Перайсці да зместу

Расійска-беларускі слоўнік (1928)/Слоўнік/Т

З пляцоўкі Вікікрыніцы
С Т
Слоўнік
Аўтар: Сцяпан Некрашэвіч і Мікола Байкоў
1928 год
У

Спампаваць тэкст у фармаце EPUB Спампаваць тэкст у фармаце RTF Спампаваць тэкст у фармаце PDF Прапануем да спампаваньня!




Т.

Та — см. Тот.

Табак (бот. Nicotiana tabacum L.) — туту́н (б. т.), цюцю́н; курительный — таба́ка; тёртый — цярту́ха.

Табакерка — табаке́рка; из березовой коры — таўлінка.

Табакерочный — табаке́ркавы, таўлінкавы.

Табанить (морск.) — тарнава́ць.

Табачник продавец — таба́чнік; курильщик — курэц, табаку́р.

Табачный — тутуновы, цюцюновы, таба́чны.

Табачок — цюцюно́к, таба́чка.

Табель — та́бель.

Табельный — та́бэльны.

Таблица — табліца; т. умножения — табліца множаньня.

Табличный — таблічны.

Табор — та́бар.

Табу́ — табу́, забарона.

Табун — табу́н.

Табунный — табуновы.

Табунщик — табу́ньнік.

Табурет,-тка — табурэтка, столак.

Таверна — тавэрна, карчма́.

Таволга (бот. Filipendula Ulmaria L.) — вятроўнік вязалісны (б. т.).

Таврить — таўрава́ць.

Тавро — таўро.

Тавтограмма — адналітарнік (л. т.).

Тавтология — таўталёгія, тожсло́ўе (л. т.).

Таган — тага́н, трыножак.

Тагуан (зоол.) — ляця́га.

Тае́жный — тае́жны.

Тае́ние — утойваньне.

Таз медный — мядніца; анат. — лагво; полость таза — логвішча (ан. т.).

Тазик — мяднічка.

Тазобедренный,-ные кости — клубы́.

Та́зовый (анат.) — лагвовы.

Тайга́ — тайга́.

Тайком — потай, утайку́, спатайка́, та́йма, цішком, патае́мна, неўзаме́ткі, крадком.

Тайна — таямніца, тае́мнасьць, та́йна, тайба́; в -не — патае́мна, сакрэтна; тайны святые (в церк. см.) — сакрамэнт, прыча́сьце.

Тайник — тае́мнік.

Тайно — тае́мна, патае́мна, потай, тойма, сукры́та.

Тайнобрачный (бот.) — бяскве́ткавы.

Тайность — тае́мнасьць.

Таинственно — таямніча, тае́мна, сукры́та.

Таинственность — таямнічасьць.

Таинственный — таямнічы, тае́мны, сукры́ты.

Таинство — см. Тайна.

Тайный — тае́мны, патае́мны, сукры́ты, захава́ны, сакрэтны, непаказны; -ное передержание — перахоўка; -ный ход — патайнік.

Таить — таіць, хава́ць, утойваць.

Таиться — таіцца, хава́цца, утойвацца, не прызнава́цца.

Тайфун (геогр.) — тайфу́н.

Так — так, дык, дак; так вот — вось жа; так как — бо, таму́ што; так-ли? — хіба́ так?; так или иначе — ці так, ці іна́чай (іна́кш); так что даже — ажно; так называемый — так зва́ны; так и быть — няха́й (хай) так бу́дзе; так сказать — прыме́рна ка́жучы; так-то — ато-ж; так точно — такса́ма.

Такальщик — патака́ч.

Такать — та́каць, падта́кваць.

Такелаж (морск.) — такеля́ж.

Такелажный — такеля́жны.

Также — такса́ма, адна́кава.

Таков — такі, гэтакі; все они таковы — усе́ яны́ такія; и был таков — даў дра́ла.

Таково̀й — такі.

Таковский — такоўскі, вось такі.

Такой,-кая,-кое — такі, така́я, такое; -ким образом — такім чы́нам (спосабам, пара́дкам, робам, родам); -ким же образом — такса́ма; в -ком случае — у такім ра́зе.

Такса — та́кса; собака (Canis vertagus) — та́кса.

Таксатор — такса́тар, таксоўнік.

Таксационный — таксацы́йны.

Таксация — таксава́ньне.

Таксировать — таксава́ць, вызнача́ць цану́.

Такт — такт; у него много такту — ён ве́льмі тактоўны (паліты́чны); в такт — у лад; играть в такт при танцах — ігра́ць пад ногу.

Тактик — та́ктык.

Тактика — та́ктыка.

Тактический — тактоўны, такты́чны.

Тактично — тактоўна, такты́чна, паліты́чна.

Тактичность — тактоўнасьць, тактычнасьць, паліты́чнасьць.

Тактичный — тактоўны, такты́чны, паліты́чны.

Тактный (муз.) — тактовы.

Талсм. Тальник.

Талант — та́лент, тала́нь.

Талантливость — таленавітасьць, тале́нтнасьць, тала́ньлівасьць.

Талантливый — таленавіты, тале́нтны, тала́ньлівы, здольны, зда́тны.

Талвегсм. Тальвег.

Талер — та́лер.

Талисман — талісма́н, за́чур.

Талия — стан; карт — та́лія, калода.

Талмуд — тальму́д.

Талмудист — тальмуды́сты.

Талмудический — тальмуды́чны.

Талон — талён.

Талый — та́лы, раста́лы, адле́глы.

Тальвег (геол.) — тальвэг.

Тальк (мин.) — тальк, тлушча́к.

Тальковый — та́лькавы, тлушчаковы.

Тальник (бот. Salix rosmarinifolia L.) — лаза́ ніцая (б. т.), вербалоз.

Тальниковый — вербалозны.

Там — там, та́мака, тудою.

Тамара — Тама́ра.

Тамаринд (бот. Tamarindus indica) — тамары́нд.

Тамарис (бот. Tamarix) — тамары́с.

Тамбур — та́мбур.

Тамбурный — та́мбурны.

Таможенный — мы́тны; -ный чиновник — мы́тнік; -ная пошлина — мы́та.

Таможня — мы́тніца.

Тамошний — тамтэйшы.

Танец — та́нец, танок; танцы — скокі.

Танин (хим.) — таніна.

Танк — танк, паўзу́н.

Танцмейстер — наста́ўнік та́нцаў.

Танцкласс — школа скокаў (та́нцаў).

Танцовальный — танцава́льны, для скокаў; -ный вечер — ігры́шча.

Танцовать — танцава́ць, та́н(ь)чыць, скака́ць.

Танцовщица,-цорка — танцорка, танцоўка, скаку́ха.

Танцортанцоўшчык, скаку́н.

Та́ра — та́ра.

Тарабарский — незразуме́лы.

Тарабарщина — бяссэнсіца, лу́хта.

Тарабары — шу́лды-бу́лды.

Таракан прусак — прус, пруса́к; чорный — тарака́н чорны (з. т.).

Тараканий — прусовы, прусаковы.

Таран — тара́н, муралом.

Тарантас — таранта́с, калама́жка.

Тарантул (зоол. Lycosa Tarantula) — таранту́л.

Тарань (рыба) — тара́н.

Таратайкасм. Двуколка.

Таратора — раздаба́ра, лапату́н, лапату́ха, тарату́н.

Тараторенье — раздаба́рваньне, лапата́ньне.

Тараторить — раздаба́рваць, лапата́ць, тарата́рыць.

Тараторка — лапату́ха, тарату́ха.

Тарахтеть — тарахце́ць.

Таращение — тара́шчаньне, выпіна́ньне вачэй.

Таращить — тара́шчыць, выпіна́ць, вылупля́ць вочы.

Тарелка — тале́рка; он не в своей тарелке — ён ня ў добрым гуморы.

Тарелки (муз.) — цымба́лы.

Тарелочный — тале́ркавы.

Тарель (арт.) — дно гарма́ты.

Тариф — тары́ф.

Тарифный — тары́фны; -ная сетка — тары́фная се́тка.

Тароватый — шчодры, гасьцінны; дасьціпны́.

Тартар — та́ртар, пе́кла.

Тартинка — лу́стачка, скрылёк.

Таска,-кание — цяга́ньне, ту́заньне; дать кому -ску — начу́біць, даць чосу.

Таскать — цяга́ць, вала(к)чы́, ту́заць; за волосы — чу́біць.

Таскаться — цяга́цца, вала(к)чы́ся, швэндацца, бадзя́цца, талы́зьнічаць; -ться за женщинами — заляца́цца.

Таскотня — цяганіна, тузаніна.

Тасование,-вка карт — картава́ньне.

Тасовать карты — картава́ць; -ванный — картава́ны.

Татарёнок — татарчу́к.

Татарин — тата́рын.

Татария — Тата́рыя.

Татарка — тата́рка.

Татарский — тата́рскі.

Татуировать — татуява́ць.

Татуировка — татуява́ньне.

Татьсм. Вор.

Татьяна — Таця́на.

Тафта — кіта́йка.

Тафтяный — кіта́йкавы.

Тафья — ярмолка.

Тахистоскоп (псих.) — тахістаскоп.

Тачание — шыцьцё, штукава́ньне.

Тачать — шыць шовам, штукава́ць.

Тачечный — та́чкавы.

Тачка — та́чка.

Тащить — цягну́ць, вала(к)чы́.

Тащиться — цягну́цца, вала(к)чы́ся, паўзьці, пле́сьціся, брысьці.

Таяние — растава́ньне, тапле́ньне.

Таять — растава́ць, тапіцца.

Тварь — стварэньне; презренная т. — поскудзь, брыда́.

Тверденький — цьвёрдзенькі.

Твердеть — цьвярдзе́ць, каляне́ць, камяне́ць.

Твердёхонек — цьвярдзю́сенькі.

Твердить — вывуча́ць на па́мяць; дзяўбці.

Твёрдо — цьвёрда, моцна, трыва́ла, ста́ла, нязьме́нна.

Твердоватость — цьвердава́тасьць.

Твердоватый — трохі цьвёрды, цьвердава́ты.

Твёрдокорковый (бот.) — цьвёрдакоркавы.

Твердолобый — цьвёрдалобы.

Твёрдость — цьвёрдасьць, цьвярдыня́, цьвердзь.

Твёрдый — цьвёрды, моцны, трыва́лы; ста́лы, нязьме́нны; топкі (аб дне ракі); быть -дым в слове — датры́мліваць слова.

Твердыня — цьвярдыня́.

Твердь — суха́я зямля́.

Тверёзыйсм. Трезвый.

Тверже — цьвярдзе́й.

Тверь (гор.) — Цьвер.

Тверяк — цьвяра́к.

Твой, твоя, твоё — твой, твая́, тваё.

Творение — стварэньне, твор.

Твореньице — стварэнейка.

Творец — тварэц, творца, ствары́цель.

Творило — вапня́рка.

Творильный — твары́льны.

Творительный (падеж) — творны (склон).

Творить — твары́ць, вытвара́ць, ствара́ць; учыня́ць, дзе́яць; -рить молитву — маліцца, малітвава́ць; -рить тесто — расчыня́ць це́ста.

Твориться — твары́цца, вытвара́цца, дзе́яцца.

Творог — тварог.

Творожистый — тварожысты.

Творожный — тварожны.

Творожник (кушанье) — сы́рнік.

Творчество — творчасьць.

Творческий — творчы.

Театр — тэа́тар, тэа́тр; т. военных действий — ме́сца вае́нных дзе́яньняў.

Театрал — ама́тар тэа́тру; тэатра́л.

Театральный — тэатра́льны.

Тебе — табе́.

Тебя — цябе́.

Тевтон — тэўто́н, не́мец, шваб.

Тевтонский — тэўто́нскі.

Тезис — тэза, тэзіс, палажэньне (пс.-л. т.).

Тёзка — цёзка.

Теизм (филос.) — тэізм.

Теин (хим.) — тэіна.

Текст — тэкст.

Текстиль — тэксты́ль, валакно.

Текстуальный — літара́льны (л. т.).

Текучесть — цяку́часьць, плы́ўкасьць, плы́ннасьць.

Текучий — цяку́чы, плы́ўкі, плы́нны, бягу́чы.

Текущий — бягу́чы (раху́нак); гэты (год).

Телега — калёсы, драбіны, дра́бы, воз; для перевозки снопов и соломы — ка́ры.

Телеграмма — тэлегра́ма.

Телеграф — тэлегра́ф.

Телеграфировать — тэлеграфава́ць, дава́ць (адбіва́ць) тэлегра́му.

Телеграфия — тэлегра́фія.

Телеграфист — тэлеграфісты.

Телеграфистка — тэлеграфістка.

Тележка — вазок, калёскі, драбінкі, калама́жка.

Тележник — стальма́х.

Тележный — калёсны, вазовы.

Теление — цяле́ньне.

Телёнок — цяля́, цяля́тка; перезимовавший — пярэзімак.

Телепатия — тэлепа́тыя.

Телеса (иронически) — гла́дкасьць.

Телескоп — тэлескоп, далягля́д.

Телескопический — тэлескапічны, далягля́ны.

Телесно — цяле́сна, у це́ле, матар‘я́льна.

Телесность — цяле́снасьць, матар‘я́льнасьць.

Телесный — цяле́сны, це́льны, матар‘я́льны;-ное наказание — цяле́сная ка́ра.

Телефон — тэлефо́н.

Телефонировать — тэлефанава́ць.

Телефонограмма — тэлефанагра́ма.

Телец — цяля́; знак Зодиака (астр.) — Бык (г.-к. т.).

Телиться — цяліцца.

Телица, тёлка — цёлка, цяліца.

Тело — це́ла.

Телогрейка — каба́т.

Телодвижение — рух це́ла, целару́х.

Телосложение — склад це́ла, целаскла́д, постаць.

Телохранитель — прыбочны вартаўнік.

Тёлочка, телушка — цёлачка, цялу́шка.

Тельный — це́льны.

Тельце — це́льца, це́лка.

Телятина — цяля́ціна.

Телятник — цяля́тнік.

Телячий — цяля́чы.

Тем — тым; тем временем — тым ча́сам; тем самым — тым са́мым.

Тема — тэма, прадме́т, зада́ньне (л. т.).

Темник — тэмнік, зада́ньнік (л. т.).

Тембр — тэмбар.

Теменьсм. Темнота.

Темляк — кута́с.

Тёмненький — цёмненькі.

Темнёхонький,-нек — цямню́сенькі, цямню́ткі.

Темнеть — цямне́ць, цьмець, змрочыць, зьмярка́цца, шарэць.

Темнить — цямніць, цьміць.

Темница — цямніца, астрог, турма́.

Темничный — цямнічны, астрожны.

Темно̀, тёмно — цёмна, цьмя́на; нявыра́зна, незразуме́ла.

Темнобурый — імша́ры, цёмнабу́ры.

Темновато — цемнава́та, поцемна, пры́цемна, трохі цёмна, цьмя́на.

Темноватость — цьмя́насьць.

Темноватый — цемнава̀ты, поцемны, пры́цемны, трохі цёмны, цьмя́ны.

Темноволосый — цёмнавалосы.

Темногнедой — цёмнагне́ды.

Темноголубой — цёмнаблакітны.

Темножёлтый — цёмнажо́ўты.

Темнозелёный — цёмназялёны.

Темнокрасный — цёмначырво́ны, бурачковы.

Темнорусый — цёмнару́сы.

Темнорыжий — цёмнару́ды.

Темносиний — цёмнасіні.

Темносерый — цёмнашэры.

Темнота — цемната́, цямнота, це́мра, це́мрадзь, цем, поцемкі; змрок; няя́снасьць, нявыра́знасьць, незразуме́ласьць; в -те — упоцемку, пры́цемкам.

Темнофиолетовый — цёмнафія́лкавы.

Темноцветный — цёмнага колеру, цёмнакаляровы.

Тёмный — цёмны, цьмя́ны; няя́сны, нявыра́зны, заблы́таны, незразуме́лы;-ный' человек — цёмны (неасьве́чаны) чалаве́к;-ная душа — няшчы́ры чалаве́к;-ная личность — нязна̀ная (невядомая) асоба.

Темп — тэмп.

Темперамент — тэмпэра́мэнт, уда̀ча.

Темперировать (муз.) — тэмпэрава́ць.

Температура — тэмпэрату́ра, стан цяпла́.

Температурный — тэмпэрату́рны.

Темьсм. Темнота.

Темя — це́мя.

Темянной — цемянны́;-ная кость — цемяньніца (ан. т.).

Тенденциозно — тэндэнцы́йна.

Тенденциозность — тэндэнцы́йнасьць.

Тенденциозный — тэндэнцы́йны.

Тенденция — тэндэ́нцыя, імкне́ньне, нахіл, нахільнасьць.

Тендер — тэ́ндэр.

Теневой — ценявы́.

Тенёта — цянёты, сілкі.

Тенетить — лавіць цянётамі.

Тенётный — цянётны.

Тенор (муз.) — тэно́р.

Тенорный — тэнаровы.

Тенистый — цяністы;-тое место — халадок.

Тенить — цяніць, зясьцяня́ць.

Тень — цень (м. р.), сьцень, халадок.

Теогония — тэаго́нія.

Теодолит — тэадаліт.

Теодор — Тодар.

Теократический — тэакраты́чны, богаўла́дны.

Теократия — тэакра́тыя, богаўла́дзьдзе.

Теологсм. Богослов.

Теологиясм. Богословие.

Теорема — тэарэ́ма.

Теоретик — тэарэ́тык.

Теоретически — тэарэты́чна.

Теоретический,-чный — тэарэты́чны.

Теория — тэорыя, наву́ка.

Теософия — тэазофія.

Теперешний — цяпе́рашні.

Теперь — цяпе́р, цяпе́рака, цяпе́рачка.

Теплеть — цяпле́ць.

Тёпленький — цёпленькі.

Теплёхонек,-шенек — цяплю́сенькі.

Те́плиться — це́пліцца, мігаце́ць, мігце́ць.

Теплица — цяпліца.

Тепличный — цяплічны.

Тепло — цяпло, цяплыня́.

Тепло̀ нар. — цёпла.

Тепловатость — цеплавата́сьць.

Тепловатый — цеплава́ты, трохі цёплы.

Тепловой — цеплавы́.

Теплоёмкость (физ.) — цеплазьме́снасьць.

Теплоиспускание — вылучэньне цяпла́.

Теплокровный — цеплакро́ўны.

Тепломер — цепламе́р.

Тепломерный — цепламе́рны.

Теплопроводность (физ.) — цеплаправоднасьць.

Теплопроводный — цеплаправодны.

Теплород (физ.) — цяпле́ц.

Теплота — цеплата́, цяплыня́, цёпласьць.

Тёплый — цёплы; пагодны;-лые края (для птиц) — вы́рай.

Теплынь — цяплыня́.

Терапевт — тэрапэ́ўт.

Терапия — тэра́пія.

Теребить — ту́заць, торгаць; за волоса — смы́каць, ску́бсьці, драць.

Теребление — ту́заньне, торганьне, смы́каньне, скуба́ньне.

Терем — це́рам.

Терентий — Цярэшка, Цэрах.

Тереть — це́рці, шморгаць, шму́ляць; посуду — шарава́ць; краски — расьціра́ць; скользким — коўзаць; дегтем — шмарава́ць; сапог трет — бот му́ляе.

Тереться — це́рціся; около кого-либо — мата́цца.

Терзание — разьдзіра́ньне; мучэньне, ка́таваньне, тыра́нства, мардава́ньне.

Терзать — драць, дзе́рці, разьдзіра́ць, ша́рпаць; му́чыць, ка́тава́ць, тыра́ніць, мардава́ць.

Терзаться — му́чыцца, паку́таваць, мардава́цца, е́нчыцца.

Терзатель — кат, тыра́н.

Терзательница — тыра́нка.

Тёрка — та́рка, дра́чка.

Термин — тэрмін, на́зва.

Терминологический — тэрміналягічны.

Терминология — тэрміналёгія.

Термит (зоол. Termes) — тэрміт.

Термический — тэрмічны.

Термодинамика — тэрмадына́міка.

Термометр — тэрмо́мэтар, цепламе́р.

Термометрический — тэрмамэтры́чны, цепламе́рны.

Термоскоп (физ.) — тэрмаскоп.

Термостат — тэрмаста́т.

Термотропизм — тэрматрапізм, зваротнасьць да цяпла́.

Термоэлектричество — цеплава́я электры́чнасьць.

Термы — ры́мскія ла́зьні.

Тернистый — цярністы.

Тёрн (бот. Prunus spinosa L.) — цёрн.

Терние — цернь.

Терновник — цярноўнік.

Терновый — цярновы, калю́чы.

Тёрочкасм. Тёрка.

Тёрочный — та́ркавы.

Терпеж, не в -пеж — не да сьце́рпу.

Терпентин — тэрпэнты́на, тарпаты́на.

Терпеливо — цярпліва.

Терпеливость — цярплівасьць.

Терпеливый — цярплівы.

Терпение — цярпе́ньне, датрыма́ньне, трудава́ньне; выходит из -ния — нецярпя́чка бярэ.

Терпеть — цярпе́ць, зносіць, трыва́ць, вытры́мліваць; время не терпит — час не чака́е; дело не терпит отлагательства — спра́вы адкла́сьці не́льга; -петь нужду — гарава́ць.

Терпящий — цярплівец.

Терпимость — зноснасьць, цярплівасьць; дом-сти — дом распу́сты.

Терпимый — зносны.

Терпкий — да́ўкі, са́дкі, востры, шчы́пкі.

Терпкость — да́ўкасьць, са́дкасьць, вострасьць, шчы́пкасьць.

Терпнуть — дзервяне́ць, дубе́ць, мярцьве́ць.

Терпуг — ра́шпіль, напільнік.

Тёртый — цёрты, пацёрты; -тый калач (перен.) — прайдзі-сьве́т, быва́лы.

Терракота — тэракота.

Терраса — тэра́са, пры́ступка.

Террасовый — тэра́савы, пры́ступкавы.

Территориальный — тэрытарыя́льны, мясцовы, краёвы.

Территория — тэрыто́рыя, абша́ры.

Террор — тэро́р, застрашэньне.

Терроризировать — тэрарызава́ць, застраша́ць.

Террорист — тэрары́сты.

Террористка — тэрары́стка.

Террористический — тэрарысты́чны, застраша́льны.

Тёрщик (красок) — расьціра́ч.

Терцет (муз.) — тэрцэ́т.

Терция — тэ́рцыя.

Теряние — губля́ньне, тра́чаньне.

Терять — губля́ць, губіць, тра́ціць, стра́чваць; -рять по-пустому время — марнава́ць час; из виду — спуска́ць з вачэй; голову — губіць розум; терпение от боли — заходзіцца.

Теряться — губля́цца, губіцца, тра́ціцца; -ться в догадках — розуму не знаходзіць; -ться в обстановке — мяша́цца, бянтэжыцца.

Тёс — цёс, дошкі.

Тесак (воен.) — часа́к.

Тесание — часа́ньне, брусава́ньне.

Тесать — часа́ць, брусава́ць; -санный — чосаны, брусава́ны.

Тесёмка — тасе́мка.

Тесёмочный — тасе́мкавы.

Тёскасм. Тесание.

Теснение — сьціска́ньне, цісканьне; уціска́ньне, сьціскі.

Тесненький — це́сьненькі.

Теснина — цясьніна, су́ткі.

Теснить — ціснуць, ціскаць, сьціска́ць, гнясьці, уціска́ць.

Тесниться — ціснуцца, ціскацца.

Тесно — це́сна, заце́сна; ву́зка, шчы́льна, шчы́тна; натоўпна.

Тесновато — трохі це́сна, цеснава́та.

Тесноватый — трохі це́сны, цеснава́ты.

Теснота — цесната́, сьціск, ціжма, да́ўка.

Тесный — це́сны, ву́зкі; в -ном смысле — у сьціслым сэнсе; -ные обстоятельства — ця́жкія абста́віны; быть с кем в-ной дружбе — быць шчы́рымі пры́яцелямі.

Тесовый — цясовы.

Тесто — це́ста; остатки -та в квашне — поскрабкі.

Тестообразный — падобны на це́ста.

Тесть — цесьць.

Тестюшка — це́сьцечка, це́сьцейка.

Тесьма — тасьма́.

Тесьмяный — тасемкавы.

Тет-а-тет (téte-á-téte) — сам-на-сам.

Тётенька — цётачка, цётухна.

Тетерев (Tetrao tetrix) — цецяру́к; т. глухой — глушэц.

Тетеренок — цецераня́.

Тетерька — цяце́ра, цяце́рка.

Тетива́ — цяціва, струна́.

Тётка — цётка, дзя́д(зі)на.

Тетрадка,-дь — сшы́так.

Тётушка — цётухна.

Тетя — цётка.

Техник — тэхнік.

Техника — тэхніка.

Технический — тэхнічны.

Технолог — тэхналёг.

Технологический — тэхналягічны.

Технология — тэхналёгія.

Течение — це́ча, цячэньне, цеча́я, плынь, бег; праця́г (ча́су), ход (сьвяціла); -ние воды — бег вады; в -ние (промежутка времени) — у праця́гу ча́су; с -нием времени — з ча́сам; плыть по -нию — плы́сьці за вадою; плыть против -ния — плы́сьці супроць вады́.

Течка — ганьня́.

Течь гл. — цячы́, цякці, ліцца, плы́сьці, плы́нуць, бруіцца, тачы́цца, плюшчэць; струёй — цурчэ́ць; время течет — час міна́е (плыве́).

Течь сущ. — це́ча.

Тёща — це́шча.

Тиара — тыя́ра, папе́ская мітра.

Тибр (река) — Ты́бар.

Тибритьсм. Подтибрить.

Тигель (тех.) — ты́гель.

Тигельный — тыглёвы.

Тигр (зоол. Felix tigris) — ты́г(а)р, ты́гра.

Тигрёнок — тыграня́.

Тигрица — тыгры́ца, ты́гра.

Тигровый — ты́гравы.

Тикать — чы́каць, ты́хкаць.

Тик-тик (о сердце) — тых-тых.

Тимол (хим.) — тымол.

Тимоловый — тымолавы.

Тимофеевка (бот. Phleum pratense L.) — цімафе́йка (б. т.).

Тимофей — Цімох.

Тимпан — тымпа́н, цымба́лы.

Тимьян (бот. Thymus L.) — чабор, мацярду́шка.

Тина — твань, багавіньне.

Тинистый — тваністы, тваньлівы, ба́гнавы.

Тинкал (хим.) — тынка́ль.

Тинктура — тынкту́ра.

Тиноватый — тваністы.

Тип — тып.

Типический,-чный — тыповы.

Типичность — тыповасьць.

Типограф — друка́р, друка́рнік.

Типография — друка́рня.

Типографский — друка́рскі.

Типолитография — тыпалітагра́фія.

Типун (у курицы) — пы́пля, пы́паць, ціпец.

Тир — тыр, стрэльбішча.

Тирада (лит.) — доўгаслоўе (л. т.), тыра́да.

Тираж — тыра́ж.

Тиран — тыра́н, кат.

Тиранить — тыра́ніць, ка́таваць.

Тирания (форма правления) — тыра́нія.

Тиранка — тыра́нка.

Тиранство — тыра́нства.

Тире (грам.) — праця́жнік, ры́ска.

Тиролит (мин.) — тыраліт.

Тис (бот. Таxus L.) — ціс.

Тискание — цісканьне.

Тискать — ціскаць, гнясьці, пха́ць, упіха́ць.

Тиски — кле́шчы, кляшчотка, прас, ціскаўка, лісіца.

Тиснение — выціска́ньне, адбітак, штампава́ньне, друкава́ньне.

Тиснить, тиснуть — выціскаць, вы́ціснуць; адбіва́ць, адбіць у друка́рні, вы́друкаваць; штампава́ць.

Тит — Ціт.

Титан — волат, асілак; металл — тыта́н.

Титанит (мин.) — тытаніт, сфэн (к.-м. т.).

Титанический — тытанічны.

Титло — надпісак (л. т.), цітла.

Титечный — цы́цкавы.

Титул — тыту́л; книги — загаловак.

Титулованный — тытулава́ны.

Титуловать — тытулава́ць.

Титульный — тыту́льны;-ный лист — загалоўны а́ркуш.

Титька — цы́цка, цы́ца.

Тиун (ист.) — ціву́н.

Тиф — ты́фус.

Тифозный — тыфозны.

Тифон — тыфон, страшэнны віхор.

Тихий — ціхі, ціхмя́ны, спакойны, рахма́ны, лагодны, ціхамірны, ціхамірлівы; -хий океан — Ціхі акія́н; -хая походка — павольная хада́.

Тихнуть — сьціха́ць, уціха́ць, сьціша́цца.

Тихо — ціха, паціху, лагодна, павольна, паволі, зволі, спакваля́.

Тихомолком — цішком, сьціха.

Тихон — Ціхо́н. ..

Тихонравие — ціхамірнасьць, рахма́насьць, лагоднасьць.

Тихонравный — ціхамірны, рахма́ны, лагодны.

Тихонький — ціхенькі, ціху́сенькі.

Тихонько — ціхенька, ціху́сенька, ціху́тка.

Тихоня — ціхі, ціхая.

Тихость — ціхасьць, ціхма́насьць, спакойнасьць, рахма́насьць, лагоднасьць, ціхамірнасьць.

Тихоход (зоол. Bradypus) — лянівец.

Тихохонько — ціху́сенька, ціху́тка.

Тише — цішэй; межд. — ша!; как можно тише — найцішэй.

Тишина, тишь — ціша, цішыня́, ціхме́нь, за́ціш (ж. р.), пакой.

Тканеобразный — тканкава́ты.

Ткание — тка́ньне.

Ткань — тканіна, тка́нка.

Ткать — ткаць.

Ткацкая (мастерская) — тка́льня.

Ткацкий — тка́цкі; -кий станок — кросны.

Ткач — ткач.

Ткачество — тка́цтва.

Ткачиха — тка́ха, тка́льля, ткачы́ха.

Ткнутьсм. Тыкать.

Тлен — тлень, гной, гнільлё, збуцьве́ласьць.

Тление — тле́ньне, гніцьцё, буцьве́ньне, трухле́ньне.

Тленность — тле́ннасьць.

Тленный — тле́нны.

Тлетворный — шкодны, згу́бны.

Тлеть — тлець, гніць, буцьве́ць, трухле́ць, парахне́ць.

Тло, до тла — дашчэнту, ушчэнт, у прах, дазва́ньня.

Тля — 1) іржа́; 2) (зоол. Psylla) — травяна́я вош, тра́ўніца (з. т.).

Тмин (бот. Carum Carvi L.) — кмі(е)н.

Тминный — кмінны, кміновы; -ная настойка — кміноўка.

Тмить — цьміць, зацьмява́ць, зацямня́ць.

Тмущий, тьма тмущая — бе́зьліч.

То союз — то, дык, дак; то тут, то там — і ту́така і та́мака; то и дело — раз-у-раз; то то и есть — ато-ж; что-то — штось; то-то же — то-ж бо то, то-бо-то-што.

То мест.см. Тот.

Тобой,-бою — табою.

Товар — тавар, крам, крамніна; показывать товар лицом — пака́зваць тава́р, як ён ёсьць.

Товаришко — тава́рчык, тандэт.

Товарищ — тава́рыш, (р.п. — (тава́рыша; женск. — тавары́шка).

Товарищески — як тава́рыш, патавары́ску.

Товарищеский — тавары́скі; -ское отношение — тавары́скасьць.

Товарищество — тавары́ства, суполка; -во торговое — гандлёвае тавары́ства.

Товарный — тава́рны.

Товарове́дение — таваразна́ўства.

Тога (ист.) — тога.

Тогда — тады́; тогда же — у той са́мы час, са́ма тады́; тогда то — тады́сь; тогда, как — тады́, як.

Тогдашний — тады́шні, тагоча́сны.

Тогосм. Тот.

То-есть — гэта зна́чыць, гэта зна́чыцца (г. зн.).

Тождественно — такса́ма, зусім аднолькава.

Тождественный, тожественный — той самы́, тожса́мы, зусім аднолькавы, адна́кі.

Тождество, тожество — тожса́масьць, тояса́масьць.

Тоже — такса́ма, тож.

Ток — 1) руча́й, раўча́к, струме́нь; 2) бег, цечая́; 3) ток (у гумне́).

Токайское (вино) — така́йскае.

Токарная (мастерская) — така́рня.

Токарный — така́рны; -ный промысел — така́рства.

Токарь — токар.

Токовать (о тетеревах) — такава́ць.

Токсин (физиол.) — таксы́на.

Толика, дать малую толику — даць кры́ху́ (кры́шачку).

Толикий — толезны.

Толико — толезна.

Толк — сэнс, розум, толк; лад, пуцьцё, глузд, панталы́к: т. раскольничий — сэкта; людские толки — дзе́йкі, перагу́ды; взять что в т. — зразуме́ць, ске́міць; говорить толком — гавары́ць да ла́ду (з сэнсам); без толку — бяз ла́ду, бяз сэнсу; что в этом толку — яка́я тут кары́сьць; сбиться с толку — зьбіцца з панталы́ку; знать толк в чем — разуме́цца на чым; сбить с -ку — затлуміць.

Толк межд. — тоўх! таўхе́ль! штоўх! штурх! піхе́ль!

Толкание — штурха́ньне, піха́ньне, пха́ньне, таўха́ньне.

Толкать, толкнуть — таўха́ць, таўхну́ць, таўхану́ць; штурха́ць, штурхну́ць; піха́ць, піхну́ць; пхаць, пхнуць; турну́ць;-каться — таўха́цца, штурха́цца, піха́цца, пха́цца, ту́зацца.

Толкач — таўка́ч.

Толкование — тлумачэньне.

Толкователь — тлума́ч.

Толковательница — тлума́чка.

Толковательный — тлумача́льны, вытлумача́льны.

Толковать что — тлума́чыць, вытлума́чваць; выясьня́ць; о чем — гу́тарыць, гаманіць, размаўля́ць.

Толковник — тлума́ч.

Толковый — 1) разу́мны, разва́жны, спры́тны; 2) см. Толковательный.

Толкотня — таўханіна, штурханіна, тузаніна.

Толкучка (рынок) —тандэт.

Толкушка — таўка́чык, цэрах.

Толмач — тлума́ч.

Толока — талака́.

Толокно — талакно.

Толокнянка (бот. Arctostaphylos Uva ursi Spr.) — муча́нік (б. т.).

Толокняный — талакня́ны.

Толочь — таўчы́, таўкці; -чься — таўчы́ся, таўкціся; -чься на месте — ту́пацца.

Толпа — таўпа́, на́таўп, натоўп, тлум, грамада́, гурба́, галда́.

Толпиться — тоўпіцца, таўпіцца, ціснуцца, грамадзіцца.

Толстенький — тоўсьценькі.

Толстеть — таўсьце́ць, гладчэць, грубе́ць, тлусьце́ць.

Толстенный — таўшчэнны, ду́жа тоўсты.

Толсто — тоўста, гру́ба.

Толстобрюхий — тоўстапу́зы, гла́дкі, чарава́ты, пуза̀ты.

Толстоватый — таўстава́ты, трохі тоўсты, грубава́ты, трохі гру́бы.

Толстоголовый — тоўстагаловы.

Толстогубый — губа́ты, грыба́ты, грыбазвон.

Толстозадый — крыжа́сты.

Толстоклювый — тоўстадзю́бы.

Толстокожий — грубаску́ры.

Толстокрылый — грубакры́лы.

Толстолистный — грубалісты.

Толстомордый — тоўстаморды, марда́сты, мурла́сты, рыла́ты.

Толстоногий — тоўстаногі.

Толстопузыйсм. Толстобрюхий.

Толсторожийсм. Толстомордый.

Толстосум — багаты́р, багаце́й.

Толстота — тоўстасьць, гру́басьць, гла́дкасьць.

Толстуха,-тушка — таўсту́ха.

Толстый — тоўсты, таўсты́, гру́бы́, гла́дкі.

Толстяк — таўсту́н, тоўсьцік, гладу́н; иронически — шу́ла, туз, апу́цак, бары́ла.

Толчение — таўчэньне.

Толченый — тоўчаны.

Толчеясм. Толкотня.

Толчок — уда́р, штурха́ньне, штурх, штуршок.

Толща — тоўшча, таўшчыня́.

Толще — таўсьце́й, грубе́й.

Толщина — таўшчыня́, грубіня́; в-ну — угру́бкі.

Толь — толь, да́хавы кардон.

Только — толькі; только-что — як толькі; вось толькі, ма́ла-што; лишь-бы только — абы́ толькі; 'только-бы — абы́-б.

Том — том, кніжка.

Томат,-ты (бот. Solanum Lycopersicum L.) — памідоры (б. т.), тама́ты; томат-пюре' — тама́т-пюрэ́.

Томик — тамок.

Томительно — ну́дна, нудосна, млосна; от зноя — ва́дна.

Томительный — ну́дны, нудотны, нудосны, млосны, ця́жкі.

Томить — таміць, ну́дзіць, му́чыць;-мить сталь — гартава́ць.

Томиться — таміцца, ну́дзіцца, му́чыцца, мардава́цца; от жажды — сма́гнуць.

Томление — нуда́, нудота, млосьць; тамле́ньне, утома.

Томпак — тамба́к.

Томпаковый — тамбаковы.

Томусм. Тот.

Томно — мля́ва, млосна.

Томность — мля́васьць.

Томный — мля́вы.

Тон — тон; задавать тон — рэй ве́сьці.

Тональность (муз.) — тана́льнасьць.

Тональный (муз.) — тана́льны.

Тоненький — тоненькі.

Тоненько — тоненька.

Тонёхонек,-шенек — таню́сенькі.

Тонзура — танзу́ра, плеш у ксяндзоў.

Тонизна — таніня́.

Тонический (мед.) — танічны.

Тонкий — тонкі; в обращении — даліка́тны;-кий слух — востры слух.

Тонко — тонка, даліка́тна, востра.

Тонкокожий — тонкаску́ры.

Тонконогий — тонкано́гі.

Тонкорунный — тонкавоўны.

Тонкость — тонкасьць, це́нькасьць, даліка́тнасьць.

Тонкошерстный — тонкашэрсты.

Тонкошея — тонкашы́й.

Тонна — тона.

Тоннель — тунэ́ль.

Тонус (мед.) — тонус, напруджэньне.

Тонуть — тану́ць, заліва́цца (вадой).

Тончавый — шчу́плы, худы́.

Тончайший — танчэйшы.

Тоньше — таней.

Тоня — затон.

Топ межд. — туп!

Топаз — тапа́з.

Топазовый — тапа́завы.

Топание — ту́паньне, гопаньне.

Топать, топнуть — ту́паць, ту́пнуць; гопаць, гопнуць.

Топильный — тапільны.

Топить печь — паліць (у печы); в воде — тапіць.

Топка печи — пале́ньне; жиров — тапле́ньне; в см. печь — печ, гру́ба.

Топкий — гру́зкі, багністы;-кое место — ба́гна, грузавіна.

Топко — гру́зка, багніста.

Топление печи — пале́ньне; жиров — тапле́ньне.

Топливо — па́ліва, апа́л.

Топнусьсм. Топтать.

Тополевый — тапалёвы.

Тополь (бот. Populus) — таполя; т. чорный (P. nigra L.) — я́сакар.

Топограф — тапограф.

Топографический — тапаграфічны.

Топография — тапагра́фія.

Топор — сяке́ра, саке́ра, тапор, сяка́ч; т. тупой — тупіца.

Топорик,-рок — сякѐрка, саке́рка, тапорчык.

Топорище — тапары́шча.

Топорный — сяке́рны; в перен. см. — нязгра́бны, лапе́зны.

Топорщитьсм. Топырить.

Топот — ту́пат.

Топотня — тупаніна, тупатня́, тупаце́ньне.

Топтание — тапта́ньне, ту́паньне; талачэньне.

Топтать — тапта́ць, ту́паць; талачы́ць, драсава́ць (тразу́), мясіць (гліну).

Топтаться (на месте) — тапта́цца, ту́пацца.

Топырить — тапы́рыць; руки — расстаўля́ць, выцяга́ць; ноги — кірэчыць; глаза — тара́шчыць, выпіна́ць; уши — настаўля́ць, навострываць.

Топь — твань, ба́гна, багніна, ба́гнішча, дрыгва́, алёс.

Тор (цветоложе) — дно кве́ткі, кветадоньне (б. т.).

Торба — торба, ка́йстра, та́йстра.

Торг — торг, ры́нак, га́ндаль; торги — кірма́ш.

Торгаш — гандля́р, тарга́ч, махля́р.

Торгашество — гандля́рства.

Торгашеский — гандля́рскі.

Торгование — таргава́ньне, гандлява́ньне.

Торговать — таргава́ць, гандлява́ць, купава́ць.

Торговаться — таргава̀цца, сьпіра́цца за цану́.

Торговец — таргоўнік, гандля́р, купе́ц.

Торговка — таргоўніца, гандля́рка, пераку́пніца.

Торговлишка — дробны га́ндаль.

Торговля — таргоўля, торг, га́ндаль; оптовая т. — гуртавы́ га́ндаль; розничная т. — га́ндаль ураздроб; внешняя т. — заме́жны га́ндаль; внутренняя т. — нутраны га́ндаль; оптово-розничная т. — га́ндаль гу́ртам і ўраздроб; меновая т. — паме́нны га́ндаль.

Тороговопромышленный — гандлёва-прамысловы.

Торговый — тарговы, гандлёвы, купе́цкі;-вый дом — гандлёвы дом;-вый народ — гандляры́, гандля́рства (збор.);-вые дела — гандлёвыя спра́вы.

Тореадор — тарэадо́р.

Торжественно — урачы́ста.

Торжественность — урачы́стасьць.

Торжественный — урачы́сты.

Торжество — урачы́стасьць, сьвя́та.

Торжествование — урачы́сты абход.

Торжествовать — сьвяткава́ць, спраўля́ць урачы́стасьць, ра́давацца; перамага̀ць.

Торжествующий — ра́дасны, вясёлы.

Торжище — ры́нак, кірма̀ш, база́р.

Торжищный — ры́нкавы, кірмашовы, база́рны.

Торица (бот. Spergula arvensis L.) — сьвінакроп (б. т.).

Торк — тырк! піх!

Торкать, торкнуть — ты́ркаць, ты́ркнуць, торкнуць; піха́ць, піхну́ць.

Тормашки, упасть, полететь вверх-ками — паляце́ць дагары́ нага́мі, торчма, тарчмаком.

Торможение — тармажэньне, тарнава́ньне, запіна́ньне, заперашкоджаньне.

Тормоз — тормаз, тарна́ч.

Тормозить — тармазіць, тарнава́ць, запіна́ць, заперашкоджваць.

Тормошение — тармашэньне, тарганіна.

Тормошить — тармасі(шы́)ць, торгаць.

Торный (о дороге) — біты (шлях).

Торовато — спры́тна, дасьціпна; шчодра.

Тороватость — спрыт, досьціп; шчодрасьць.

Тороватый — спры́тны, дасьціпны; шчодры, гасьцінны.

Торока́ — таракі.

Торопеть — палохацца, ляка́цца, жаха́цца.

Торопить — сьпе́шыць, прысьпе́шваць, скорыць, падганя́ць.

Торопиться — сьпяша́цца, хапа́цца, пахапля́цца, увіха́цца; не торопясь — паволі, павольна, паціху, спакваля́.

Торопкий — спры́тны; жахлівы.

Торопливо — пахапліва, хапатліва; хапа́ючыся, сьпе́хам, пасьпе́шна; жахліва.

Торопливость — пахаплівасьць, хапатлівасьць, сьпех, пасьпе́шнасьць; жахлівасьць.

Торопливый — пахаплівы, хапатлівы, сьпе́шны, жахлівы, жахлівы, палахлівы.

Торопыга — хапату́н.

Торопь, в торопях — хапа́ючыся, спосьпеху, спопрыску.

Торочение — 1) аблямоўваньне; 2) прывя́званьне да таракоў.

Торочить — 1) аблямоўваць; 2) прывя́зваць да таракоў.

Торс — торс, ту́лава.

Торт — торт.

Торф — торп, торф.

Торфяник — тарпя́нішча.

Торфяной — тарпя́ны.

Торцы — калодачкі для брукава́ньня ву́ліц.

Торчание — тырча́ньне, стырча́ньне.

Торчать — тырча́ць, стырча́ць.

Торчком,-чмя́ — сторч, старчма́, спотырч, (с)тарчмаком.

Торчок — старча́к.

Тоска — нуда́, нудота, туга́, маркота, журба́, сму́так, сум; наводить тоску — ну́дзіць.

Тосканский — таска́нскі.

Тоскливо — ну́дна, нудотна, нудосна, тужліва, маркотна, невясёла, су́мна, журбліва.

Тоскливость — тужлівасьць, маркотнасьць, нудота, журблівасьць.

Тоскливый — тужлівы, маркотны, нудотны, нудосны, невясёлы, су́мны, журблівы.

Тосковать — нудзіцца, тужы́ць, маркоціцца, сумава́ць, журы́цца.

Тост — тост, заздароўніца.

Тот, та, то — той (таго, таму́, таго, тым, аб тым), та́я (тэй, ту́ю, тэй, аб тэй), тое (таго, таму́, тое, тым, аб тым); множ. ч. — ты́я; тот же самый — той са́мы; в ту пору (в то время) — тым ча́сам; ни то, ни сё — ні тое, ні сёе; ни с того, ни с сего — ніадку́ль, ніадсю́ль, так сабе́, бяз дай прычы́ны; тем более — тым больш, а зла́шча; тем менее — тым менш; тем лучше — тым лепш (ляпе́й); тем хуже — тым горш; при том — пры ты́м; к тому (к тому-же) — апроч таго; два дня тому назад — два дні пе́рад тым; тот именно — той са́мы.

Тотализатор — таталіза́тар, лічы́льнік на бегавішчы.

Тотемизм — татэмізм.

Тотчас — за́раз, ура́з, адны́м ма́хам, адны́м ківам.

Точение — тачэньне, вастрэньне, брусава́ньне.

Точечка — кропачка; с точечками — у кропкі; крапя́сьценькі.

Точечный (бот.) — пунктовы.

Точило — тачы́ла.

Точильный (станок) — тачы́льны, така́рскі;-ный камень (продолговатый) — брус, брусок.

Точильня (-ная мастерская) — тачы́льня, така́рня, бруса́рня.

Точильщик — тачы́льнік, бруса́р.

Точить на станке — тачы́ць, выточваць; топор — тачы́ць, вастры́ць; дерево (о червяках, мышах и проч.) — тачы́ць, гры́зьці; воду — тачы́ць, выліва̀ць, выпуска́ць;-чить лясы — вярзьці, чаўпсьці, лу́хту не́сьці.

Точиться — тачы́цца, выцяка́ць.

Точка (знак) — кропка; (геом.) — пункт; точка с запятой (грам.) — кропка з коскай; т. зрения — погляд; т. касания (геом.) — пункт дотыку; т. опоры — апорны пункт; исходная т. — выходны пункт.

Точнёхонько,-шенько — дакла́дненька, так са́менька.

Точно — дакла́дна, дапраўды́, запраўды́; спра́ўна, акура́тна, пэўна; в см. как-бы — нібы, бы́ццам, мэрам, моў, маўля́ў, няйна́чай; точно так — як раз так.

Точность — дакла́днасьць, спра́ўнасьць, акура́тнасьць; в -сти, с -стью — дакла́дна.

Точный — дакла́дны; праўдзівы, пэўны, падобны, істотны, непамы́льны; о человеке — спра́ўны, акура́тны;-ные науки — дакла́дныя наву́кі.

Точь-в-точь — дакла́дна, як-раз, акура́т, ры́хцік, ушчы́т, у тое-ж слова, даскана́ла, ады́стар; камни точь-в-точь — ка́мень у ка́мень; точь-в-точь похожий — як дзьве кропкі падобны.

Тошнить — ну́дзіць, гідзіць.

Тошно — млосна, ну́дна, гідка, моташна.

Тошнота — млосьць, млоснасьць, нудота.

Тошнотворный порошок — парашок на ваніты.

Тошный — млосны, ну́дны, моташны, гідкі.

Тощать — худзе́ць, марне́ць; сла́бнуць.

Тощий — худы́, слабы́, шчу́плы, сухарля́вы; заморак;-щий желудок — пусты́ (парожні) жывот.

Трава — трава́; сорная — зе́льле; т. выросшая после сенокоса — ата́ва; богородичная трава (бот. Thymus Serpyllum L.) — чабор; воловья т. (бот. Ononis spinosa L.) — ваўчу́г; донная т. (Melilotus coeruleus Desr.) — барку́н блакітны; почечуйная т. (бот. Polygonum Persicaria L.) — драсён звычайны (б. т.); травы — зе́льле (б. т.); травы лекарственные — зёлкі, зе́льле, тра́вы ле́кавыя.

Травенеть — травяне́ць.

Траверс (мор.) — травэрс, заслона (в. т.).

Травинка — травінка, былінка, зёлка.

Травистый — бага́ты на траву́, травісты.

Травить траву скотом — травіць, выпаса́ць, спа́сваць; ядом — труціць, труіць, атру́чваць; металл — паліва́ць; кого-либо собаками — цкава́ць.

Травка — тра́ўка, травінка, былінка, зёлка.

Травление скотом — траўле́ньне, спа́сваньне; ядом — атру́чваньне, труе́ньне; металла — паліва́ньне; собаками — цкава́ньне.

Травля (собаками) — цкава́ньне.

Травма — паране́ньне.

Травниксм. Гербарий.

Травосейный — травасе́ўны.

Травосеяние — травасе́ў.

Травоядный — травае́дны, травае́д.

Травянистый — травяністы, зельлява́ты (б. т.).

Травяной — травяны́, тра́ўны;-ные семена — зе́ліва.

Трагедия (лит.) — траге́дыя.

Трагизм — трагізм.

Трагик — тра́гік, актор на трагічныя ролі.

Трагикомедия — трагікамэдыя.

Трагически,-чно — трагічна.

Трагический,-чный — трагічны.

Трагичность — трагічнасьць.

Традиционный — традыцы́йны, паданьнёвы (л. т.).

Традиция — трады́цыя, пада́ньне (л. т.), пара́дак.

Траектория (геом.) — траекторыя.

Тракт — шлях, гасьцінец, тракт.

Трактат 1) филос. — тракта́т, разважа́ньне; 2) юрид. — дзяржа́ўная ўмова.

Трактир — шынок, карчма́.

Трактирный — шынковы, карчомны.

Трактирщик — шынка́р, карчма́р, ранда́р.

Трактирщица — шынка́рка, карчма́рка, ранда́рка.

Трактование — разважа́ньне.

Трактовать (о чём) — разважа́ць.

Трамбование,-вка — убіва́ньне.

Трамбовать — убіва́ць, утоптваць.

Трамбовка — 1) ба́ба, доўбня; 2) см. Трамбование.

Трамвай — трамва́й.

Трамвайный — трамва́йны.

Трамплин — трамплін.

Транжирить — манта́чыць (грошы).

Транжирство — манта́чаньне (грошай).

Транжирка — раскідоха.

Транзит — транзы́т, перавоз.

Транзитный — транзы́тны;-тная торговля — транзы́тны га́ндаль.

Трансатлантический — трансатлянты́чны.

Транскрипция — транскры́пцыя, напіса́ньне, піса́ньне.

Транспорант — транспара́нт.

Транспорт — тра́нспарт, перанос, перавоз.

Транспортир (мат.) — кутаме́р-пераносьнік (м. т.), транспарты́р.

Транспортировать — транспартава́ць, перапраўля́ць, перавозіць.

Транспортный — тра́нспартавы.

Трансформация — трансфарма́цыя, адме́на, перайна́чваньне.

Трансформировать — трансфармава́ць, адмяня́ць, перайна́чваць.

Трансцендентный — перасту́пны, трансцэндэ́нтны (м. т.).

Траншенный — траншэйны.

Траншея — траншэя.

Трап (морск.) — трап, сходкі.

Тра́пеза — стол, сьне́даньне.

Трапе́зный — сталовы.

Трапеция (мат.) — тра́пэз (м. т.).

Трасировать — трасава́ць, выдава́ць вэксаль.

Трасировка — выдава́ньне вэксалю.

Трасировщик — выдаве́ц вэксалю.

Трасирующий,-щая пуля — дымасьле́дная ку́ля (в. т.).

Трата — тра́та, стра́та, выда́так.

Тратить — 1) выдава́ць, рабіць выда́ткі, тра́ціць; 2) тра́ціць, губіць, марнава́ць.

Тра̀тта (комм.) — пераводны вэксаль.

Траур — жалоба; носить т. — быць у жалобе.

Траурный — жалобны, хаўту́рны.

Трафарет (худ.) — трафарэт, узор.

Трафаретный (худ.) — трафарэтны, узорны; перен. — зьбіты (л. т.), звыча́йны.

Трафить — тра́піць, патра́піць.

Трах — трах! лясь! шарах!

Трахея (анат.) — трахе́я.

Трахит (минер.) — трахіт.

Трахома (мед.) — трахома.

Трачение — тра́чаньне, выдава́ньне, марнава́ньне.

Треба (в церк. см.) — трэба.

Требник — трэбнік, патрэбнік.

Требование — 1) патрабава́ньне, вымога, вымага́ньне, дамага́ньне; 2) позва (у суд).

Требователь — патрабава́льнік, вымага́льнік, дамага́льнік.

Требовательный — патрабава́льны, вымага́льны, дамага́льны, зыскоўны;-ная ведомость — росьпіс на грошы.

Требовать — патрабава̀ць, вымага́ць, дамага́цца; клікаць, зазыва́ць да сябе́; требуется — трэба, патрэбна.

Требуха́,-бушина — трыбу́х, трыбухі, вантробы, шлу́ньне.

Требушинный — трыбуховы.

Тревога — трывога, сполах, непакой, гвалт, пару́ха; душевная-га — узварушэньне; ударить-гу (воен.) — забіць на трывогу; наделать-ги — нарабіць клопату.

Тревожение — трывожаньне, парушэньне, турба́цыя.

Тревожить — трывожыць, турбава́ць, паруша́ць, непакоіць, клапаціць, мітрэнжыць.

Тревожиться — трывожыцца, паруша́цца, узруша́цца, узвару́швацца, палохацца, турбава́цца, клапаціцца, непакоіцца.

Тревожно — трывожна, непакойна, клапатліва.

Тревожный — трывожны, непакойны, клапатлівы, турботны, бунтаўлівы, калатлівы.

Треволнение — пару́ха, трывога, клопаты.

Треглавый — трохгало́вы.

Трегранный — трохканто́вы.

Трегубый — трыгу́бы.

Трезветь — цьверазе́ць.

Трезво — цьвяроза, разва́жна.

Трезвон — трызвон.

Трезвонить — трызвоніць, званіць ва ўсе званы́.

Трезвость — цьвярозасьць.

Трезвучие (муз.) — трыгу́чнасьць (мз. т.).

Трезвый — цьвярозы, разва́жны.

Трезубец — трызу́бец, трыгу́біца, восьці.

Трезубка овсяничная (бот. Graphephorum arundinaceum Asch.) — троска чаротавая (б. т.).

Трезубый — трызу́бы.

Треклятый — пракля́ты.

Трек — трэк.

Трель (муз.) — трэля.

Тренгование (мор.) — трэнгава́ньне.

Тренговать — трэнгава́ць.

Трение — цярцё (ф. т.), шмуля́ньне, ш(с)морганьне.

Тренировать — трэнава́ць.

Тренировка — трэнава́ньне.

Треногий — трыногі.

Треножить — трыножыць.

Треножник — трыножак.

Треножный — трыножны.

Трепак (танец) — драпа́к.

Трепалка, трепало — трапа́ч, трапло.

Трепальный — трапа́льны;-ная машина — трапа́чка.

Трепанация (хир.) — трэпана́цыя, расьціна́ньне чэрапа.

Трепание — трапа́ньне, трапаніна.

Трепанировать (хир.) — трэпанава́ць, расьціна́ць чэрап.

Трепать — трапа́ць; за волоса — ску́ба́ць, чу́біць; одежду — ша́рпа́ць, драць, калашма́ціць.

Трепаться — трапа́цца; об одежде — шарпацца, дра́цца.

Трепет — троп, тропат, трапята́ньне.

Трепетание — трапята́ньне, дрыгаце́ньне, трымце́ньне.

Трепетать — трапята́ць, дрыжа́(э)ць, дрыгаце́ць, трымце́ць, трэсьціся.

Трепетный — трапятлівы, дрыжа́чы, тропаткі.

Трёпка — трапаніна, нагонка, прачуха́нка; задать кому-ку — даць чосу.

Тресировать (тех.) — трэсава́ць.

Треск — трэск, трасканіна, ляск.

Треска (рыба) — траска́.

Трескание — трэсканьне.

Трескать пищусм. Жрать.

Трескаться — трэскацца, лопацца, покацца, шчарбіцца, шчэліцца.

Треско́вый — трасковы.

Трескотня — трэсканьне, трасканіна, ляскатня́, лёскат.

Трескучий (мороз) — траску́чы, траску́н.

Треснувший — на(д)трэснуты, на(д)шчэрблены, прасе́лы.

Треснуть — трэснуць, лу́снуць, покнуць, на(д)шчарбіцца.

Треснуться обо что — сту́кнуцца, хропнуцца, тропнуцца, пля́снуцца.

Тресь! — трэсь! лусь! хрусь! хруп!

Третейский — пасярэдніцкі;-ский суд — палюбоўны суд.

Третины — траціны.

Третий — трэ(й)ці; в третьих — патрэйцяе;-тьи лица — трэйція асобы, трэйці бок; в -тьем часу — а трэйцяй гадзіне;-тья четверть луны — трэйцяя ква́дра ме́сяца (г.-к. т.), гніла́я ква́дра (Fed.).

Третировать — гнібіць.

Третичный (палеонт.) — трацьцёвы (г.-м. т.), трацінны.

Третной — трацінны.

Треть — трэць, траціна.

Третьягоднишний — пазале́ташні.

Третьяго дня — пазаўчора.

Треугольник — трыку́тнік (м. т.), трохвугольнік; т. прямоугольный — трыку́тнік простаку́тны; т. равнобедренный — т. роўнапле́чны; т. равносторонний — роўнабо́чны; т. равноугольный — т. роўнаку́тны; т. разносторонний — т. рознабо́чны; т. тупоугольный — т. тупаку́тны (м. т.).

Треугольный — трыку́тны, трохвуго́льны.

Треух — 1) капялю́ш; 2) поўха.

Трефовый — храстовы.

Трефы — (масть) хрэсты, крэсьці, жы́ры.

Трехатомный (хим.) — троха́тамны.

Трёхгнездный (бот.) — трыгнёзны.

Трёхгранныйсм. Трегранный.

Трёхдневный — трохдзённы.

Трехлепестковый (бот.) — трохпялёсткавы.

Трехлопастный (бот.) — трохлопасны.

Трехлетие — трохгодзьдзе, трохле́цьце.

Трехлетний — трохгадовы, трохле́тні; о животных — траця́к, трацячок.

Трёхмачтовый — трохшчо́главы.

Трёхместный — трохмясцо́вы, на тры ме́сцы.

Трёхмесячный — трохме́сячны.

Трёхнедельный — трохтыднёвы.

Трёхполка,-лье — тропалятоўка, трохполка.

Трёхпольный — трохпале́ткавы, трохпалятковы, трохпольны.

Трёхрублевка — трая́чка.

Трёхсложный — трохскладо́вы.

Трёхсотый — трохсоты.

Трёхстопный (стих.) — трохме́рны.

Трёхсторонний — трохбочны.

Трёхструнный — трохстру́навы.

Трёхфунтовый — троххунтовы.

Трохцветный — трохкаляро́вы.

Трехчлен (мат.) — трохчле́н (м. т.).

Трёх‘этажный, трёх‘ярусный — трохпаве́рхавы, на тры паве́рхі.

Трех‘язычный (словарь) — на трох мовах.

Трёшницасм. Трёхрублёвка.

Трещание — трашча́ньне, трэскат.

Трещать, треснуть — трашча́ць, трэснуць; тра́хаць, тра́хнуць; свойственно лягушке — кракта́ць; кузнечикам — цы́ркаць, цьвіркаць.

Трещина — шчы́ліна, расколіна, шчэрба, на́шчарбка, прасе́ліна.

Трещинка — шчы́лінка, расколінка, шчэрбка.

Трещотка — бражджотка, клякотка, ляшчотка, ля́скаўка.

Три — тры (трох, тром, трыма́, трох); три с половиной — паўчва́рта; три раза — трыкроць; в три приема — трыма́ на́варатамі.

Триба (ист.) — тры́ба.

Трибун — трыбу́н.

Трибуна — трыбу́на.

Трибунал — трыбуна́л.

Тривиально — брыдотна, бры́дка.

Тривиальность — брыдота (л. т.).

Тривиальный — брыдотны (л. т.), бры́дкі, брыдлівы.

Тригональныйсм. Треугольный.

Тригонометрический — трыганамэтры́чны.

Тригонометрия — трыганамэ́трыя.

Тридевять — тройчы дзе́вяць.

Тридесятыйсм. Тридцатый.

Тридневно — трыднёва.

Тридневный — трохднёвы, трохдзённы.

Тридцатилетний — трыццаціле́тні, трыццацігадовы, трыццаці год.

Тридцатый — трыцца́ты.

Тридцать — тры́ццаць.

Триединый (богосл.) — трыадзіны.

Трижды — тройчы, трожды, трыкроць.

Триженство — трыжэнства.

Тризевный — трызе́ўны.

Тризна (ист.) — тры́зна.

Триклиниум (ист.) — трыклініум.

Трико — трыко.

Трикирий (церк.) — трысьве́чнік.

Триковый — трыковы.

Трикотаж — трыката́ж.

Трикратно — трыкроць.

Трилистник (бот. Menyanthes trifoliata L.) — бабоўнік (Нс.), кіцю́к, кіток (Fed.) (ср. Вахта).

Трилистный — трылісты.

Триллион — трыльён.

Трилогия — трылёгія.

Триместр — трымэстар.

Триместровый — трымэстро́вы.

Тринадесятыйсм. Тринадцатый.

Тринадцатый — трына́ццаты, трына́нцаты; в -тых — патрына́ццатае.

Тринадцать — трына́ццаць, трына́нцаць.

Трио (муз.) — трыё.

Триола (муз.) — трыёля.

Триолет (лит.) — трыяле́т.

Триостренник (бот. Triglochin palustre L.) — трынасе́ньнік балотны (б. т.)

Триппер — тры́пэр, ша́нцы.

Трипс (зоол. Thrips) — трыпс.

Трираздельный (бот.) — трыпадзе́льны.

Трисвещниксм. Трикирий.

Трисвятый — тройчы сьвяты́.

Триста — тры́ста.

Тристишие — трохве́рш.

Триумф — трыу́мф, урачы́стасьць.

Триумфальный — трыумфа́льны.

Трихина — трыхіна.

Триумфатор — трыумфа́тар.

Триярусныйсм. Трёх‘этажный.

Троака́р (хир.) — трака́р (ср. фран. le trocart).

Трогание — чапа́ньне, кра́таньне; пальцами — датырка́ньне, датыка́ньне; с места — рушэньне.

Трогательно — чульліва, звару́шліва, жа́ласьліва.

Трогательный — чульлівы, звару́шлівы, жа́ласны, жа́ласьлівы, жалобны.

Трогать, тронуть вообще — чапа́ць, зачапіць, чапну́ць; займа́ць, заня́ць; кра́таць, крану́ць; руками (пальцами) — даты́рквацца, датыркну́цца; датыка́цца, даткну́цца; с места — руша́ць, ру́шыць, зруша́ць, зру́шыць, пару́шыць, парухну́ць; за сердце — узвару́шваць, узварушы́ць; расчу́льваць, расчуліць; дадзява́ць, дадзе́ць; не трогай! — не чапа́й, ня руш; меня это мало трогает — мяне́ гэта ма́ла абходзіць; трогай! — руша́й.

Трогаться, тронуться с места — руша́цца, ру́шыцца, зруша́цца, зру́шыцца, парухну́цца, пару́шыцца; крата́цца, крану́цца, скрану́цца; здыма́цца, зьня́цца; падава́цца, пада́цца; сожалением — расчу́львацца, расчуліцца; тронуться в см. сойти с ума — зьвіхну́цца, звар‘яце́ць, з глуздоў зье́хаць; лед тронулся — кры́га пайшла, рака́ ўзьняла́ся.

Троглодит (палеонт.) —трагляды́т.

Трое — трое; втроем — утрох.

Троебрачие — трохшлю́бнасьць, трояжэнства.

Троебрачный — трохшлю́бны.

Троеженец — трояжэнец.

Троеженство — трояжэнства.

Троекратно — трыкроць, трыкротна, патройчы.

Троекратный — трыкротны, трохразовы.

Троение — трае́ньне.

Троечник — троечнік.

Троечный — троечны.

Тройка — тройка.

Тройни — трайня́ты.

Тройник — трая́к; доска — трохцалёўка.

Тройничный (нерв.) — трайча́сты.

Тройной — тройны, трайны́, патройны; -ное правило (ариф.) — тройнае пра́віла (м. т.).

Тройственно — траіста, патройчы.

Тройственность — траістасьць, патройнасьць.

Тройственный — траісты, патройны.

Троить (поле) — траіць, троіць.

Троиться (в глазах) — траіцца.

Троица — тройца.

Троицкий — трае́цкі.

Тройцын день — Тройца, Сёмуха.

Тройчатка — трайча́тка, трайня́ты.

Тройчатый (лист) — патройны (б. т.), трайча́сты.

Троичный — трае́чны.

Тромбон (муз.) — трамбон.

Трон — трон, паса́д.

Тронный — тронны, тронавы.

Тронутьсм. Трогать.

Троп (лит.) — троп.

Тропа — сьце́жка, троп, сьлядзіна.

Тропарь (церк.) — трапа́р.

Тропизм (бот.) — зваротнасьць (б. т.), трапізм.

Тропик (геогр.) — зваротнік (г.-к. т.), тропік; т. Козерога — зваротнік паўднёвы; т. Рака — зваротнік паўночны (г.-к. т.); лежащий между -ками — міжзваротнікавы.

Тропинка — сьце́жка, сьце́жачка, тропка.

Тропический — зваротнікавы (г.-к. т.), трапічны; пераносны.

Трос (мор.) — трос, карабе́льная вяроўка.

Тростина — трысьціна.

Тростить — трысьціць.

Тростник (бот. Phragmites communіs L.) — чарот; сахарный т. (Saccharum officinarum) — цукровы чарот;-ник в собир. см. — трысьцё.

Тростниковый — чаротавы, трысьцёвы.

Тросточка — трысьцінка, віцінка, кіёчак.

Трость — трысьціна, віціна, кій, ля́ска, мы́ліца.

Тротуар — тратуа́р, кла́дкі, ходнік, масткі.

Тротуарный — тратуа́рны, кла́дкавы, ходнікавы.

Трофей — трафэй, здабы́ча.

Трофим — Трахім.

Трохей (лит.) — трахе́й.

Трохеический — трахеічны (верш.).

Трощение (техн.) — трышчэньне.

Трощенный — тры́шчаны, патры́шчаны.

Троюродный — трохкале́нны, у трэйцім кале́не.

Троякий — трая́кі, патройны.

Трояко — трая́ка, патройна.

Труба — труба́, ру́ля; ру́ра, печная дымоходная — комін; водосточная — смок; закрыть трубу — зачыніць ю́шку; прошел огонь, воду и медныя трубы — пабыва́ў на кані і пад канём.

Трубадур — трубаду́р, ле́рнік.

Трубач — труба́ч.

Трубить — трубіць; -бить к атаке, к отступлению (воен.) — трубіць на ата́ку, на адступле́ньне.

Трубка — тру́бка, ру́рка, ру́лька; муз. — ду́дка; курит. — лю́лька, піпка; т. холста — сувой.

Трубковидный — трубкава́ты, дудкава́ты.

Трубный — тру́бны.

Трубочка — тру́бачка, ру́рка, ду́дачка.

Трубочист — каміна́р.

Трубочник — лю́лечнік. Трусливый

Трубочный табак — таба́ка для лю́лькі.

Трубчатка (зоол.) — трубча́к.

Трубчатый — трубкава́ты, руркава́ты.

Труд — пра̀ца, труджэньне, гарава́ньне; с -дом — насілу, ледзь.

Трудиться — працава́ць, гарава́ць, рабіць; слишком тяжело — пе́тавацца.

Трудненько — цяжэнька, тру́дненька.

Трудно — ця́жка, тру́дна.

Трудновато — цяжкава́та, труднава́та.

Трудноватый — цяжкава́ты, труднава́ты, трохі ця́жкі (тру́дны).

Трудноплавкий — цяжкатопкі.

Трудность — ця́жкасьць, тру́днасьць.

Трудный — ця́жкі, тру́дны; мотарны;-ный больной — ду́жа хворы.

Трудовой — працоўны; -вая школа — працоўная школа.

Трудолюбиво — працавіта.

Трудолюбие — працавітасьць.

Трудолюбивый — працавіты, рабаця́шчы.

Трудоспособность — працаздольнасьць.

Трудоспособный — працаздольны.

Труженик — працаўнік, гаротнік, рабаця́га, тру́днік.

Труженица — працаўніца, працавітка, гаротніца, тру́дніца.

Трунить над кем — жартава́ць, высьмяха́цца, кпіць, строіць кпіны (з каго).

Труп — труп.

Трупный — тру́пны.

Трупорассечение (анат.) — расьціна́ньне тру́па, трупарасьціна́ньне.

Трупосожигание — пале́ньне тру́паў, трупапале́ньне.

Труппа — тру́па.

Трус — баязьлівец, палахлівец, трус, тхор.

Трусить — бая́цца, палохацца, страшыцца, жаха́цца, тхары́ць.

Трусить — трусіць, цярушы́ць.

Трусиха — баязьліўка, палахліўка, тхары́ха, трусіха.

Трусливо — боязка, боязна, палахліва, пужліва, тхарліва.

Трусливый,-соватый — боязкі, боязны, палахлівы, пужлівы, страхатлівы, тхарлівы.

Трусость — боязкасьць, боязнасьць, палахлівасьць, пужлівасьць, страхатлівасьць, тхарлівасьць.

Трут — гу́бка, цэра.

Трутень — тру́цень.

Трутовик (бот. polyporus) — гу́бка (б. т.)

Труха́ — труха́, пацяру́ха, цярту́ха; от гнилого дерева — парахня́.

Трухлявый — трухля́вы, струпе́хлы, спарахне́лы, спрухне́лы.

Тру́хнуть — трухле́ць, парахне́ць, трупе́хнуць, тру́хнуць.

Трухнуть — збая́цца, спалохацца.

Трушеньне — трушэньне, цярушэньне.

Трущоба — гушча́р, не́тра, не́мерач, лама́рня, дзіра́, за́кутак.

Трын-трава — тынь-трава; ему все трын-трава — яму́ хоць-бы што; ён ні на што не ўважа́е.

Трюк — вы́крут.

Трюм — спод карабля́.

Трюмо — трумо, стая́чая лю́стра.

Трюфель — тру́фля.

Тряпица, тряпка — ану́ча, ану́чка, кара́ўка, вяхотка, шкума́т, ашмётка; для стирания пыли — сьцірка.

Тряпичник — кара́вачнік, ры́зьнік, ану́чнік.

Тряпичница — кара́вачніца.

Тряпичный — кара́вачны.

Тряпьё (собир.) — рызьзё, тра́нты, лахманы́, шкумацьцё, андрамоны.

Трясение — трасе́ньне.

Трясина — дрыгва́, дрыгвіна, трасавіна.

Тряска (от езды) —трушэньне, трасе́ньне.

Тряский — дрогкі, тру́скі, гру́дны.

Трясогузка жолтая (зоол. Budytes) — пліска; белая (Motocilla alba) — сітаўка бе́лая.

Трясти, тряхнуть — трасьці, трэсьці, патрэсьці, страсану́ць; трусіць, патрусіць; тармасі(шы́)ць, патармашы́ць; яблоню — калаціць, атруса̀ць.

Трястись — трэсьціся, страса́цца, дрыжа́ць.

Трясунка (бот. Briza media L.) — дры́жнік (б. т.), балотная мятліца, мятлічка (Fed.).

Тряхнутьсм. Трясти.

Туалет — туале́т, убра́ньне, уборы, строі.

Туалетный — туале́тны, нале́жачы да ўбра́ньня.

Туберкулёз — сухоты.

Туберкулёзный — сухотны; как сущ. — сухотнік.

Тубероза (бот. Tuberosa L.) — тубэро́за.

Туго — ту́га, цяжка, тру́дна, кру́та, пру́дка, пру́га; туго натягивать — ту́жыць.

Тугой — тугі, ця́жкі, пру́дкі, пру́гі;-гой человек — жмінда; он-гой на ухо — ён недачува́е; сделаться-гим — патужэць.

Туда — туды́, тудою, тудэй, там; туда и обратно — туды́ і наза́д; туда и сюда — туды́ і сюды́.

Тужить — тужы́ць, журы́цца, смуткава́ць, сумава́ць.

Тужиться — напру́(д)жвацца.

Тужурка — тужу́рка.

Туз — туз; багаты́р, ту́мар; дать туза́ — да́ць туза́нку.

Туземец — тубы́лец;-мцы — тубы́льцы, тутэйшыя.

Туземка — тубы́ліца,-лка.

Туземный — тубы́льны, тутэйшы, мясцовы.

Тузило — ту́зала.

Тузить — ту́заць, біць.

Тукан (зоол. Rhamphastos) — тука́н, перцае́д (з. т.).

Тула (гор.) — Ту́ла.

Туловище — ту́лава.

Туловищный — ту́лаўны.

Тулуп — кажу́х.

Тулупный — кажуховы.

Тулья — донца, верх капялюша́ або ша́пкі.

Тумак — 1) рыба (зоол. Thyunus vulgaris) — туне́ц; 2) удар — каўхе́ль, тума́к, туза́нка.

Туман — тума́н, па́рась, імгла́, чмута́.

Туманить — тума́ніць, затума́ньваць; чмуціць;-ться — тума́ніцца, атума́ньвацца, затума́ньвацца; нахма́рвацца, цьмець; смуціцца, засмуча́цца.

Туманно — тума́нна, хма́рна.

Туманность — тума́ннасьць.

Туманный — тума́нны; в см. погоды — золкі, хма́рны; о человеке — хму́рны, сму́тны; в пер. см. — цьмя́ны, незразуме́лы.

Тумба — слупок, ба́ба, подстаўка.

Тунгуз — тунгу́з.

Тундра — ту́ндра.

Тундровый — ту́ндравы.

Тунесм. Напрасно.

Тунельсм. Тонель.

Тунецсм. Тумак.

Тунеядец — дармае́д.

Тунеядка — дармае́дка.

Тунеядный — дармае́дны.

Тунеядство — дармае́дзтва.

Туника (ист.) — ту́ніка.

Тупей — чупры́на.

Тупеть — тупіцца.

Тупик нож — тупіца; улица — глухі кане́ц; в-пик — пнём, убе́звыхадзь; в тупике — нітуды́, ні сюды́.

Тупеть — тупіць;-ться — тупіцца, затупля́цца.

Тупица — тупіца, тупе́нь, недарэка, дурніца.

Тупо — ту́па; безгалова.

Туповато — тупава́та.

Туповатость — тупава́тасьць, аніякава́тасьць.

Туповатый — тупава́ты; аніякава́ты.

Тупоголовый — тупагаловы, тупы́ на розум, аніякава́ты, анікаваты; недарэка.

Тупозубый — тупазу́бы.

Тупой — тупы́; безгаловы, ані(я)каваты;-пая голова — тупіца, дурніца, недарэка;-пой на глаза — недаба́члівы.

Тупоносый — кірпаносы.

Тупость — ту́пасьць; см. Тупоумие.

Тупоугольный — тупаку́тны.

Тупоумие — тупы́ розум, ані(я)кава́тасьць, ду́расьць, бязглу́зьдзе.

Тупоумный — тупы́ на розум, ані(я)кава́ты, дурны́.

Тур — тур.

Туран(геогр.) — Тура́н.

Туранский — тура́нскі.

Турбина — турбіна.

Турецкий — турэцкі.

Туризм — туры́зм.

Турист — туры́сты, вандровец.

Турить — туры́ць.

Туркестан (геогр.) — Туркеста́н.

Турмалин (мин.) — турмалін.

Турнепс (бот.) — турнэ́пс.

Турнир — турнір, выпярэдніцтва.

Турок — ту́рак.

Турон — мяжджэрыца (г.-м. т.).

Турусы — недарэчнасьці, ту́русы (Нас.); нести, рассказывать турусы на колёсах — ла́пці плясьці, пляву́згаць.

Турухтан (зоол. Pavoncella) — баталён (з. т.).

Турция — Турэччына.

Турча (бот. Hottonia palustris L.) — вадапе́рыца балотная (б. т.).

Турчёнок — турчаня́.

Тускло — цьмя́на, змрочна.

Тусклость — цьмя́насьць.

Тусклый — цьмя́ны, змрочны, нявідны, цёмны.

Тускнуть — цьмець, прыцьмява́ць, цямне́ць.

Тут — тут, ту́така.

Тутовый,-вое дерево (Morus nigra L.) — шаўкоўніца, морва.

Тутошний — тутэйшы.

Туф — туф (г.-к. т.), мяжджэрыца (г.-м. т.).

Туфелька, туфля — пантопля.

Туфельный — пантоплевы.

Тухлость — ту́хласьць, пры́тхласьць; доводить до-сти — пратухля́ць.

Тухлый — ту́хлы, прату́хлены, гнілы́, пры́тхлы;-лый запах — тухліна.

Тухлятина — тухля́ціна, тухля́цьце.

Тухнуть — 1) ту́хнуць, тхнуць, гніць; 2) ту́хнуць, га́снуць.

Туча — хма́ра; небо затянулось-чами — нахма́рыла.

Тучевой — хма́равы.

Тучка — хма́рка.

Тучнеть — гладчэць, тлусьце́ць, ту́чыць.

Тучно — гла́дка, тлу́ста, сы́та.

Тучность — гла́дкасьць, тлу́стасьць, сы́тасьць.

Тучный — гла́дкі, тлу́сты, сы́ты.

Тучняк (камень) — тлушча́к.

Туш — туш (на банке́це).

Туша — ту́ша, сьцяг.

Туше (муз.) — тушэ.

Тушевальный — тушава́льны, тушоўны, чарнільны.

Тушевание, тушёвка — тушава́ньне, чарне́ньне (алоўкам).

Тушевать — тушава́ць, чарніць, зачарня́ць (алоўкам).

Тушение — тушэньне, гашэньне.

Тушёный,-ное мясо — сма́жанае мя́са.

Тушить — тушы́ць, гасіць.

Тушканчик (зоол. Dipus) — тушка́нчык, земляны́ за́яц.

Тушовкасм. Тушевание.

Тушь — туш (ж. р.).

Тщание — дба́ньме, стара́ньне, шчы́расьць.

Тщательно — стара́(э)нна, пільна, дакла́дна, акура́тна, спра́ўна, шчы́ра, дба́йна.

Тщательность — стара́(э)ннасьць, пільнасьць, дакла́днасьць, акура́тнасьць, спра́ўнасьць, шчы́расьць, дба́йнасьць.

Тщательный — стара́(э)нны, пільны, дакла́дны, акура́тны, спра́ўны, шчы́ры, дба́йны.

Тщедушие,-душность — не́мач, кволасьць.

Тщедушный — кволы, недалу́жны, маласільны, хударля́вы, шчу́плы, дахля́к,-ля́чка.

Тщеславие — гонар, ганарлівасьць, фанабэрыя.

Тщеславиться — ганары́цца, фанабэрыцца, высока не́сьціся, задава́цца.

Тщеславный — ганарлівы, ганары́сты, фанабэрысты.

Тщета — ма́рнасьць.

Тщетно — ма́рна, дарэмна, да́рма́, дармо.

Тщетность — ма́рнасьць, дарэмнасьць.

Тщетный — ма́рны, дарэмны, надарэмны.

Тщиться — дбаць, стара́цца.

Ты — ты (табе́, цябе́, табою, аб табе́).

Тыкание — ты́каньне.

Тыкать, ты́кнуть — ты́каць, ты́кнуць.

Тыкать, ткнуть — ты́каць, ты́цкаць, ткнуць, уткну́ць; торкаць, торкнуць; на острое — страміць, застраміць.

Тыква (бот. Сucurbita Pepo L.) — гарбу́з.

Тыквенник (кушанье) — гарбузовая ка́ша (кру́пнік).

Тыквенный — гарбузовы.

Тыквообразный — гарбузава́ты.

Тыкнутьсм. Тыкать.

Тыковка — гарбузок.

Тыл — зад, тыл, тул; с тылу — зза́ду; обратиться в тыл — пусьціцца наўце́кі.

Тыльный — ты́лавы, за́дні.

Тын — плот, парка́н, тын.

Тысяча — ты́сяча.

Тысячелетие — тысячале́цьце, тысячагодзьдзе.

Тысячелетний — тысячале́тні, тысячагадовы.

Тысячелистник (бот. Achillea Millefolium L.) — крыва́ўнік балотны; т. благородный (Achillea nobilis) — крыва́ўнік шляхе́тны (б. т.).

Тысячник — ты́сячнік.

Тысячный — ты́сячны.

Тычина — ты́чка.

Тычинка (бот. stamen) — ты́чачка (б. т.).

Тычинковый — ты́чачкавы;-вая нить (бот. filamentum) — ты́чачкавая нітка (б. т.).

Тычок — тычок.

Тьма — цьма, тма, це́мра, це́мрадзь, цямнота; тьма тмущая — бе́зьліч; тьма кромешная — це́мрадзь лю́тая, це́мра пяке́льная.

Тьфу — тфу́.

Тюк — пак, паку́нак.

Тюкание — цю́каньне, ту́каньне.

Тюкать, тюкнуть — цю́каць, цю́кнуць; ту́каць, ту́кнуць.

Тюкающий — ту́кала.

Тюлевый — ту́левы.

Тюленевый,-ний — нэрпавы.

Тюлень (зоол. Phoca vitulina) — нэрпа.

Тюль — туль.

Тюльпан (бот. Tulipa L.) — туліпа́н.

Тюльпановый,-нный — туліпа́навы.

Тюльпанчик — туліпа́нчык.

Тюрбан — турба́н.

Тюремный — турэмны, астрожны, цямнічны.

Тюремщик — турэмнік, цямнічнік.

Тюрьма — турма́, астрог, цямніца, вя́зьня.

Тюря — рулі.

Тютюн — цюцю́н, туту́н.

Тюфяк — тухвя́к, матара́с; с сеном — сяньнік; с перьем — пярна́т; человек — мяшок, пяхце́р.

Тявканье — дзя́ўканьне.

Тявкать, тявкнуть — дзя́ўкаць, дзя́ўкнуць; я́ўкаць, я́ўкнуць.

Тяга — ця́га, пройма (паве́тра); дать-гу — пусьціцца наўце́кі.

Тягание — цяга́ньне.

Тягаться (с кем) — цяга́цца, змага́цца, спрача́цца, судзіцца.

Тягло — цягло.

Тягостно — ця́жка, цяжа́рна; моташна.

Тягостный — ця́жкі, цяжа́рны, тру́дны; моташны.

Тягость, тягота — ця́жкасьць, цяжа́р, тру́д.

Тяготение (физ.) — цяжэньне (ф. т.).

Тяготеть к чему — мець цяжэньне да чаго, цягну́цца, нахіля́цца, імкну́цца, на́дзіцца.

Тяготить — абцяжа́ць, абцяжа́рваць, утрудня́ць.

Тяготиться, он начинает-ться своей жизнью — яму пачына́е абрыда́ць яго жыцьцё.

Тягучесть — цягу́часьць.

Тягучий — цягу́чы; праця́глы.

Тяж — атоса, пастрон(м)ак, пастронка.

Тяжба — цяжба́, цяганіна, валачба́, суды́, судовая спрэчка.

Тяжебник — цяжбе́ньнік (т. пр.), пазыва́ч.

Тяжелее — цяжэй.

Тяжелеть — цяжэць.

Тяжело — ця́жка, ва́жка, тру́дна.

Тяжеловато — цяжкава́та, трохі ва́жка

Тяжеловатый — цяжкава́ты, трохі ва́жкі.

Тяжеловесный — вялікай вагі.

Тяжёлость — ця́жкасьць, ва́жкасьць.

Тяжёлый — ця́жкі, ва́жкі, тру́дны;-лый на под‘ём — цюхце́й;-лый человек — круты́;-лая женщина — цяжа́рная;-лый запах — ця́жкі дух.

Тяжесть — цяжа́р.

Тяжкий — ця́жкі, ва́жкі, ва́гкі;-кий грех — вялікі грэх.

Тяжко — ця́жка.

Тяжущийсясм. Тяжебник.

Тянуть — цягну́ць, цягці, вала(к)чы́;-нуть канитель — валаводзіць;-нуть лямку — цягну́ць ярэмца (Як. Кол.);-нуть в см. весить — ва́жыць;-нуть чью сторону — цягну́ць за каго; его тянуло — яму́ карце́ла, яго ва́біла.

Тянуться — цягну́цца, валак(ч)ы́ся.

Тяпание — цю́каньне.

Тяпать, тяпнуть — цю́каць, цю́кнуць; кра́сьці, скра́сьці; дзібіць, зьдзібіць.

Тяпка — сяка́ч.

Тятенька,-тинька — та́тка, та́тачка, тату́ся, тату́ля.

Тятенькин — та́ткаў, тату́лін, тату́сін.

Тятя — та́та, та́тка.