить — дзівіць, зьдзіўля́ць, зьдзівіць; задзіўля́ць, задзівіць.

Удивляться, удивиться (чему, на кого) — дзівіцца, зьдзівіцца; дзівава́цца, задзівава́цца, падзівава́цца (з чаго або на каго).

Удивленный — зьдзіўлёны, задзіўлёны, зьдзівава́ны.

Удила — цу́глі; закладывать-ла лошади — нузда́ць, занузда́ць.

Удилище — вудзільна.

Удильный — вудзільны.

Удильщик — ву́даль.

Удирать, удрать — уцяка́ць, уцячы́; пуска́цца, пусьціцца наўце́кі; дава́ць, даць дра́ла (драпака́, уцекача́).

Удить — ву́дзіць.

Удлинение — падаўжэньне.

Удлинённый — падоўжаны.

Удлинять, удлинить — падаўжа́ць, падоўжыць.

Удобно — зру́чна, выгодна; не удобно — ня зру́чна, не выпада́е, няёмка.

Удобный — зру́чны, выгодны, памы́сны, ёмкі.

Удобоваримость — страўнасьць.

Удобоваримый — стра́ўны.

Удобоисполнимый — лёгкі для выкана́ньня.

Удобоносимый — зру́чны (лёгкі) для нашэньня.

Удобопонятность — зразуме́ласьць.

Удобопонятный — зразуме́лы.

Удобрение — гной, пагнае́ньне, угнае́ньне.

Удобренный — угноены, пагноены; -ная земля — пагной.

Удобрительный — пагнойны.

Удобрятьсм. Удабривать.

Удобство — выгода, зру́чнасьць.

Удовлетворение — задавальне́ньне, здавальне́ньне, удавальне́ньне, уісчаньне.

Удовлетворенный — здаволены, задаволены, удаволены, уісчаны, адквіта́ны.

Удовлетворительно — здавальня́юча, даволі (досыць) добра.

Удовлетворительность — здавальня́ючасьць.

Удовлетворительный — здавальня́ючы, даволі (досыць) добры.

Удовлетворять,-рить — задавальня́ць, задаволіць; здавальня́ць, здаволіць, удавальня́ць, удавольніць; загаджа́ць, загадзіць; заспакойваць, заспакоіць, уісчваць, уісьціць; адквітваць, адквіта́ць.

Удовольствие — прые́мнасьць (пс.-л. т.), асалода, паце́ха, упадаба́ньне; в еде — смак; в свое-вие — на сваю́ паце́ху; сделайте-вие — зрабе́це ла́ску; с-вием — з вялікаю ахвотаю, з прые́мнасьцю; живеш и-вия не знаеш — жыве́ш і сма́ку ня чу́еш.

Удовольствование — задавольваньне.

Удовольствоватьсм. Удовлетворять.

Удод (зоол. Upupa epops) — удод.

Удой — вы́дай, удой.

Удойливый,-вая корова — карова, добрая на малако, удойная.

Удостоверение — засьвядчэньне, запэўне́ньне, доказ;-ние документ — пасьвядчэньне.

Удостоверитель — засьвядча́льнік.

Удостоверительница — засьвядча́льніца.

Удостоверительный — засьвядча́льны.

Удостоверять, удостоверить — засьядча́ць, засьве́дчыць; запэўніваць, запэўніць; дака́зваць, даказа́ць;-рять личность — пасьвядча́ць, пасьве́дчыць.

Удостоенный — прызна́ны годным, ушанава́ны.

Удостоивать, удостоить — прызнава́ць, прызна́ць годным; ушаноўваць, ушанава́ць.

Удосуживаться,-житься — знаходзіць, знайсьці (вы́гадаць) час.

Удочка — ву́дачка.

Удратьсм. Удирать.

Удружить — удружы́ць, дагадзіць, узы́чыць, услужы́ць.

Удручать,-чить — гнібіць, згнібіць; прыгнята́ць, прыгне́сьці; засмуча́ць, засмуціць.

Удручение — гнібеньне; засмучэньне.

Удручённость — гніблівасьць, прыгне́чанасьць; засмучонасьць.

Удручённый — гніблівы, прыгне́чаны; засмучоны.

Удушать,-шить — задуша́ць, задушы́ць, удушы́ць.

Удушающий — заду́шлівы.

Удушение — задушэньне.

Удушливо — заду́шліва.

Удушливость — заду́шлівасьць, дыхавічнасьць.

Удушливый — заду́шлівы дыхавічны.

Удушье — заду́ха, ды́хавіца, уду́ха, уду́шша.

Уединение — самота.

Уединенно — самотна, на самоце, адлю́дна, у асобку, асобна.

Уединенность — самотнасьць.

Уединенный — самотны.

Уединяться,-ниться — адыходзіць, адыйсьці на самоту; аддаля́цца, адда́ліцца; уцяка́ць, цура́цца людзе́й.

Уезд — паве́т.

Уездитьсм. Уезживать.

Уездный — павятовы.

Уезжать, уехать — ад‘яжджа́ць, ад‘е́хаць; выяжджа́ць, вы́ехаць.

Уезживать, уездить — вые́ждваць, вы́езьдзіць, аб‘е́зьдзіць (каня́); уе́жджваць, уе́зьдзіць (дарогу).

Уёмистый — ёмісты, пакоўны.

Уж — вуж, вужа́ка.

Ужаление — укушэньне.

Ужаленный — уку́шаны, уджгну́ты.

Ужалить — укусіць, даць (д)жа́ла, уджгну́ць.

Ужаривание — усма́жваньне.

Ужаривать, ужарить — усма́жваць, усма́жыць, упячы́, ус(ш)ква́рыць.

Ужас — жах, страхата́, пераля́к, перапу́д, пярэпуд; в см. наречия — страх; ужас, как много — страх бага́та.

Ужасать, ужаснуть — жаха́ць, жахну́ць; страха́ць, настраха́ць; перастра́шваць, перастра́шыць.

Ужасаться, ужаснуться — жаха́цца, жахну́цца; перастра́шыцца.

Ужасающий — жахлівы, страхатлівы.

Ужасно — страх, стра́шна; страшэнна, ве́льмі, ду́жа.

Ужаснутьсм. Ужасать.

Ужасный — страшэнны, стра́шны, страхатлівы.

Ужатьсм. Ужимать и Ужинать.

Уже́ — ужо; уже ли — няўжо-ж.

Уже прил. — вузе́йшы, ву́зшы; нар. — вузе́й.

Ужели — няўжо-ж.

Ужение — лаўле́ньне ры́бы вудою.

Уживаться, ужиться — ужыва́цца, ужы́цца (з кім); жыць з кім у згодзе; доўга жыць у каго.

Уживчивость — ужы́ўчасьць, тавары́скасьць, лагоднасьць.

Уживчивый — ужы́ўчы, тавары́скі, лагодны.

Ужимать, ужать — уціска́ць, уціснуць, угнясьці.

Ужиматься — крывіцца, строіць гіморы, рабіць крывы́я міны.

Ужимистый — крыўля́сты, грыма́сны, гіморны.

Ужимка — крыўля́ньне, грыма́са, гімора, крыва́я міна; мігі.

Ужин — ужы́н.

Ужин — вячэра.

Ужина́ть, ужа́ть (буд. — ужну) — ужына́ць, ужа́ць.

Ужинать, поужинать — вячэраць, павячэраць, вячоркаваць.

Ужиться — см. Уживаться.

Ужо — потым, пасьля́, пазьне́й.

Ужовый — вужовы, вужа́кавы.

Уза́ — вуза́.

Уза, узы — ланцугі, кайда́ны, зяле́зы.

Узаконение — узакане́ньне, устанаўле́ньне законам.

Узаконенный — узаконены.

Узаконять,-нить — узаконьваць, узаканя́ць, узаконіць; устанаўля́ць, устанавіць законам; упраўня́ць, упра́ўніць.

Узда,-дечка — вузда́, вуздэчка; без удил — аброць, абротка.

Уздечный — вуздэчкавы, абротны.

Узел — 1) ву́зел; 2) клу́нак, паку́нак; бот. — кале́нка; узел петлёй — за́шмарг.

Узелок,-лочек — 1) ву́зьлік, ву́зьлічак; 2) клу́нак, клу́начак, паку́начак.

Узельчатый — вузла́сты.

Узенький — ву́зенькі.

Узик (бот. Potentilla Tormentilla Nech.) — дуброўка лесава́я (б. т.).

Узить — ву́зіць, зву́жваць, звужа́ць.

Узкий — ву́зкі, це́сны; делать узким — ву́зіць.

Узко — ву́зка, це́сна.

Узковатый — вузкава́ты, трохі ву́зкі.

Узкогорлый — з ву́зкім горлам;-лый кувшин — гляк.

Узкоколейный — вузкакале́йны.

Узкоконечный — вузкаконцы.

Узколистный — вузкалісты.

Узколобый — вузкалобы.

Узконосный (зоол.) — вузканосны.

Узкость — ву́зкасьць.

Узлистый — вузлава́ты.

Узлище — вялікі ву́зел, вузлавіна.

Узловатость — вузлава́тасьць.

Узловатый — вузлава́ты.

Узловидный — вузлава́ты, на вы́гляд вузла́.

Узловой — вузлавы́.

Узнаваемый — пазнава́ны.

Узнавание — пазнава́ньне.

Узнавать, узнать кого — пазнава́ць, пазна́ць; спазнава́ць, спазна́ць; об чем — даве́двацца, даве́дацца; дазнава́цца, дазна́цца; по слухам — прачува́ць, прачу́ць; дачува́цца, дачу́цца.

Узнание — пазна́ньне.

Узнанный — пазна́ны, спазна́ны.

Узник — вя́зень, нявольнік.

Узор — узор, кшталт; мярэжа.

Узорный,-рчатый — узорны, узорысты; мярэжысты.

Узость — ву́зкасьць.

Узреть — угле́дзець, уба́чыць.

Узурпатор — узурпа́тар, захопнік ула́ды.

Узурпация — узурпа́цыя, захоп ула́ды.

Узурпировать — узурпава́ць, захапля́ць, захапіць ула́ду.

Узы — см. Уза.

Уйма — плойма, бе́зьліч, цьма.

Уйти — см. Уходить.

Указ (юрид.) — нака́з, ука́з.

Указание — паказа́ньне, пака́з.

Указатель — паказа́льнік, пака́зьнік, пака́зчык.

Указательный — паказа́льны.

Указка — пака́зка, ука́зка, стамбу́лка.

Указный — нака́зны, ука́зны.

Указчик — пака́зчык, пака́зьнік, дара́дца.

Указчица — пака́зьніца, пака́зчыца.

Указывание — пака́званьне.

Указывать,-зать — 1) пака́зваць, паказа́ць, нара́іць; 2) зага́дваць, загада́ць.

Укалывать, уколоть — уколваць, укалоць; пакалоць;-лоть о пчеле — ужгну́ць; оскорбить — ура́зіць, стругану́ць.

Укатывание белья — укочваньне; маглява́ньне; дороги — убіва́ньне.

Укатывать, укатать белье — укочваць, укача́ць; маглява́ць; дорогу — убіва́ць, убіць; раўна́(я́)ць, зраўна́ць.

Укатывать, укатить — ад‘яжджа́ць, ад‘е́хаць;-тить лошадь — змардава́ць.

Укачивание — калыха́ньне.

Укачивать, укачать — калыха́ць, укалыха́ць, закалыха́ць.

Укашивать, укосить — уко(а́)шваць, укасіць.

Уквашивать,-сить — уква́шваць, уква́сіць.

Укипание — укіпа́ньне.

Укипать,-петь — укіпа́ць, укіпе́ць; зьбе́гчы.

Укипелый — укіпе́лы.

Укисать, укиснуть — укіса́ць, укіснуць.

Уклад 1) — см. Система; 2) загартава́нае зяле́за.

Укладистый — ёмісты, пакоўны.

Укладка — уклада́ньне, пакава́ньне.

Укладочный — пакава́льны.

Укладывание — укла́дваньне, уклада́ньне.

Укладывать, укласть, уложить — 1) укла́дваць, уклада́ць, укла́сьці, улажы́ць; упакоўваць, упакава́ць; 2) укла́дваць, укла́сьці, пакла́сьці (спаць).

Укладываться, укласться, уложиться — укла́двацца, уклада́цца, укла́сьціся, улажы́цца; упакоўвацца, упакава́цца.

Укладываться, улечься спать — кла́сьціся, пакла́сьціся, пале́гчы.

Уклеивать, уклеить — укле́йваць, укле́іць, паўкле́йваць; уле́пліваць, уляпіць, паўле́пліваць.

Уклейка, уклея (зоол. Alburnus alburnus L.) — верхаводка звыча́йная (з. т.).

Уклон — ухіл, адхіл, нахіл, схіл.

Уклонение — ухіле́ньне, адхіле́ньне, адхіна́ньне, зьвільваньне, збачэньне.

Уклонительный — ухільны.

Уклончиво — унікліва, надвая́.

Уклончивость — уніклівасьць.

Уклончивый — уніклівы, нявыра́зны, двузна́чны.

Уклонять - см. Отклонять.

Уклоняться,-ниться — ухіля́цца, ухіліцца; уніка́ць, унікнуць; адхіліцца; адхіна́цца, адхіну́цца; увільваць, увільну́ць, зьвільну́ць; в сторону — збочваць, збочыць; назад — падава́цца, пада́цца; в перен. см. — занядба́ць.

Уклюнуть — уклю́нуць, дзеўбану́ць, дзюбану́ць.

Укокошить — забіць, прыціснуць.

Укол — укол, пакол.

Уколачивание — убіва́ньне.

Уколачивать, уколотить — убіва́ць, убіць, паўбіва́ць.

Укомплектование — укамплектава́ньне.

Укомплектовать — укамплектава́ць.

Уконопачивать,-патить — шпаклява́ць, ушпаклява́ць; канапа́ціць, уканапа́ціць.

Укор — дакор, дакора;-ры — папікі, за́кіды.

Укорачивание — пакарочваньне.

Укорачивать,-ротить — караціць, скараціць, пакарочваць, пакараціць, укараціць.

Укоренение — укаране́ньне.

Укоренять,-нить — укарэньваць, укараня́ць, укараніць.

Укореняться,-ниться — укарэньвацца, укараня́цца, укараніцца.

Укоризна — дакор, упіка́ньне, папіка́ньне, пры́красьць.

Укоризненно — дакорліва; гане́бна.

Укоризненный — дакорлівы, пры́кры; гане́бны.

Укоритель — дакорнік, папіка́йла.

Укорительница — дакорніца.

Укорительный — дакорны; гане́бны.

Укорочение — пакарачэньне, скарачэньне, укарачэньне.

Укороченный — пакарочаны, скарочаны, укарочаны.

Укорять,-рить — кары́ць, дакара́ць, дакары́ць; папіка́ць, папікну́ць;-рять друг друга — перакорвацца.

Укос — укос, пакос.

Укоснительно — мару́дна, заняха́на.

Укоснительный — мару́дны, заняха́ны.

Украдкою — крадком, цішком, потай.

Украина — Украіна.

Украинец — украінец; насмешливо — хахол.

Украинка — украінка; насмешливо — хахлу́шка.

Украинский — украінскі.

Украсть — укра́сьці, пакра́сьці, скра́сьці, вы́красьці.

Украшать, украсить — аздабля́ць, аздобіць; прыаздабля́ць, прыаздобіць; прыстройваць, прыстроіць; убіра́ць, убра́ць.

Украшающий — аздобны.

Украшение — аздоба, прыаздоба, строі.

Украшенный — аздоблены, прыаздоблены.

Укрепление — умацава́ньне;-ние пищей — пасілкава́ньне.

Укреплять,-пить — умацоўваць, умацава́ць; умацня́ць, умацніць, замацоўваць, замацава́ць; узмацня́ць, узмацніць;-пить проволокою — удратава́ць;-пить здоровье пищей — пасіля́ць, пасілкава́ць.

Укрепляться,-питься — умацоўвацца, умацава́цца, умацня́цца; пасілкава́цца.

Укрепляющий — узмацня́льны, пасілкавы.

Укромно — за́цішна, прыту́льна.

Укромный — за́цішны, прыту́льны;-ное местечко — за́цішак, зату́лак.

Укроп (бот. Anethum graveolens L.) — укроп, кроп.

Укропный — укропавы.

Укротитель — гамава́льнік, усьміры́цель.

Укрощать, укротить — гамава́ць, угамоўваць, угамава́ць; усьміра́ць, усьміры́ць.

Укрощающий — гамава́льны.

Укрощение — гамава́ньне, усьмірэньне.

Укручивать, укрутить — укру́чваць, укруціць; увіна́ць, увіну́ць; абгортваць, абгарну́ць.

Укрывание — укрыва́ньне, укры́цьцё, пакрыва́ньне; пераховы.

Укрыватель — укрыва́льнік, перахоўнік.

Укрывательница — укрыва́льніца, перахоўніца.

Укрывательство — сховы, пераховы.

Укрывать, укрыть — крыць, укрыва́ць, укры́ць; пакрыва́ць, пакры́ць; атуля́ць, атуліць; затуля́ць, затуліць; засланя́ць, засланіць; уку́тваць, уку́таць; ахіна́ць, ахіну́ць.

Укрытие — укры́цьце, сховы, схованка, ухоўка, зату́лак, за́цішак, заслане́ньне.

Укрытый — укры́ты, накры́ты, пакры́ты, ату́лены, зату́лены, засланёны, уку́таны.

Уксус — воцат.

Уксусница — пля́шачка на воцат.

Укусный — воцатавы.

Укупоривание,-рка — закаркоўваньне; затыка́ньне; пакава́ньне.

Укупоривать,-рить — закаркоўваць, закаркава́ць; затыка́ць, заткну́ць; запакоўваць, запакава́ць.

Укупорщик — каркава́льнік; пакава́льнік.

Укус — уку́с.

Укусывать,-сить — уку́сваць, укусіць.

Укутывание — ку́таньне, уку́тваньне, ахіна́ньне, абвіна́ньне, абгортваньне.

Укутывать,-тать — ку́таць, уку́тваць, уку́таць; ахіна́ць, ахіну́ць; абвіна́ць, абвіну́ць; абгортваць, абгарну́ць.

Укушениесм. Укус.

Улавливать, уловить — лавіць, злавіць, спайма́ць, схапіць.

Улажение — ула́джаньне.

Улаживать, уладить — ла́дзіць, ула́джваць, ула́дзіць; улагоджваць, улагодзіць.

Уламывание — уломліваньне.

Уламывать, уломать, уломить — уломліваць, улама́ць, уламіць.

Улан (воен.) — ула́н.

Улегаться, улечься — уклада́цца, укла́сьціся, пакла́сьціся; пале́гчы; уціша́цца, уцішыцца.

Улей — ву́лей, калода; стоячий — стая́к, стая́н; лежащий — ляжак; в дереве — борць.

Улейный — вульлёвы.

Улепётывать,-петнуть — уцяка́ць, уцячы́; дава́ць, даць дра́ла.

Улепливать,-пить — уле́пліваць, уляпіць.

Улетание — адлята́ньне, вылята́ньне.

Улетать,-теть — адлята́ць, адляце́ць; вылята́ць, вы́лецець.

Улетучивание — выпа́рваньне; зьніка́ньне.

Улетучиваться,-читься — выпа́рвацца, вы́парыцца; зьніка́ць, зьнікнуць.

Улечьсясм. Улегаться.

Уливатьсм. Отливать.

Улизывать, улизнуть — уцяка́ць, уцячы́, увільну́ць.

Улика — доказ, дака́з.

Улит (зоол. Totanus) — кулік.

Улитка (зоол.) — сьліма́к, смоўж.

Улитковый — сьлімаковы, смаўжовы.

Улиткообразный — сьлімакава́ты, смаўжава́ты.

Улиточка — сьлімачок, смаўжок.

Улица — ву́ліца, ву́лка.

Улицезреть — уба́чыць.

Уличать, уличить — выкрыва́ць, вы́крыць; выяўля́ць, вы́явіць; высьвядча́ць, вы́сьведчыць; лавіць, злавіць (на чым); пераконваць, перакана́ць.

Уличение — доказ, даказаньне, высьвядчэньне, выкрыва́ньне, перакана́ньне.

Уличитель — дака́зчык.

Уличительный — даказа́льны, высьвядча́льны.

Уличка — ву́лічка, ву́лка.

Уличный — ву́лічны.

Улов — улоў.

Уловка — подступ, вы́крут, падход;-ки — хітрыкі.

Уловлять,-витьсм. Улавливать.

Уложение (юрид.) —улажэньне, уста́ва, ста́тут.

Уложенный — укла́дзены, упакава́ны, уложаны.

Уломать,-митьсм. Уламывать.

Улус — улу́с, вёска.

Улучать,-чить — выга́дваць, вы́гадаць; знаходзіць, знайсьці (час).

Улучшать, улучшить — паляпша́ць, пале́пшыць.

Улучшение — паляпшэньне.

Улучшенный — пале́пшаны.

Улыбаться, улыбнуться — усьміха́цца, усьміхну́цца; ухмыля́цца, ухмыльну́цца.

Улыбка — усьмé(і)шка, ухмы́лка.

Ультимативный — ультыматы́ўны, вымага́льны.

Ультиматум — ультыма́тум.

Ультрафиолетовый (физ.) — ультрафія́лкавы.

Улюлю межд. — ату́! агату́!

Улюлюкатьцкава́ць, агату́каць.

Ум — розум, мазгі, глузды́; ума палата — розуму бага́та; быть в уме — быць у прытомнасьці; сойти с ума, лишиться ума — зьвар‘яце́ць, сыйсьці (зьѐхаць) з глуздоў; в уме ли ты? — ці ты здурэў?; задним умом крепок — му́дры лях па шкодзе; он не в своем уме — у яго ня ўсе́ дома, у яго аднэй клёпкі ў галаве не хапа́е; он без ума от нее — ён шале́е (дурэе) з-за яе; сколько голов, столько умов — што галава, то розум; с ума не идет — з галавы́ ня выходзіць; ума не приложу — розуму не дабяру́; ра́ды ня дам; что на ум взбредет — што ў галаву́ ўле́зе.

Умазывание — ума́званьне.

Умазывать,-зать — ума́зваць, ума́заць, паўма́зваць.

Умаивать, умаять — таміць, стаміць; му́чыць, зму́чыць; мардава́ць, змардава́ць;-яться — стаміцца, зму́чыцца, змардава́цца, зьнябы́цца.

Умаление — пама́леньне, змале́ньне, зьмяншэньне.

Умаленный — пама́лены, зьме́ншаны.

Умалишенный — вар‘я́т, дурны́;-ная — вар‘я́тка.

Умалчивание — змоўчваньне.

Умолчивать,-чать (об чем) — змоўчваць, змаўча́ць; недака́зваць, недаказа́ць.

Умалывать, умолоть — малоць, змалоць, намалоць, умалоць.

Умалять, умалить — ма́ліць, зма́ліць, ума́ліць.

Уман (бот. Inula helenium L.) — дзівасіл звыча́йны (б. т.).

Умарать — упэцкаць;-ться — упэцкацца, убру́дзіцца.

Умасливание — ума́сьліваньне.

Умасливать,-лить — ма́сьліць, ума́сьліць; ушмальцава́ць, зашмальцава́ць; ушмарава́ць.

Уматывать, умотать — умотваць, умата́ць.

Умачивать, умочить — умочваць, умачы́ць;-читься — умачы́цца, убру́іцца.

Умащать, ума́стить — ма́сьціць, вы́масьціць, наце́рці ма́сьцю.

Умащивать, умостить — умошчваць, умасьціць.

Умаятьсм. Умаивать.

Умело — уме́ла, памаста́цку.

Умелый — уме́лы, спрактыкава́ны; неумелый — няўме́ка.

Умение — уме́ньне, уме́льства, уме́ласьць, спрактыкава̀насьць.

Уменьшаемое (мат.) — зьме́ншыва (м. т.).

Уменьшаемый — зьмянша́льны, памянша́льны.

Уменьшать, уменьшить — зьмянша́ць, зьме́ншыць; памянша́ць, паме́ншыць; надмянша́ць, надме́ншыць; ма́ліць, зма́ліць.

Уменьшение — зьмяншэньне, памяншэньне.

Уменьшительный — зьмянша́льны.

Умеренно — ме́рна, паме́рна, памяркоўна, у ме́ру, павольна.

Умеренность — ме́рнасьць, паме́рнасьць, памяркоўнасьць, павольнасьць.

Умеренный — ме́рны, паме́рны, памяркоўны, умяркованы, павольны.

Умеретьсм. Умирать.

Умерять, умерить — стры́мліваць, стрыма́ць; спыня́ць, спыніць; сьціша́ць, сьцішыць; абмяжоўваць, абмежава́ць.

Умертвительсм. Убийца.

Умерший — паме́рлы, зьме́рлы.

Умерщвление — умярцьве́ньне, душагу́бства, забойства.

Умерщвлять,-твить — мярцьвіць, зьмярцьвіць; забіва́ць, забіць; губіць, згубіць.

Умерщвленный — забіты.

Умёт — 1) гной, сьме́цьце; 2) халу́па (зімовая або для падарожных).

Умётывать, уметать, уметнуть — 1) укідваць, укіда́ць, укінуць (дровы); скіда́ць, паскідваць, паскіда́ць (се́на); 2) пасыпа́ць, пасы́паць (пяском).

Умиление — расчуле́ньне (пс.-л. т.).

Умиленный — расчу́лены.

Умилительно — чульліва, чу́ла, расчу́лена, пяшчотна.

Умилительность — чульлівасьць, чу́ласьць, расчу́ленасьць, пяшчотнасьць.

Умилительный — чульлівы, чу́лы, пяшчотны, расчу́лены, жа́ласны, жа́ласьлівы.

Умилитьсм. Умилять.

Умилосердить — схіліць на ла́ску, уласка́віць;-ться — зьмілавацца.

Умилостивительный — уласка́ўліваючы.

Умилостивление — уласка́ўленьне, заміле́ньне.

Умилостивлять,-стивить — уласка́ўліваць, уласка́віць; заміля́ць, заміліць;-стивиться — уласкаве́ць, зьлітава́цца, улітава́цца.

Умильно — ласка́ва, салодка, пяшчотна.

Умильность — ласка́васьць, салодкасьць, пяшчота.

Умильный — ласка́вы, салодкі, пяшчотны.

Умилять,-лить — расчуля́ць, расчуліць.

Уминание — уміна́ньне.

Уминать, умять — уміна́ць, умя́ць; жраць, сажра́ць; лопаць, злопаць; спытлява́ць.

Умирание — паміра́ньне, уміра́ньне.

Умирать, умереть — паміра́ць, паме́рці; уміра́ць, уме́рці; кана́ць, скана́ць; адыходзіць, адыйсьці; пераста́віцца; пренебр. — зды́рдзіцца, скале́ць, здохнуць, апруцяне́ць, галавой налажы́ць.

Умирающий — уміру́шчы.

Умиротворять,-рить — супакойваць, супакоіць; уціхамірыць, улагодзіць.

Умишка — малы́ розум.

Умище — вялікі розум.

Умненький — разу́мненькі.

Умненько — з розумам, з сэнсам.

Умнеть — разумне́ць, набіра́цца розуму.

Умник — разу́мнік, разу́мны.

Умница — разу́мніца, разу́мная.

Умничание — мудрава̀ньне (л. т.), разумава́ньне.

Умничать — мудрава́ць, разумава́ць, віхры́ць.

Умно — разу́мна, з розумам, з сэнсам.

Умножаемое (мат.) — множыва (м. т.).

Умножать, умножить — множыць, памнажа́ць, памножыць.

Умножение — множаньне (м. т.), памнажэньне.

Умноженный — памножаны.

Умный — разу́мны, бага́ты на розум, галава́ты.

Умовение — умыва́ньне, мыцьцё.

Умозаключение (лог.) — вы́вад (пс.-л. т.).

Умозаключать — рабіць вы́вад, выводзіць.

Умозрение — тэорыя.

Умозрительно — тэарэты́чна.

Умозрительный — тэарэты́чны.

Умоисступление — шал, шале́нства.

Умоксм. Умишко.

Умол — мліва, памол.

Умолачивать, умолотить — умалочваць, умалаціць.

Умоление — упрашэньне, блага́ньне.

Умолимый — умольны, улітава́ны.

Умолитьсм. Умолять.

Умолк, без умолку — бязуста́нку, бязуста́ньня.

Умолкать, умолкнуть — змаўка́ць, змоўкнуць.

Умолотитьсм. Умолачивать.

Умолот — умалот.

Умолотный — умалотны.

Умолотьсм. Умалывать.

Умолчание — недака́з (л. т.), моўчкі, змаўча́ньне.

Умолчатьсм. Умалчивать.

Умолять,-лить — упраша́ць, упрасіць; блага́ць; расчу́ліць.

Умопомрачение — затлумле́ньне, марока, помарака.

Умопомрачительный — тлу́мны, марочны.

Умопомешательствосм. Сумашествие.

Умопредставление — уяўле́ньне.

Умора — паце́ха, сьмех; это просто-ра — сьмех дый годзі.

Уморительно — праку́дна, паце́шна, сьме́шна.

Уморительный — праку́дны, паце́шны, сьме́шны, камэдны.

Уморить — замары́ць, змары́ць, вы́марыць, вы́весьці; зму́чыць, з(а)мардава́ць.

Умориться — змары́цца, прыста́ць, зму́чыцца, з(а)мардава́цца, зьнясіліцца.

Умоститьсм. Умащивать.

Умотатьсм. Уматывать.

Умственно — разумова, у ду́мках.

Умственный — разумовы.

Умствование — мудрава́ньне, разумава́ньне, ду́маньне.

Умствовать — мудрава́ць, разумава́ць, ду́маць.

Умудрять,-рить — умудроўваць, умудра́ць, умудры́ць; настаўля́ць, наста́віць на розум.

Умчать — умкну́ць, зане́сьці, загна́ць, запе́рці.

Умчаться — умкну́цца, зане́сьціся, пагна́цца.

Умывальник — рукамы́йнік.

Умывальный — рукамы́йны.

Умывальня — умыва́льня.

Умывание — умыва́ньне, мыцьцё.

Умывать, умыть — умыва́ць, умы́ць, памы́ць.

Умысел — заме́р, наме́р, на́мысел, мэта; с -лусм. Умышленно; без -лу — ненаўмы́сна, незнарок; с умыслом — наўмы́сна, наўмы́сьля.

Умытьсм. Умывать.

Умышленно — наўмы́сна, наўмы́сьля, сумы́сьня, знарокам, знарочыста, з наме́рам, на́мыслам.

Умышленный — наўмы́сны, знарочны, знарочысты.

Умышленность — наўмы́снасьць.

Умышлять, умыслить — задумля́ць, заду́маць; нава́жвацца, нава́жыцца; замышля́ць, замы́сьліць.

Умягчать, умягчить — зьмякча́ць, зьмя́кчыць; памякча́ць, памякчы́ць.

Умятьсм. Уминать.

Унавоженный — угноены, пагноены.

Унавоживать, унавозить — угнойваць, угноіць; пагнойваць, пагноіць.

Унаследование — атрыма́ньне спа́дчыны, замацава́ньне ў спа́дчыне.

Унаследованный — атрыма́ны ў спа́дчыну.

Унаследовать — атрыма̀ць (дастаць, пераняць) у спа́дчыну; замацава́ць у спа́дчыне.

Ундина (миф.) — руса́лка.

Унесение — занясе́ньне, аднясе́ньне.

Унестисм. Уносить.

Универсально — унівэрсальна.

Универсальность — унівэрса́льнасьць.

Универсальный — унівэрса́льны.

Униат — вунія́т.

Униатка — вунія́тка.

Униатский — вунія́цкі.

Университет — унівэрсытэ́т.

Университетский — унівэрсытэ́цкі.

Унижать, унизить — зьніжа́ць, зьнізіць, панізіць; пагарджа́ць, пагардзіць (кім); гнібіць, згнібіць;-ться — гну́цца, лама́ць ка́рак (пе́рад кім).

Унижение — зьніжэньне, паніжэньне; гнібеньне, зьнява́га, зьневажэньне.

Униженно — зьніжана, пакорна.

Униженность — зьніжанасьць, пакорнасьць.

Униженный — зьніжаны, пагарджа́ны, зьнява́жаны, згнібены.

Унизительно — зьнява́жліва, гане́бна, подла, нізка.

Унизительность — зьнява́жлівасьць, гане́бнасьць.

Унизительный — зьнява́жлівы, гане́бны, подлы, нізкі.

Унизывание — нанізваньне, утыка́ньне.

Унизывать,-зать — нанізваць, наніза́ць; утыка́ць, уткну́ць, паўтыка́ць.

Унимание — суніма̀ньне, гамава́ньне, заспакойваньне.

Унимать, унять — суніма́ць, суня́ць; уніма́ць, уйма́ць, уня́ць; гамава́ць, угамава́ць; заспакойваць, заспакоіць.

Униматься, уняться — суніма́цца, суня́цца; уйма́цца, уня́цца; гамава́цца, угамава́цца; заспакойвацца, заспакоіцца; сьціша́цца, сьціхнуць.

Унимающий (мед.) —гамоўны, гамава́льны.

Унисон (муз.) — унісон, аднагу́чнасьць (мз. т.).

Унитарный — уніта́рны.

Уничижать,-жить — зьневажа́ць, зьнява́жыць; гнібіць, згнібіць; га́ньбіць, зга́ньбіць.

Уничижение — зьнява́га, га́ньба, га́ньбеньне, згнібеньне; пакора.

Уничиженный — зьнява́жаны, зга́ньбены, згнібены.

Уничижительный — зьнява́жны, зьняважа́льны, гане́бны.

Уничтожаемость — зьнішча́льнасьць, пераводнасьць.

Уничтожаемый — зьнішча́льны, пераводны.

Уничтожать, уничтожить — нішчыць, зьнішча́ць, зьнішчыць; ніве́чыць, зьніве́чыць; руйнава́ць, зруйнава́ць; выгубля́ць, вы́губіць, павыгубля́ць; пераводзіць, пераве́сьці, папераводзіць; в см. отменять — касава́ць, скасава́ць.

Уничтожающий — зьнішча́льны, зьніве́чны, пераводны, згу́бны.

Уничтожение — зьнішчэньне, зьніве́чаньне, выгубле́ньне, перавод; юрид. — касава́ньне (пра́ва).

Уничтожительный (юрид.) — касава̀льны.

Уния — ву́нія.

Уноравливать, уноровить — дагаджа́ць, дагадзіць, унаравіць.

Унос — унос, унясе́ньне.

Уносить, унести — выносіць, вы́несьці; адносіць, адне́сьці; заносіць, зане́сьці.

Унтер-офицер — у́нтэр-афіцэр.

Унтер-офицерский — у́нтэр-афіцэрскі.

Унцевый — у́нцавы.

Унция — у́нцыя.

Унывать, уныть — журы́цца, зажуры́цца; смуціцца, засмуціцца; тужы́ць, затужы́ць; паніка́ць, панікнуць.

Унывно,-ныйсм. Заунывно,-ный.

Уныло — невясёла, пахму́рна, сму́тна, су́мна, ну́дна.

Унылость — невясёласьць, пахму́рнасьць, сму́тнасьць, ну́днасьць.

Унылый — невясёлы, пахму́рны, сму́тны, су́мны, ну́дны.

Уныние — сму́так, сум, нуда́.

Уныривать,-рнуть — уныра́ць, унырну́ць; от чего — уніка́ць, унікнуць.

Унятие — уня́цьце, уймава́ньне, уём, суніма́ньне.

Унятьсм. Унимать.

Упад — упа́д; хохочет до упаду — рагоча, аж паміра́е.

Упадание — па́даньне.

Упадать, упасть — па́даць, упада́ць, упа́сьці; зва́львацца, зваліцца, ры́нуцца; зваліцца; в см. приходить в упадок — занепада́ць, заняпасьці; упасть в обморок — самле́ць, абамле́ць; упасть и удариться — ля́снуцца, ля́пнуцца, бра́знуцца, чмя́кнуцца, гопнуцца; вода упала — вада́ спа́ла.

Упадок — упа́д, заняпа́д; у. сил — зьнясіле́ньне; находящийся в упадке — падупа́лы.

Упаивать, упоить — упойваць, упаіць.

Упаковка — пакава́ньне; запакоўка.

Упаковщик — пакава́льнік.

Упаковочный — пакава́льны.

Упаковывание — пакава́ньне.

Упаковывать,-ковать — пакава́ць, упакоўваць, упакава́ць; запакоўваць, запакава́ць, пазапакоўваць.

Упалзыватьсм. Уползать.

Упалый — заняпа́лы, падупа́лы.

Упамятовать — упа́мятаваць.

Упаривать, упарить — па́рыць; упа́рваць, упа́рыць; уграва́ць, угрэць.

Упасать, упасти — хава́ць, ухава́ць; упаси боже — крый божа, барані божа, хава́й божа!

Упастьсм. Упадать.

Упахивать,-хать — заворваць, заара́ць, увара́ць.

Упекать, упечь — пячы́, упячы́, запраторыць; -кать под судупяка́ць пад суд.

Упеченный — упе́чаны, запе́чаны.

Упелёнывание — спавіва́ньне.

Упелёнывать, упеленать — спавіва́ць, спавіць, увіну́ць.

Упениться — упе́ніцца, запе́ніцца.

Упереживать, упередить — выпярэджвадь, выпераджа́ць, вы́перадзідь.

Упечьсм. Упекать.

Упещрять — стрыка́ціць.

Упиваться, упиться — упіва́цца, упіцца, паўпіва́цца.

Упиливать, упилить — адпілоўваць, адпілава́ць, адпіліць.

Упирание — упіра́ньне, упіна́ньне.

Упирать, упереть — упіра́ць, упе́рці, падпе́рці; упіна́ць, упну́ць.

Упираться, упереться — упіра́цца, упе́рціся; абпе́рціся, падпе́рціся; упіна́цца, упну́цца; упа́рціцца, заўпа́рціцца.

Уписывание — упісваньне.

Уписывать,-сать — упісваць, упіса́ць, паўпісваць; пищу — паяда́ць, пае́сьці, пажэрці, палопаць.

Упитанность — тлу́стасьць, сы́тасьць.

Упитанный — тлу́сты, сы́ты, гла́дкі.

Упитывать,-тать — насыча́ць, насы́ціць; адкарміць, загадава́ць.

Упитьсясм. Упиваться.

Упихивание — упіхваньне, упіха́ньне.

Упихивать,-хать,-хнуть — упіхваць, упіха́ць, упхну́ць, паўпіха́ць.

Уплата — вы́плат, запла́та.

Уплоченный — вы́плачаны, запла́чаны.

Уплачивать, уплатить — выпла́чваць, вы́плаціць; запла́чваць, заплаціць.

Уплетание — уплята́ньне.

Уплетать, уплести — уплята́ць, упле́сьці.

Уплотнение — сьціска́ньне.

Уплотненный — сьціснуты.

Уплотнять,-нить — сьціска́ць, сьціснуць; рабіць, зрабіць шчы́льным (шчы́тным).

Уплывание — уплыва́ньне, адплыва̀ньне.

Уплывать, уплыть — уплыва́ць, уплы́ць, уплы́сьці; адплыва́ць, адплы́ць.

Упование — надзе́я, спадзява́ньне.

Уповательно — з надзе́яй.

Уповать — спадзява́цца, паклада́ць (мець) надзе́ю.

Уподобительный — параўна́льны, параўна́ўчы.

Уподобление — прыпадабле́ньне.

Уподоблять, уподобить — прыпадабля́ць, прыпадобіць; прыраўноўваць, прыраўнава́ць.

Уподобляться, уподобиться — рабіцца, зрабіцца падобным; прыпадабля́цца, прыпадобіцца; прыраўноўвацца, прыраўнава́цца.

Упоение — упой, упае́ньне, захапле́ньне.

Упоенный — упоены, захоплены.

Упоительный — захопны, чароўны.

Упоитьсм. Упаивать.

Упокоение — спачыва́ньне, спачы́н, адпачы́нак, спакой.

Упокой — адпачы́нак, адпачне́ньне, спакой.

Упокоивать, упокоить — дава́ць, даць адпачы́нак.

Упокоиваться, упокоиться — спачыва́ць, спачы́ць, супачы́ць; успакойвацца, успакоіцца.

Упокоительный — успакойваючы.

Уползать, уползти — спаўза́ць, спаўзьці.

Уполномочение — паўнамо́цтва.

Уполномоченныйупаўнава́жаны, паўнамо́цны.

Уполномочивать,-мочить — упаўнава́жваць, упаўнава́жыць; дава́ць, даць паўнамо́цтва.

Уполномочиесм. Уполномочение.

Уполовник — (а)палонік.

Упоминание — спаміна́ньне, менава́ньне.

Упоминать, упомянуть — спаміна́ць, спамяну́ць; менава́ць, паменава́ць.

Упомнить — спомніць, папомніць.

Упор — упор, падпора; выстрелить в упор — вы́страліць, прыставіўшы ру́лю.

Упорно — упа́рта, упорчыва, заўзя́та.

Упорный — упа́рты, упорчывы, заўзя́ты, заложны.

Упорство — упа́ртасьць, упорчывасьць, заўзя́тасьць, заўзя́цьце.

Упорствовать — упіра́цца, упа́рціцца.

Упорхать, упорхнуть — пы́рхаць, спы́рхнуць.

Упорядочение — упара́дкаваньне, упара́дчаньне.

Упорядоченный — упара́дкаваны, упара́дчаны, ула́джаны.

Упорядочить — упара́дкаваць, упара́дчыць, ула́дзіць.

Употребительность — ужыва́льнасьць, ужыва́насьць, ужы́тнасьць.

Употребительный — ужыва́льны, ужыва́ны, ужы́тачны, ужы́тны.

Употребление — ужыва́ньне, ужы́так, спажыва́ньне, спажы́так, зажыва́ньне; быть в -нии — ужыва́цца.

Употреблять,-бить — ужыва́ць, ужы́ць; спажыва́ць, спажы́ць; зажыва́ць (чаго); -бить с пользою — спажыткава́ць, скарыста́ць;-бить средства — зрабіць за́хады.

Употребляемый — ужыва́ны.

Употребленный — ужы́ты.

Употчевать — участава́ць, начастава́ць.

Управа — упра́ва; земская у. (ист.) — зе́мская ўпра́ва.

Управитель — зага́дчык, кіраўнік.

Управительский — кіраўніцкі.

Управительство — кіраўніцтва.

Управление — кірава́ньне, кіраўніцтва, упра́ва.

Управлять (чем) — кірава́ць (чым), пра́віць, зага́дваць (чым), ару́даваць.

Управляться, управиться (с чем) — спраўля́цца, спра́віцца.

Управляющий — кіраўнічы, кіраўнік.

Упражнение — практыкава́ньне.

Упражнять,-няться — практыкава́ць, практыкава́цца.

Упразднение — касава́ньне, скасава́ньне.

Упразднённый — скасава́ны.

Упразднять,-нить — касава́ць, скасава́ць; зносіць, зьне́сьці.

Упрашивание — упрошваньне.

Упрашивать, упросить — прасіць, упрошваць, упрасіць.

Упревать, упреть — управа́ць, упрэ́ць.

Упреждатьсм. Предупреждать.

Упрёк — дакор, за́кід, папіка, упіка, дамова, даніма́ньне, вымоўка, дапінка.

Упрекание — дакарэньне, папіка́ньне, упіка́ньне, дамаўле́ньне, даніма́ньне, дапіна́ньне, нарака́ньне.

Упрекатель — дакара́льнік, папіка́йла, папіка́ч.

Упрекать, упрекнуть — дакара́ць, дакары́ць; папіка́ць, папікну́ць; упіка́ць, упікну́ць; закідваць, закінуць (каму́ ў чым); вымаўля́ць, вы́мавіць; дапіна́ць, дапну́ць; датыка́ць, нарака́ць.

Упрёчный — дакорны, дакорлівы, закідлівы, упіклівы.

Упроситьсм. Упрашивать.

Упрочение — устале́ньне, забесьпячэньне.

Упрочивать, упрочить — усталя́ць, усталіць; зрабіць ста́лым (трыва́лым).

Упрощение — спрашчэньне, упрашчэньне.

Упрощенный — спрошчаны, упрошчаны.

Упрощивать, упростить — спрошчваць, спросьціць.

Упругий — пру́дкі, пру́гкі, пру́гі, тугі, непакорнік.

Упруго — пру́дка, пру́гка, ту́га.

Упругость — пру́дкасьць, пру́гкасьць, ту́гасьць.

Упрыгаться — заскака́цца.

Упрыскивать,-скать,-снуть — упы́рскваць, упы́рскаць, упы́рснуць.

Упряжка,-жь — збру́я.

Упряжной — запрэжны.

Упрямец — упа́рты, упорнік, упорлівы, капры́зны.

Упрямиться,-мствовать — упа́рціцца, упа́ртаваць, упіра́цца; нату́рыцца, капры́зіцца.

Упрямица — упа́ртая, упорніца, капры́за.

Упрямо — упа́рта, упорчыва, упорліва,

Упрямство — упа́ртасьць, упорчывасьць, упорлівасьць, нату́рлівасьць.

Упрямый — упа́рты, упорчывы, упорлівы, нату́рлівы, нату́рысты; слишком у. — заўпа́рты.

Упрятывание — ухоўваньне, захоўваньне.

Упрятывать,-тать — ухоўваць, ухава́ць; захоўваць, захава́ць; запраторваць, запраторыць.

Упускание — упуска́ньне;-ние из виду — занядба́ньне.

Упускать, упустить — упуска́ць, упушча́ць, упусьціць (шкля́нку); занядба́ць (слова); прапільнава́ць, прагле́дзець (знаёмага).

Упутыватьсм. Опутывать.

Упущение — упушчэньне, занядба́ньне, недагля́д, правіна.

Упырьсм. Вампир.

Упятерить — упяцяры́ць.

Ура! — хай жыве́! вура́! віва́т! слава!

Уравнение — раўна́ньне;-ние коефициентное (мат.) — зраўна́ньне (м. т.).

Уравненный — зраўна́ны, зроўнены.

Уравнивание — раўнава́ньне.

Уравнивать, уравнять — раўнава́ць, зраўнава́ць, зраўна́ць.

Уравнитель — параўна́льнік, раўнава́льнік.

Уравнительный — параўна́льны, раўнава́льны.

Уравновешенность — ста́ласьць, разва́жнасьць.

Уравновешенный — ста́лы, разва́жны (чалаве́к).

Уравновешивать, уравновесить — роўнава́жыць, зроўнава́жыць.

Ураган — гурага́н (г.-к. т.), нава́ла.

Ураганный — гурага́нны, нава́льны.

Уразумевать,-меть — зразумява́ць, зразуме́ць, вы́разумець; цяміць, сьця́міць; ке́міць, ске́міць; расшалопаць, раскуме́каць.

Уразумение — зразуменьне, выразуме́ньне.

Урал (геогр.) — Ура́л.

Уральский — ура́льскі.

Уран (астр.) — Ура́н.

Уранит (минер.) — ураніт.

Урватьсм. Урывать.

Урегулировать — урэгулява́ць, упара́дкаваць, ула́дзіць.

Урезонивание — довады.

Урезонивать,-нить — даводзіць, даве́сьці, угавары́ць.

Урезывать,-зать — урэзваць, урэзаць; уціна́ць, уця́ць.

Урильник — урына́л.

Урина — мача́.

Урна — у́рна, пахава́льны гаршчок.

Уровень — ро́вень, грунтва́га.

Урод — вы́рад, вы́радак, пачва́ра.

Уродина — пачва́рына.

Уродитьсм. Урожать.

Уродиться — урадзіцца, нарадзіцца; в кого — уда́цца.

Уродище — пачва́рына, страшы́дла.

Уродливо — выродліва, пачва́рна.

Уродливость — выродлівасьць, пачва́рнасьць.

Уродливый — выродлівы, пачва́рны, бры́дкі.

Уродовать — кале́чыць, ніве́чыць; вещь — казіць, псава́ць.

Уродствосм. Уродливость.

Урожай — ураджа́й, урода, урод, род, плён.

Урожайность — ураджа́йнасьць, урадлівасьць.

Урожайный — ураджа́йны, уродны, урадлівы, плённы, плодны;-ный на хлеб — хле́бны;-ный на грибы — грыбны́.

Урожденный — уроджаны, нараджоны, прыраджоны.

Урожать, уродить — радзіць, урадзіць, нарадзіць, зарадзіць; пладзіць, напладзіць;-дился в отца — уда́ўся ў ба́цьку.

Урожденец — нараджэнец, прыраджэнец, родам (скуль), тубы́лец.

Урожденка — нараджэнка.

Урок — 1) ле́кцыя; 2) зада́ньне.

Урон — стра́та, шкода.

Уронить — упусьціць; зьнізіць.

Урочище — урочышча.

Урочный — вы́значаны, зада́ны.

Урубать,-бить — адруба́ць, адрубіць, адсячы́; уціна́ць, уця́ць.

Урчание — бурча́ньне.

Урчать — бурча́ць.

Урывать, урвать — урыва́ць, урва́ць, адарва́ць.

Урывка — уры́вак, вольная часіна.

Урывок — уры́вак.

Урывочный — уры́ўкавы.

Уряд, за-уряд — за-звы́чай.

Урядник — вура́днік.

Ус — вус (мн. — ву́сы).

Усадебка — сядзібка, маёнтачак.

Усадебный — сядзібны.

Усадкасм. Посадка.

Усадьба — сядзіба, садзіба, маёнтак, двор, гаспода, сяліба.

Усаживание — уса́джваньне.

Усаживать, усадить — уса́джваць, усадзіць; садзіць, пасадзіць; расса́джваць, рассадзіць.

Усаливать, усалить — зашмальцоўваць, зашмальцава́ць, ушмарава́ць.

Усатый — вуса́ты.

Усач — вуса́ч.

Усваивание — прыўла́шчваньне, прысвойваньне.

Усваивать, усвоять, усвоить — прыўла́шчваць, прыўла́сьціць; прысвойваць, прысвоіць.

Усвоение — прыўла́шчаньне, прысва́еньне (б. т.).

Усвоенный — прыўла̀шчаны, прысвоены.

Усвояемость — прыўлашча́льнасьць, прысвая́льнасьць.

Усвояемый — прыўлашча́льны, прысвая́льны.

Усевать, усеять — усява́ць, усе́яць.

Усекать, усечь — усяка́ць, усячы́; уціна́ць, уця́ць; адсячы́, адця́ць.

Усекновение — уця́цьце, сьця́цьце; праздн. 29 авг. — Іва́н Галаварэз.

Усердие — шчы́расьць, гарлівасьць.

Усердно — шчы́ра, зычліва, гарліва, стара́(э)нна.

Усердный — шчы́ры, зычлівы, гарлівы, стара́(э)нны, пахаплівы.

Усердствовать — стара́цца, шчы́рыць, спрыя́ць, завіха́цца.

Усесться — усе́сьціся, се́сьці.

Усечение — уця́цьце, уцін, адсячэньне.

Усечённый — уця́ты, адсе́чаны.

Усидчиво — уседліва, вытрыма́ла.

Усидчивость — усе́длівасьць, вытрыма́ласьць.

Усидчивый — усе́длівы, вытрыма́лы.

Усиживать, усидеть — усе́джваць, усядзе́ць, усе́дзець.

Усик — ву́сік.

Усиление — памацне́ньне, узмацне́ньне.

Усиливать, усилить — памацня́ць, памацніць; узмацня́ць, узмацніць.

Усиленный — памоцнены, узмоцнены.

Усилие — намога, нату́га, наляга́ньне, сілкава́ньне, забе́гі.

Усильно — пільна.

Усильный — пільны.

Ускакивать, ускакать — скака́ць, паскака́ць; уцяка́ць, уцячы́.

Ускользать, ускользнуть — высьліза́ць, вы́сьлізнуць; выкоўзвацца, вы́каўзнуцца; увільваць, увільну́ць; уніка́ць, унікнуць.

Ускорение — прысьпяшэньне, прыскарэньне, паскарэньне.

Ускоренный — прысьпе́шаны, прыскораны.

Ускоритель — прысьпяша́льнік.

Ускорительный — прысьпе́шны, прысьпяша́льны.

Ускорять,-рить — прысьпе́шваць, прысьпяша́ць, прысьпе́шыць; прыскара́ць, прыскорыць.

Услада — асалода.

Усладительно — соладка, сало́дка, прые́мна.

Усладительность — салодкасьць, прые́мнасьць.

Усладительный — салодкі, прые́мны.

Услаждать, усладить — асаладжа́ць, асаладзіць; це́шыць, пацяша̀ць, паце́шыць; надава́ць, нада́ць салодкасьці.

Услаждение — асалода, паце́ха, прые́мнасьць.

Услание — засла́ньне.

Услатьсм. Усылать.

Услащиватьсм. Подслащивать.

Уследить — дасачы́ць, дапільнава́ць, дасьцярэгчы.

Условие — умова, угавор, кантра́кт; заключить -вие — скла́сьці ўмову; под -вием — з умоваю; по -вию — паводле ўмовы; згодна ўмовы; непременное -вие — кане́чная ўмова; нарушить -вие — злама́ць умову.

Условленный — умоўлены, угаворны, вы́гавараны, дагоджаны.

Условливаться, условиться — умаўля́цца, умовіцца; дагаджа́цца, дагадзіцца; пагаджа́цца, пагадзіцца; дагаворвацца, дагавары́цца; угаворвацца, угавары́цца.

Условно — умоўна.

Условность — умоўнасьць.

Условный — умоўны;-ное наклонение (грам.) — умоўны лад.

Усложнение — ускладне́ньне, завіласьць.

Усложненный — ускла́днены, завілы, заблы́таны.

Усложнять,-нить — ускладня́ць, ускладніць; заблы́тваць, заблы́таць, заплу́таць.

Услуга — паслу́га, услу́га.

Услужение — паслу́га, слу́жба; быть в -нии — служы́ць (каму́); поступить в -ние — пайсьці на слу́жбу, наня́цца.

Услуживание — прыслу́жваньне, прыслугоўваньне, дагаджэньне.

Услуживать,-жить — прыслу́жваць, прыслугоўваць, прыслужы́цца; услу́жваць, услужы́ць; дагаджа́ць, дагадзіць; выдыга́цца.

Услужливо — прыслу́жна, услу́жна, дагодліва, уле́гліва.

Услужливость — прыслу́жнасьць, услу́жнасьць, дагодлівасьць, уле́глівасьць.

Услужливый — прыслу́жны, услу́жны, дагодлівы, уле́глівы, запабяга́йла.

Услужник — прыслу́жнік.

Услужница — прыслу́жніца.

Услужничать — прыслу́жвацца, запабяга́ць (пе́рад кім).

Услышание, во -ние всех — голасна, чу́тна.

Услышать — услу́хаць, учу́ць, пачу́ць, дачу́цца.

Усматривание — угляда́ньне.

Усматривать, усмотреть — угляда́ць, угле́дзець; згле́джваць, згле́дзець; заба́чваць, заба́чыць; заўва́жваць, заўва́жыць; запільноўваць, запільнава́ць.

Усмехаться,-хнуться — усьміха́цца, усьміхну́цца.

Усмешка — усьмé(і)шка, ухмы́лка.

Усмирение — усьмірэньне, заспакае́ньне, угамава́ньне, уціхаміраньне, паскрамле́ньне.

Усмиренный — усьміраны, заспакоены, угамава́ны, уціхаміраны, уцішаны.

Усмирять,-рить — усьміра́ць, усьміры́ць; заспакойваць, заспакоіць, супакоіць, гамава́ць, угамоўваць, угамава́ць; уціхамірваць, уціхамірыць; уціша́ць, уцішыць; прыціша́ць, прыцішыць; скраміць, паскрамля́ць, паскраміць (Нс.)

Усмиритель — усьміры́цель,-ральнік.

Усмирительный — усьміра́льны, гамоўны; ка́рны.

Усмотрение — погляд; зда́ньне; даба́чнасьць (В. Ласт.); по вашему усмотрению — як са́мі зна́еце, на ваш погляд.

Усмотренный — угле́джаны, згле́джаны, заба́чаны, заўва́жаны, уба́чаны.

Усмотретьсм. Усматривать.

Уснащатьсм. Оснащать.

Уснуть — засну́ць, пасну́ць.

Усобица — усобіца, нязгода, калатня́.

Усовершенствование — удаскана́леньне, паляпшэньне.

Усовершенствованный — удаскана́лены, пале́пшаны.

Усовершенствователь — удаскана́льнік, паляпша́льнік.

Усовершенствовать — удаскана́льваць, удасканаля́ць, удаскана́ліць; паляпша́ць, пале́пшыць.

Усовещивать, усовестить — даводзіць, даве́сьці (да сумле́ньня); усовесьціць.

Усол — усольваньне.

Усолить — усаліць, паўсольваць.

Усомниться — усумніцца, усуміцца.

Усопший — паме́рлы, нябожчык.

Усохлый,-хший — усохлы.

Усохнутьсм. Усыхать.

Успение — скон, скана́ньне; праздник 15 авг. — Пе́ршая Прачы́стая.

Успевать, успеть — пасьпява́ць, пасьпе́ць; упраўля́цца, упра́віцца.

Успех — пасьпе́х, посьпех, сьпех, спор, упра́ўка, уда́ча; большой у. — зна́чны пасьпе́х.

Успешно — з пасьпе́хам, пасьпе́шна, спорна, упра́ўна.

Успешность — пасьпе́шнасьць, спорнасьць, упра́ўнасьць.

Успешный — пасьпе́шны, спорны, упра́ўны.

Успокоение — супакой, супакае́ньне, заспакае́ньне, уціхаміраньне, угамава́ньне.

Успокоивание — супакойваньне, заспакойваньне, уціхамірваньне, гамава́ньне.

Успокоивать, успокоить — супакойваць, супакоіць; заспакойваць, заспакоіць; успакойваць, успакоіць; уціхамірваць, уціхамірыць, гамава́ць, угамава́ць, загамава́ць; -иться — супакоіцца, заспакоіцца; уціхамірыцца, сьцішыцца, спачы́ць, адыйсьці, адпусьціць, агоўтацца.

Успокоивающий (мед.),-ительный — гамоўны, заспакойлівы.

Уста — ву́сны.

Устав — ста́ту́т, уста́ва.

Уставание — тамле́ньне, зморваньне, прыстава́ньне.

Уставать, устать — таміцца, стаміцца; зморвацца, змары́цца; мардава́цца, змардава́цца; прыстава́ць, прыста́ць; зьнясільвацца, зьнясіліцца, зьнябы́цца; идя пешком — падбіцца; устать в пути — здарожыцца, зьнябы́цца.

Уставка — уста́ўка.

Уставливать, уставлять, уставить — устаўляць, уста́віць; устанаўля́ць, устанавіць (цану́).

Уставный — статутовы.

Уставщик — уста́ўнік.

Устаивать, устоять — устойваць, устая́ць; выстойваць, вы́стаяць; вытры́мліваць, вы́трымаць (стоячы);-яться — адстая́цца.

Устало — стомлена, зморана.

Усталость — стомленасьць, зморанасьць, зьнясіле́ньне, зьнямога.

Усталый,-вший — стомлены, змораны, зьнясілены, змардава́ны, прыста́лы; при ходьбе — падбіты; в дороге — здарожаны.

Усталь — утома; без -ли — няўтомна, бязуста́нку.

Устанавливание — устанаўле́ньне, азначэньне.

Устанавливать, установлять, установить — устанаўля́ць; устанавіць; азнача́ць, азна́чыць, -новиться — стаць, уста́ліцца.

Установитель — устаноўнік.

Установительный — устаноўчы;-ўны.

Установка — устаўля́ньне.

Установление — установа.

Установленный — устаноўлены, азна́чаны, вы́значаны.

Устарелость — застарэласьць, пастарэласьць, перастарэласьць.

Устарелый,-вший — застарэлы, пастарэлы, перастарэлы, зада́ўнены.

Устареть — застарэць, пастарэць, перастарэць, зада́ўніцца.

Устатьсм. Уставать.

Устерегать, устеречь — упільноўваць, упільнава́ць, дапільнава́ць; усьцерага́ць, усьцярэгчы;-гаться — пільнава́цца, сьцерагчы́ся.

Устереженный — упільнованы, дапільнава́ны.

Устилание — усьціла́ньне, высьціла́ньне.

Устилать, устлать — усьціла́ць, усла́ць; высьціла́ць, вы́слаць; устилать камнем — брукава́ць.

Устилкасм. Устилание.

Устно — ву́сна, на па́мяць, з галавы́.

Устин — Юсты́н.

Устинья — Юсты́на, Юста.

Устный — ву́сны, на словах.

Устой в строении — падпора, слуп, падста́ва, аснова; на молоке — вяршок.

Устойчиво — ста́ла, цьвёрда, стойка, станоўка, устойліва.

Устойчивость — ста́ласьць, цьвёрдасьць, стойкасьць, станоўкасьць, устойлівасьць.

Устойчивый — ста́лы, цьвёрды, стойкі, станоўкі, устойлівы, няхісткі, непахісны.

Устоятьсм. Устаивать.

Устраивание — ула̀джваньне, упара́дкаваньне, пабудава́ньне.

Устраивать, устроить — ула́джваць, ула́дзіць; упарадкоўваць, упара́дкаваць; ра́дзіць, ура́дзіць; будава́ць, пабудава́ць; рабіць, зрабіць; -ивать потолок — сталява́ць; -ивать подмостки — рыштава́ць; -ивать свадьбу — спраўля́ць вясе́льле.

Устраиваться, устроиться — ула́джвацца; упарадкоўвацца; -иться на службу — даста́ць слу́жбу.

Устранение — адхіле́ньне, адсува́ньне, звальне́ньне, зьня́цьце (з паса́ды).

Устранённый — адсу́нуты, адхілены; от должности — звольнены, скінуты (з паса́ды).

Устранять,-нить — адсоўваць, адсува́ць, адсу́нуць; адхіля́ць, адхіліць: -нить от должности — звольніць, зьняць, скінуць (з паса́ды).

Устрашать,-шить — застраша́ць, застра́шыць; страха́ць, настраха́ць; перастраша́ць, перастра́шыць; -шиться — жахну́цца.

Устрашение — застрашэньне, страхата́, грозьба.

Устрашенный — застра́шаны, перастра́шаны.

Устрашительный — застраша́льны.

Устремление — накіроўваньне, зварот, імкне́ньне.

Устремлять,-мить — кірава́ць, накірава́ць; зварача́ць, зьвярну́ць; пуска́ць, пусьціць; -мить взор — уста́віцца (вачы́ма), утал(р)опіцца.

Устремляться,-миться — кіда̀цца, кінуцца; пуска́цца, пусьціцца; ры́нуцца, ру́шыцца, шугну́ць.

Устрица (зоол. Ostrea) — ву́стрыца.

Устричный — ву́стрычны.

Устроение — ула́джаньне, упара́дкаваньне, ура́джаньне.

Устроиватьсм. Устраивать.

Устройство — лад, пара́дак, укла́д, пабудова; государственное у. — дзяржа́ўны ўкла́д (гр. т.).

Устроительсм. Организатор.

Устроитьсм. Устраивать.

Уступ — пры́сту́пка (г.-к. т.).

Уступание — уступа́ньне.

Уступать,-пить — уступа́ць, уступіць; аддава́ць, адда́ць; паступа́цца, паступіцца; папуска́цца, папусьціцца; паддава́цца, падда́цца; -пать с цены — спуска́ць з цаны́.

Уступающий (достоинством, числом) — ніжэйшы.

Уступительный (грам.) — уступа́льны.

Уступка — усту́пка, спуск.

Уступочный,-ная цена — спускна́я цана́.

Уступчиво — усту́пчыва, пада́тліва, пада́тна.

Уступчивость — усту́пчывасьць, пада́тлівасьць, пада́тнасьць.

Уступчивый — усту́пчывы, пада́тлівы, пада́тны.

Устье — ву́сьце (г.-к. т.), сутока; печи — чале́сьнік(і); пушки — вы́лет.

Устьице (бот.) — праду́шына гарлава́я (б. т.).

Усугубление — падвае́ньне, узмацне́ньне.

Усугублять,-бить — падвая́ць, падвоіць; узмацня́ць, узмацніць; пабольшваць, пабольшыць.

Усушивать,-шить — засу́шваць, засушы́ць; усу́шваць, усушы́ць, вы́сушыць.

Усушка — усу́шка, у́сха.

Усысм. Ус.

Усчитывать, учесть — уліча́ць, улічы́ць.

Усылание — засыла́ньне.

Усылать, услать — засыла́ць, засла́ць; высыла́ць, вы́слаць, пасла́ць.

Усылка — высыла́ньне, засыла́ньне.

Усыновитель — усынавіцель, назва́ны ба́цька.

Усыновление — прыйма̀ньне за сы́на, усынаўле́ньне.

Усыновленный — прыня́ты за сы́на, усыноўлены.

Усыновлять,-вить — прыйма́ць, прыняць за сына; усынаўля́ць, усынавіць.

Усыпальница — грабніца.

Усыпа́ние — усыпа́ньне.

Усыпать, уснуць — засына́ць, засну́ць.

Усыпа́ть, усы́пать — 1) пасыпа́ць, пасы́паць, вы́сыпаць; 2) адсыпа́ць, адсы́паць.

Усыпительный — усыпля́ючы; -ное лекарство — ляка́рства на сон.

Усыпкасм. Усыпание.

Усыпляющийсм. Усыпительный.

Усыплять,-пить — наводзіць, наве́сьці сон.

Усыхание — усыха́ньне.

Усыхать, усохнуть — усыха́ць, усохнуць, усохці.

Уськание — цкава́ньне.

Уськать, уськнуть — цкава́ць, пацкава́ць.

Утаённый — утоены, перахованы.

Утаивание — утойваньне.

Утаивать, утаить — таіць, утойваць, утаіць, затаіць.

Утайка — утойка.

Утайщик — утойнік.

Утайщица — утойніца.

Утапливать, утопить — уграва́ць, угрэць.

Утаптывание — утоптваньне, убіва́ньне (зямлі).

Утаптывать, утоптать — утоптваць, утапта́ць; убіва́ць, убіць (зямлю́).

Утаскивание — уця́гваньне.

Утаскивать, утащить — уця́гваць, уцягну́ць; вещи — цу́паць, цу́пнуць, скра́сьці, зьдзібіць.

Утварь — спрат, рэчы, начы́ньне.

Утвердительно — зацьвярджа́льна, цьвёрда.

Утвердительный — зацьвярджа́льны.

Утверждать, утвердить — цьвярдзіць, пацьвярдзіць; зацьвярджа́ць, зацьвердзіць; умацня́ць, умацоўваць, умацава́ць; кого во мнении (вере) — упэўніваць, упэўніць, запэўніць.

Утверждаться, утвердиться на чем — умацня́цца, умацніцца; угрунтоўвацца, угрунтава́цца; укараніцца; асталёўвацца, асталява́цца; в чем — упэўнівацца, упэўніцца.

Утверждение — зацьвярджэньне, умацне́ньне, замацава́ньне.

Утёк — уце́к; пуститься на утёк — пусьціцца наўце́кі, зада́ць уцекача́.

Утекание — уплыва́ньне, выцяка́ньне, уцяка́ньне.

Утекать, утечь — выцяка́ць, вы́цечы; уплыва́ць, уплы́ць, уплы́сьці; уцяка́ць, уцячы́.

Утекший — уце́клы.

Утёнок — качаня́, качаня́тка, вуцяня́.

Утеретьсм. Утирать.

Утерпеть — уцярпе́ць, уры́мсьціцца.

Утерятьсм. Потерять.

Утёс — строма, кру́ча, скала́.

Утесатьсм. Утёсывать.

Утёсистый — стромкі, круты́, скалісты.

Утеснение — у́ціск.

Утеснитель — уціска́ч,-ска́льнік.

Утеснительно — з у́ціскам.

Утеснительный — уціска́льны.

Утеснять,-нить — уціска́ць, уціснуць; прыгнята́ць, прыгнясьці; гнібіць, згнібіць; п(е)расьле́даваць.

Утёсывание — учосваньне.

Утёсывать, утесать — учосваць, учаса́ць, счаса́ць.


Утеха — паце́ха, уце́ха, (с)пацяшэньне, спаце́ха.

Утечка — вы́цек, уце́чка.

Утешать, утешить — пацяша́ць, паце́шыць; спацяша́ць, спаце́шыць; уцяша́ць, уце́шыць.

Утешаться, утешиться чем — це́шыцца, пацяша́цца, паце́шыцца (з чаго).

Утешениесм. Утеха.

Утешитель — пацяшы́цель, паце́шнік.

Утешительно — паце́шна, спаце́шна, прые́мна.

Утешительность — паце́шнасьць, спаце́шнасьць.

Утешительный — паце́шны, спаце́шны, прые́мны.

Утилизационный — утылізацы́йны, выкарыста́льны.

Утилизация — утыліза́цыя, выкарыста́ньне.

Утилизировать — утылізава́ць, выкарыстоўваць.

Утилитаризм — утылітары́зм, тэорыя кары́сьці.

Утилитарный — утыліта́рны.

Утиный — качы́ны, вуціны.

Утиральник — ру(ш)чнік.

Утирание — уціра́ньне.

Утирать, утереть — уціра́ць, уце́рці; выціра́ць, вы́церці.

Утискивание — уціскваньне, упіха́ньне.

Утискивать, утискать, утиснуть — уціскваць, уціска́ць, уціснуць; упіха́ць, упхну́ць.

Утихание — сьціха́ньне.

Утихать, утихнуть — сьціха́ць, сьціхнуць; паціхнуць, уціхнуць, пасьціха́ць; сьціша́цца, сьцішыцца; угаманіцца.

Утишать, утишить — цішыць, сьцішыць; уціхамірваць, уціхамірыць; гамава́ць, угамава́ць.

Утишение — цішэньне, уціхамірваньне, гамава́ньне.

Утка (Anas) — ка́чка, ву́тка; у. дикая, кряковая (А. boschas L.) — крыжа́к, кры́жняя, крыжа́нка; у. домашняя (A. domestica) — ка́чка свойская (з. т.); утка-чирок — чырок, чы́рка; у. серая (A. strepera) — ка́чка-неразьня; у. печанка (A. tadorna) — ка́чка пярэстая (з. т.), утка-самец — ка́чур.

Уткнутьсм. Утыкать.

Утконос (зоол. Ornithorhynchus paradoxus) — качкадзю́б дзіўны (з. т.).

Утлый — бутля́вы, кволы.

Уток — уток.

Утолачивать, утолочить — уталоччваць, уталачы́ць.

Утоление — заспакае́ньне, спатоленьне, угамава́ньне.

Утолительный — спатольны, гамоўны.

Утолочитьсм. Утолачивать.

Утолочь — утаўчы́.

Утолщать, утолстить — патаўшча́ць, патоўсьціць, пагру́біць;-щаться — таўсьце́ць, грубе́ць.

Утолщение — патаўшчэньне, пагрубе́ньне.

Утолять,-лить — заспакойваць, заспакоіць; спатольваць, спатоліць; гамава́ць, угамава́ць.

Утолённый — заспакоены, спатолены, угамава́ны.

Утомительно — уто́мна, мардоўна.

Утомительность — утомнасьць, мардоўнасьць.

Утомительный — утомны, мардоўны, ну́дны, нудотны.

Утомление — утома, змора.

Утомленный — утомлены, стомлены; змораны, змардава́ны.

Утомляемость — нахільнасьць да ўтомы.

Утомляемый — нахільны да ўтомы.

Утомлять,-мить — таміць, утамля́ць, стамля́ць, утаміць, стаміць, змары́ць; мардава́ць, змардава́ць; ну́дзіць, зну́дзіць; тамава́ць, стамава́ць.

Утомляться,-миться — таміцца, утамля́цца, утаміцца; стамля́цца, стаміцца; мардава́цца, змардава́цца; ну́дзіцца, зну́дзіцца; тамава́цца, стамава́цца, прыстава́ць, прыста́ць;-миться от ходьбы — падбіцца, захадзіцца; от дороги — здарожыцца.

Утомляющийсм. Утомительный.

Утонение — патане́ньне.

Утонитьсм. Утонять.

Утончать, утончить — патаня́ць, патаніць, утоньваць, утаніць, утанчы́ць.

Утончение — патанчэньне.

Утончённо — патончана; даліка́тна.

Утончённость — патончанасьць, вострасьць; о вкусе, обхождении — даліка́тнасьць.

Утончённый — патончаны, вы́танчаны, востры; о вкусе — даліка́тны.

Утонять, утонить — патаня́ць, утоньваць, утаніць.

Утопание — тапле́ньне.

Утопать, утопнуть, утонуть — тапіцца, утапіцца, затапіцца, патану́ць.

Утопист — утапісты.

Утопический — утапічны, незапра́ўдны.

Утопия — утопія, не́быль.

Утопление — патапле́ньне.

Утопленник — (у)топленік.

Утопленница — топленіца.

Утопленный — (у)топлены, патоплены.

Утоплять, утопить — тапіць, утапля́ць, утапіць, патапля́ць, патапіць;-пить патрон (воен.) — загна́ць патрон.

Утоптатьсм. Утаптывать.

Уторговывать,-говать — утаргоўваць, утаргава́ць.

Уточка — ка́чачка, ву́тачка.

Уточнение — удакладне́ньне (т. пр.).

Уточнённый — удакла́днены.

Уточнять,-нить — удакладня́ць, удакладніць.

Утрамбование — убіва́ньне, утапта́ньне.

Утрамбовывать,-бовать — убіва́ць, убіць; утоптваць, утапта́ць.

Утрата — стра́та, утра́та, згу́ба, збы́так.

Утрачение — стра́чаньне, утра́чаньне.

Утрачивать, утратить — стра́чваць, стра́ціць; утра́чваць, утра́ціць; губіць, загубіць;-тить доверие к кому — зьняве́рыцца.

Утренний — ра́нішні, ра́ньні, пара́нны.

Утренник — це́плік, пры́маразак.

Утреня — ю́траня.

Утрированный — увыда́тнены (л. т.).

Утрировать — увыдатня́ць (л. т.).

Утрировка — увыдатне́ньне (л. т.).

Утро — ра́ніца, ра́ньне, ра́нак, ю́тра; раннее у. — зара́нак, досьвіткі; рано по утру — зра́нку; с раннего утра — спазара́нку; выгонять на пастбище ранним утром скот — ганя́ць нара́нкі.

Утроба — вантроба, нутро, трыбухі.

Утробистый — вантробісты.

Утробный — вантробавы, нутраны́.

Утроение — патрае́ньне.

Утроенный — патроены.

Утроивать, утроять, утроить — патройваць, патрая́ць, патроіць.

Утром — ра́ніцаю, зра́нку, пара́нку, ра́на, ура́нку, ура́ньні; утром и вечером — ра́на і ўве́чары.

Утрудиться — запрацава́цца, спрацава́цца, вы́працавацца, вы́матацца, вы́мерхацца; стурбава́цца.

Утруждать, утрудить — утрудня́ць, утрудніць; турбава́ць, стурбава́ць.

Утруждение — утрудне́ньне, утруджэньне, турбота, турба́цыя.

Утруждённый — утруднёны, струдава́ны, стурбава́ны.

Утучнелый — гла́дкі.

Утучнение — угнае́ньне (зямлі); пагладчэньне.

Утучнительный — пагнойны.

Утучнять, утучнить — утуча́ць, уту́чыць; землю — гнаіць, угнаіць.

Утушать,-шить — тушы́ць, затушы́ць; гасіць, загасіць.

Утыка̀ть, уты́кать — утыка́ць, уты́ка́ць; абтыка́ць, абты́каць, затыка́ць, паабтыка́ць.

Утюг — прас, жале́зка, пе́глік.

Утюжение — прасава́ньне.

Утюженный — прасованы, прасава́ны.

Утюжить — прасава́ць (сов. вы́прасаваць), гла́дзіць.

Утюжище — вялікі прас.

Утюжный — прасовы.

Утягивание — уця́ганьне.

Утягивать, утянуть — уця́гваць, уцягну́ць; захапля́ць, захапіць; сьця́гваць, сьцягну́ць (укра́сьці).

Утячийсм. Утиный.

Уфа (гор.) — Уфа́.

Ух! — ух!

Уха — ю́шка, ю́ха, поліўка.

Ухаб — вы́бай.

Ухабина — вы́баіна.

Ухабистый — выбоісты, вы́байны, тру́скі.

Ухаживание за больным — догляд, дагляда́ньне, уход; за женщинами — залёты, убе́гі, заляца́ньне, убяга́ньне, умы́згі.

Ухаживатель — залётнік.

Ухаживать за больным — хадзіць, глядзе́ць, дагляда́ць (каго), дбаць (аб кім); за женщинами — -заляца́цца, жаніха́цца, прывіва́цца (да каго), убяга́ць (за кім), упада̀ць (за кім).

Ухарь — зух, уга́р, вогер.

Ухать, ухнуть — ву́хаць, ву́хнуць, вохнуць.

Ухват — вілкі, рага́ч; для сковороды (сковородник) ёмка, чапяла́, чапляя́.

Ухватка — мане́ра; -тки — выкрута́сы.

Ухватывать, ухватить — хапа́ць, схапіць, ухапіць; хвата́ць, ухваціць.

Ухвостный — паза́дкавы.

Ухвостье — паза́дкі.

Ухитряться,-риться — ухітра́цца, ухітры́цца; хітрава́цца, ухітрава́цца.

Ухищрение — хітрыкі, хітрава́ньне.

Ухищрённо — хітра.

Ухищрённый — хітры.

Ухищрять — ухітра́ць, умудра́ць.

Ухлопать — забіць, убіць; деньги — стра́ціць, вы́трусіць, улялю́шчыць.

Ухлябаться — ухлю́пацца, задры́пацца.

Ухмыляться,-льнуться — ухмыля́цца, ухмыльну́цца, усьміхну́цца.

Ухнуть — см. Ухать.

Ухо, уши — ву́ха, ву́шы; иметь хорошее ухо — добра чуць; он крепок (туг) на уши — ён недачува́е; слышать правым (левым) ухом — чуць на пра́вае (ле́вае) ву́ха; держать ухо остро — быць на ва́рце, пільнава́цца; навострить уши — натапы́рыць ву́шы; пропустить что мимо ушей — недачу́ць; он и ухом не ведет — ён ані дба́е, ён не шмана́е; хватить кого по уху — даць каму́ поўху; с надрезаными ушами — кірнаву́хі.

Уховёртка (зоол. Forticula auricularia L.) — шчы́каўка звыча́йная (з. т.).

Уход — 1) адыход, адход; 2) догляд, пільнава́ньне, уход.

Уходить, уйти — 1) выходзіць, вы́йсьці; адыходзіць, адходзіць, адыйсьці; 2) уцяка́ць, уцячы́; о времени — праміна́ць, праміну́ць; уплыва́ць, уплы́ць; уйти от чего (кого) — ухіліцца, унікнуць (чаго, каго); от судьбы не уйдёш — сваёй долі ня ўнікнеш (ня міне́ш).

Уходить деньги — змарнава́ць, зманта́чыць; растры́нкаць; кого — забіць, замардава́ць, дакана́ць.

Уходиться — 1) захадзіцца, прыста́ць, нату́пацца; 2) сьцішыцца.

Ухоронить — ухава́ць.

Ухочистка — вухачы́стка, скарза́ (В. Ласт.).

Ухудшать, ухудшить — го́ршыць, пагарша́ць, пагоршыць; -шающий — пагарша́льны; -шенный — пагоршаны.

Ухудшение — пагаршэньне.

Уцеживание — уцэджваньне.

Уцеживать, уцедить — адцэджваць, адцадзіць, вы́цадзіць.

Уцелеть — ацале́ць, уцале́ць, захава́цца.

Уцеливать,-лить — уцэльваць, уцэліць; папада́ць, папа́сьці ў мэту; улуча́ць, улучы́ць.

Уцеплять, уцепить — чапля́ць, учапіць; -питься — учапіцца, зачапіцца.

Участвование — удзе́льніцтва.

Участвовать — мець (прыма́ць) удзе́л, удзе́льнічаць.

Участвующий — см. Участник.

Участие — 1) удзе́л, уча́сьце; 2) см. Участливость.

Участковый — вучастковы.

Участливо — спрыя́зьліва, спага́дліва.

Участливость — спрыя́ньне, спага́д, ла́ска.

Участливый — спрыя́зьлівы, спага́длівы.

Участник — удзе́льнік, уча́сьнік, дольнік, па́йнік, супольнік, кампа́нік.

Участница — удзе́льніца, уча́сьніца, дольніца, па́йніца, супольніца.

Участок — дзяля́нка, дзель; при постройке — пляц; полицейский — вуча́стак.

Участь — доля, лёс, прызначэньне, кон, часьць.

Учащать, участить — учашча́ць, учасьціць, зачасьціць; слишком — уна́джвацца, уна́дзіцца.

Учащение — учашчэньне.

Учащийсм. Учитель.

Учащийся — ву́чань, студэнт.

Учебник — падру́чнік.

Учебный — навуча́льны, наву́чны, вучэбны; -ная книга — падру́чнік; -ное заведение — навуча́льная ўстанова, школа.

Учение как процесс — вучэньне; теория — тэорыя, наву́ка.

Ученик — ву́чань, вучанік, школьнік,


Ученица — вучаніца.

Ученический — вучнёўскі.

Ученичество — вучнёўства.

Учёно — вучона.

Учёность — вучонасьць.

Учёный — вучоны; навуковы; -ный секретарь — навуковы сэкрата́р; -ный совет — навуковая ра́да; -ное сочинение — навуковы твор; -ное общество — навуковае тавары́ства.

Ученье — вучэньне, наву́ка, адука́цыя, палірава́ньне, му́штра.

Учерпывать,-пнуть — чарпа́ць, адчарпну́ць, зачарпну́ць.

Учёс — учос.

Учестьсм. Учитывать.

Учёт — падлік, залічка; у. векселя — адлічэньне з вэксалю (м. т.); быть на учете — быць на падліку.

Учётный — падліча́льны.

Учётно-ссудный,-ная касса — ка́са адлічэньняў і пазы́к.

Училище — школа, вучы́лішча.

Училищный — школьны.

Учинение — учыне́ньне, выкана́ньне.

Учинять,-нить — учыня́ць, учыніць; выконваць, вы́канаць; -ниться — учыніцца, зрабіцца.

Учитель — наста́ўнік, вучы́цель; домашний — бакаля́р, дарэктар.

Учительница — наста́ўніца, вучы́целька.

Учительский — наста́ўніцкі.

Учительство — наста́ўніцтва.

Учительствовать — быць за наста́ўніка, вучыцелява́ць.

Учитывать, учесть — падліча́ць, падлічы́ць; уліча́ць, улічы́ць; заўва́жваць, заўва́жыць; меркава́ць, абмеркава́ць; рахава́ць, абрахава́ць; учтённый — падлічаны, улічаны, заўва́жаны.

Учить кого чему — вучы́ць, навуча́ць (каго чаму́); что — учы́цца, навуча́цца, вывуча́цца чаго (з чаго).

Учиться — вучы́цца, навуча́цца.

Учредитель — устаноўнік, аснава́льнік, закла́дчык, фунда́тар.

Учредительница — устаноўніца, аснава́льніца, закла́дчыца, фунда́тарка.

Учредительный — устаноўчы; -ное собрание (государственное) — устаноўчы сойм.

Учредительский — устаноўнічы, фунда́тарскі.

Учреждать, учредить — устанаўля́ць, устанавіць; заклада́ць, закла́сьці; фундава́ць, уфундава́ць; ура́дзіць.

Учреждение — установа, закла́д.

Учтиво — пачціва, учціва, ве́тла, ве́тліва, даліка́тна.

Учтивость — пачцівасьць, у́чта, ве́тласьць, ве́тлівасьць, даліка́тнасьць.

Учтивый — пачцівы, учцівы, ве́тлы, ве́тлівы, даліка́тны.

Учуг — ез, яз.

Ушан (зоол. Plecotus) — вуша́н.

Ушастый — вуша́сты, вухла́сты, аблаву́хі.

Ушат — цэбар; для помоев — памы́(й)ніца.

Ушатный — цэбравы.

Ушестерять,-рить — ушасьцяра́ць, ушасьцяры́ць.

Ушисм. Ухо.

Ушиб — уда́р; зьбітае ме́сца.

Ушибать, ушибить — 1) зьбіва́ць, зьбіць, вы́тнуць, вы́цяць; кале́чыць, скале́чыць; 2) забіва́ць, забіць.

Ушивать, ушить — 1) ушыва́ць, ушы́ць; 2) шы́ючы звужа́ць, зву́зіць.

Ушица — ю́шачка, полівачка.

Ушко — ву́шка; в игле — праём.

Ушковатый — вушкава́ты,

Ушкуйник (ист.) — ушку́йнік.

Ушной — вушны́; -ная раковина — вушніца.

Ущелье — цясьніна (г.-к. т.), міжгор‘е, пярэсмык, расколіна.

Ущемление — ушчамленьне, прышчамле́ньне.

Ущемленный — ушчэмлены, прышчэмлены, прыціснуты.

Ущемлять,-мить — ушчамля́ць, ушчаміць; прышчамля́ць, прышчаміць; прыціска́ць, прыціснуць.

Ущерб — стра́та, шкода; месяца — убыва́ньне; у. диска планет — ушчэрбак ды́ску плянэт (г.-к. т.).

Ущербление — ушчарбле́ньне.

Ущерблять,-бить — ушчарбля́ць, ушчарбіць; ушкодзіць.

Ущипывать, ущипнуть — ушчы́кваць, ушчыкну́ць, ушчыпну́ць; ску́бці, скубану́ць.

Уют — уту́льнасьць, вы́гада.

Уютно — уту́льна, прыту́льна, вы́гадна, зацішна.

Уютность — уту́льнасьць, вы́гаднасьць.

Уютный — уту́льны, прыту́льны, вы́гадны, зацішны.

Уязвление — ура́за.

Уязвимый — уража́льны.

Уязвленный — уража́ны.

Уязвлять,-вить — 1) уража́ць, ура́зіць, разьверадзіць, разья́трыць; 2) куса́ць, укусіць.

Уяснение — выясьне́ньне, узразуме́ньне.

Уяснять,-нить — выясьня́ць, вы́ясьніць; узразумля́ць, узразуме́ць.