Перайсці да зместу

Практычны расійска-беларускі слоўнік (1924)/Слоўнік/Р

З пляцоўкі Вікікрыніцы
П Р
Слоўнік
Аўтар: Мікола Байкоў і Максім Гарэцкі
1924 год
С

Спампаваць тэкст у фармаце EPUB Спампаваць тэкст у фармаце RTF Спампаваць тэкст у фармаце PDF Прапануем да спампаваньня!




Р.

раб — нявольнік
раба — нявольніца
раболепный — падлыжны
работа — работа, праца
работать — рабіць, працаваць
работник — працаўнік
работница — працаўніца
работодатель — працадаўца, гаспадар
работящий — працавіты
рабочий — работніцкі; работнік
рабочий день — працоўны дзень
рабский — нявольніцкі
рабство — няволя
раввин — рабін
равенство — роўнасьць
равнина — роўніца, раўніна
равно — роўна; все равно — усё роўна, усёʻдна
равнобочный — роўнабокі
равновеликий — роўнавялікі
равновесие — роўнавага
равновесно — роўнаважна
равновесный — роўнаважны
равноденствие — роўнадзеньне
равнодействующий — роўнадзейны
равнозначащий — роўназначны
равномерность — роўнамернасьць
равномерный — роўнамерны
равноотстоящий — роўнаадлеглы
равноотстоящий — роўнаадлеглы
равноправность — роўнапраўнасьць
равноправный — роўнапраўны
равноугольный — роўнакутны
равноценность — роўнацэннасьць
равноценный — роўнацэнны
ровный — роўны, аднакавы
радетельный — зычлівы
ради — дзеля, для
радикал — радыкал
радикальность — радыкальнасьць
радикальный — радыкальны
радиус — радыус, прамень
радовать — цешыць
радостно — радасна, уцешна
радость — радасьць, уцеха
радуга — вясёлка, цмок, смок
радушие — прыветнасьць
радушно — прыветна, зычліва
разбавлять,-бавить — развадзіць,-весьці
разбаловать — расьпесьціць
разбивка — разьбіваньне
разбирательство — расправа, разбор
разбирать, разобрать — разьбіраць,-забраць
разбогатеть — забагацець
разбой — разбойства
разбойник — разбойнік, душагуб, драпежнік
разбойничество — разбойніцтва, душагубства
разбор — разьбіраньне, разбор, разгляд
разборка — разборка, разбор
разборчивость — разборнасьць
разборчивый — разборны
разбрасывать,-росать — раскідваць,-даць
разброс — раскід
разбросанность — раскіданасьць
разбудить — разбудзіць
разваливать,-валить — развальваць,-валіць
развалина — разваліна, руіна
разве — хіба
разведка — разьведка
разведчик — разьведчык
разведывать,-дать — разьведваць,-даць
разверстка — падзел, раскладваньне, разьмеркаваньне
разверстывать,-тать — падзяляць,-ліць, разьмяркоўваць,-меркаваць, раскладваць,-ласьці
разветвление — галінаваньне
разветвляться,-виться — галінавацца, разгалінавацца
развертывать,-вернуть — разгорнваць,-гарнуць
развешивать,-весить — разважваць,-важыць
развеять — разьвеяць
развивать,-вить — разьвінаць,-зьвіць
развилина — вілаваціна, разьвіліна
развитие — разьвіцьцё
развлекать,-лечь — бавіць, забавіць
развлекаться,-лечься — бавіцца, забавіцца
развлечение — забава
развод — развод, роспуст
разводить,-вести — развадзіць,-весьці, распушчаць,-сьціць
разводиться,-вестись — развадзіцца,-весьціся, распушчацца,-сьціцца
развозить,-везти — развазіць,-везьці
развозка — развозка
разворачивать,-вернуть — разварачваць,-вярнуць, разьвінаць,-нуць
разврат — распуста
развратник — распусьнік
развратница — распусьніца
развратничать — распусьнічаць, распустваць
развратно — распусна
развратность — распуснасьць
развратный — распусны
развращенность — распушчанасьць, распусьлівасьць
развращенный — распушчаны, распусьлівы
развязка — разьвязка
развязно — разьвязна
развязность — разьвязнасьць
развязный — разьвязны
развязывать,-зать — разьвязваць,-заць
разгадка — адгадка, разгадка
разгадывать,-дать — разгадваць,-даць
разгар — распал, разгар
разгибать,-гнуть — разьгінаць,-загнуць, выпростваць,-стаць
разглаживать,-гладить — разгладжваць,-дзіць, размаглёўваць,-гляваць
разгласка — розгалас
разглашать,-гласить — разгалашаць,-галасіць
разглашение — разгалашэньне
разглядывание — разглядваньне
разглядывать,-деть — разглядваць,-гледзіць
разгневать — разгневаць
разговаривать — размаўляць
разговор — размова, гутарка
разговориться — размовіцца, разгаманіцца, разгутарыцца
разговорный — размоўны
разговорчивость — размоўнасьць, гутарлівасьць
разговорчивый — размоўны, гутарлівы, гаворкі
разгон — разгон
разгонять,-зогнать — разганяць,-загнаць
разгоняться,-зогнаться — разганяцца,-загнацца, разьбягацца,-бегчыся
разгораться,-реться — распальвацца,-ліцца, разгарвацца,-рэцца
разграбление — рабаваньне
разграблять,-бить — рабаваць, зрабаваць
разграничение — разьмежаваньне
разграничивать,-чить — разьмяжоўваць,-межаваць
разграфить — разьлінаваць
разгребать,-гресть — разграбаць,-грабсьці, разгарнуць
разгромлять,-громить — руйнаваць, зруйнаваць, нішчыць
разгром — зруйнаваньне
разгружать — разгружаць
разгрузка — разгрузка
разгрызать,-грызть — разгрызаць,-грызьці
разгуливать — разгульваць
разгул — гульба
раздавать,-дать — раздаваць,-даць
раздавливать,-давить — раздушваць,-душыць, расьціскаць,-снуць
раздвоение — падваеньне
раздевать,-деть — разьдзяваць,-дзець, распранаць,-нуць
раздеваться,-деться — разьдзявацца,-дзецца, распранацца,-нуцца
раздел — падзел, разьдзел
разделение — разьдзяленьне, падзел
разделимость — падзельнасьць
разделимый — падзельны
раздельно — асобна, паасобку
раздельность — паасобнасьць
раздельный — паасобны
разделять,-лить — падзяляць,-ліць
раздирать,-зодрать — разьдзіраць,-задраць, раздрапваць,-паць
раздобыть — раздабыць
раздолье — раздольле
раздор — нязгода
раздражать,-жить — раздражняць,-ніць
раздражение — раздражненьне
раздражимость — раздражлівасьць
раздражитель — раздражальнік
раздражительность — дражлівасьць
раздражительный — дражлівы
раздробление (мат.) — замена буйных мер у дробныя
раздроблять,-бить — крышыць, пакрышыць
раздувать,-дуть — раздмухваць,-муць
раздумывать,-мать — раздумваць,-маць
раздумье — раздум‘е
разжалобить — разжаліць
разжалобиться — разжаліцца
разжаловать — скінуць з пасады
разжевывать,-жевать — жваць, разажваць
разживаться,-житься — разжывацца,-жыцца
разжимать,-жать — разьнімаць,-няць, расьціскаць,-снуць
разжиреть — разьесьціся
разиня — разівон, разьзява
разлагать,-ложить - раскладаць,-класьці
разлагаться,-ложиться — раскладацца,-класьціся, трупехнуць, струпехнуць
разлад — нялад, нязгода
разломить — разламіць
разламывать,-ломать — разламваць,-маць
разлениваться,-ниться — разгультайвацца,-іцца, разьленьвацца,-навацца
разлетаться,-лететься — разьлятацца,-ляцецца
разлив — разводзьдзе
разливать,-лить — разьліваць,-ліць
различать,-чить — адрозьніваць,-ніць
различение — адрозьненьне
различие — рознасьць, розьніца
различно — розна, парознаму
различный — розны
разлогий — разложны
разложение — расклад; распад, гніцьцё
разлом — разлом
разлука — разлука
разлучать,-чить — разлучаць,-чыць
разлучаться,-читься — разлучацца,-чыцца
размазня — размазьня
размалывать,-молоть — разьмельваць,-малоць
размах — размах
размахивать,-хнуць — размахваць,-хнуць
размашистый — размашны, размашысты
размежевание — разьмежаваньне
размежевывать,-жевать — разьмяжоўваць,-жаваць
размельчить — падрабніць, скрышыць
размен — мена, менка, разьменка
разменивать,-нять — разьменьваць,-мяніць
разменный — разменны
размер — разьмер
размеривать,-рять,-рить — разьмяркоўваць,-меркаваць
разметать — раскідаць, параскідваць, параскідаць
разметаться — раскінуцца
размечать,-тить — значыць, пазначыць
размещать,-стить — месьціць, разьмесьціць
размещение — разьмяшчэньне
размывание — размываньне
размышление — разважаньне
размягчать,-чить — мякчыць, разьмякчыць
размягчение — размякчэньне
размякать,-мякнуть — разьмякаць,-мякнуць
размяклый — разьмяклы
разнимать,-нять — разьнімаць,-няць
разница — розьніца
разно — парознаму
разновидность — адмена
разновидный — адменны
разногласие — разгалосьсе
разноименный — рознайменны
разномыслие — рознадумства
разнообразие — рознастайнасьць
разнообразный — рознастайны
разноречивый — рознамоўны, супярэчны
разноречие — рознамоўнасьць, нязгода, супярэчнасьць
разнородность — рознароднасьць
разнородный — рознародны
разносить,-несть — разнасіць,-зьнесьці
разноска — разнос
разностопный (лит.) — рознастопны
разносторонний — рознабокі
разность — розьніца
разноцветность — рознакаляровасьць
разнуздывать — размуздваць, разбрытваць
разный — розны
разнюхиваць — разьнюхваць
разобщать,-щить — разлучаць,-чыць
разобщение — разлучэньне
разгонять,-зогнать — разганяць,-загнаць
разозлить — раззлаваць
разозлиться — раззлавацца
разорение — разор
разоружать,-жить — разбройваць,-броіць
разоружение — разбройваньне, разбраеньне
разорять,-рить — разараць,-рыць, раскідаць,-нуць, руйнаваць, зруйнаваць
разочарование — расчараваньне
разочаровывать,-ровать — расчароўваць,-раваць
разочаровываться,-ваться — расчароўвацца,-вацца
разрабатывать,-ботать — распрацоўваць,-цаваць
разработка — распрацаваньне
разравнивать,-ровнять — разроўніваць,-няць
разрез — разрэз
разрезывать,-резать — разрэзваць,-рэзаць
разрешать,-решить — разьвязваць,-вязаць; дазваляць,-воліць
разрешение — разьвязваньне (пытаньня); дазвол (на што-небудзь)
разрешимый — разьвязальны
разростаться,-стись — разрастацца,-сьціся
разрисовывать,-совать — разрысоўваць,-саваць
разрознить — разрозьніць
разрубать,-бить — расьсякаць,-сячы
разрушать,-шить — руйнаваць, зруйнаваць
разрушение — руйнаваньне
разрушитель — руйнавальнік
разрушительный — руйнавальны
разрыв — разрыў, пярэрва
разрывать — рваць, разьдзіраць
разряд — аддзел
разрядные единицы (мат.) — дзесятковыя адзінкі
разряжать,-рядить — разраджваць,-радзіць; выймаць набой
разубеждать,-дить — пераконваць,-канаць
разувать,-зуть — разуваць,-зуць
разуверять,-рить — перавяраць,-верыць
разузнавать,-знать — разьведваць,-даць
разум — розум
разумение — разуменьне
разумный — разумны, разумовы
разучивать,-чить — вывучваць,-вучыць
разыграться — разгуляцца
разыгрывать,-грать — разыйграва́ць,-граць
разыскание — шуканьне, расшукваньне
разыскивать,-искать — шукаць, знайсьці
раз‘единение — разьяднаньне, разлучэньне
раз‘единять,-нить — разьяднаць, разлучаць
раз‘езд — разьезд
раз‘езжать — разьяжджаць
раз‘яснение — зьясьненьне, растлумачэньне
раз‘яснять,-нить — зьясьняць,-ніць, растлумачваць,-чыць
рай — рай
район — раён
райский — райскі
рак — рак
ракета — ракета
ракетный — ракетавы, ракетны
раковидный — ракаваты
раковина — чарапашына, чарапашка
рама — рама
рамочный — рамавы
рана — рана
ранение — раненьне
раненый — паранены
раненько — раненька
ранец — ранец
ранить — раніць, параніць
ранний — раньні, ранічны
рано — рана
раньше — раней, даўней
рапс (бот.) — рапс
рапсод — рапсод
рапсодический — рапсодыйны
рапсодия — рапсодыя
раса — раса
раскаиваться — каіцца, спакутвацца
раскаление — распаленьне, разгартаваньне
раскаливать,-калить — распальваць,-ліць, разгартоўваць,-таваць
раскалывать,-колоть — шчапаць, расшчапіць, біць, пабіць (дровы)
раскапывать,-копать — раскапваць,-паць
раскат — грукат (грому)
раскаяние — каіта, каяньне, пакута
раскладка — расклад
раскланиваться,-няться — раскланьвацца,-няцца
расклевывать,-клевать — разьдзёўбваць, дзяўбаць
расклеивать,-клеить — разьлепліваць,-ляпіць, расклейваць,-іць
расковывать,-ковать — раскоўваць,-каваць
расковыривать,-вырять — раскалупваць,-паць
раскол — рашчэп; раскол
раскольник — раскольнік
раскопка — раскопка
раскошеливаться,-шелиться — раскашэльвацца,-шаліцца
раскрадывать,-красть — раскрадваць,-красьці
раскраснеться — расчырванецца
раскрашивать,-красить — размалёўваць,-ляваць
раскритиковать — раскрытыкаваць
раскручивать,-крутить — раскручваць,-ціць
раскрывать,-крыть — расчыняць,-чыніць, раскрываць,-крыць
раскрытие — выяўленьне, раскрыцьцё
раскусывать,-сать,-сить — раскусваць,-саць,-сіць
раскутывать,-кутать — расхінаць,-нуць
распадение — распад
распаковывать,-ковать — распакоўваць,-каваць
распаливать,-лить — распальваць,-ліць
распарывать,-пороть — распарваць,-пароць
распахивание — узорваньне (зямлі)
распевать — расьпяваць, расьпейваць, пяяць
расписание — расклад
расписаться — расьпісацца
расписка — ро́сьпіска, квіт
расписывать,-сать — расьпісваць,-саць; размалёўваць,-ляваць
расплата — расплата
расплачиваться,-титься — расплачвацца,-ціцца
расплываться,-плыться — расплывацца,-плыцца
расплывчивый — расплыўчывы
располагать,-ложить — разьмяркоўваць,-каваць
располагать временем — мець час
располагаться,-ложиться — зьмяшчацца,-месьціцца, садзіцца,-сесьці
расположение духа — настрой духа
расположение к кому — падабаньне каго
расположение (место) — становішча, стан
расположенный — паложаны; настроены; нахільны
расположенный многочлен (мат.) — упарадкавы многачлен
распорядитель — распарадчык, кіраўнік
распорядительность — распараднасьць, распарадлівасьць
распорядок — распарадак, расклад
распоряжаться,-рядиться — распараджацца,-дзіцца
распоряжение — распараджэньне, загад
расправа — расправа, суд, кара
распрашивание — роспыты, распытваньне
распрашивать,-просить — распытвацца,-тацца
распределение — разьмеркаваньне, расклад
распределять,-делить — разьмяркоўваць,-меркаваць
распродавать,-продать — распрадаваць,-прадаць
распространение — пашырэньне, распаўсюджваньне
распродажа — распродаж
распространенность — пашыранасьць, распаўсюджанасьць
распространенный — пашыраны, распаўсюджаны
распространять,-нить — пашыраць,-рыць, распаўсюджваць,-дзіць
распрос — распытваньне, роспыт
распрощаться — разьвітацца
распря — нязгода, сварка
распрямление — выпростваньне
распускание — распусканьне, распушчаньне
распускать,-пустить — распушчать,-сьціць
распутица — бездарожжа
распутно — распусна, лайдачна, палайдацку
распутный — распусны, лайдак
распутство — распуснасьць, лайдацтва
распутывание — распутваньне
распутывать,-тать — распутваць,-таць
распутье — ростані
распухать,-хнуть — спухаць,-хнуць, похнуць, распохнуць
рассада — расада, флянсы
рассаживать,-дить — рассаджваць,-дзіць
рассвет — сьвітаньне, золак
рассевать,-сеять — расьсяваць,-сеяць, расьсейваць,-сеіць
расседлывать,-лать — расьсёдлаваць,-сядлаць
рассекать,-сечь — расьсякаць,-сячы
расселина — шчыліна, расьселіна
расселение — расьсяленьне
расселять,-лить — расьсяляць,-ліць
рассердить — раззлаваць
рассеянность — раскіданасьць, няўважнасьць
рассеянный — раскіданы, няўважны
рассказ — апавяданьне
расскасчик — апавядальнік
расскасчица — апавядальніца
расслабление — расслабленьне
расслаблять,-бить — расслабляць,-біць
расследывать,-довать — дахадзіць,-йсьці
расслышать — учуць
рассматривать — разглядаць
рассмешить — расьсьмяшыць
рассмотрение — разгляд
рассмеяться — засьмяяцца
рассовывать — рассуваць
рассол — расол
рассольник — расольнік
рассольный — расольны
расстановка — расстаноўка
расстегивать,-стегнуть — расшпільваць,-ліць
расстилать, разостлать — рассьцілаць, разаслаць
расстояние — адлегласьць
расстреливать,-лять — расстрэльваць,-раляць
расстраивать,-строить — расстрайваць,-роіць
расступаться,-ступиться — раступацца,-піцца
рассудительность — разважнасьць,-жлівасьць
рассудительный — разважны,-жлівы
рассудок — рассудак, развага
рассуждать,-судить — разважаць,-жыць
рассуждение — разважаньне
рассчитать — разьлічыць
рассылать — рассылаць
рассылка — рассылка
рассыльный — рассыльны, пасланец
рассыпать — рассыпаць
рассыпной — рассыпны
рассыхаться,-сохнуться — рассыхацца,-сохнуцца
растаять — растаць
расталкивать,-толкнуть — растаўхваць,-хаць, расштурхваць,-хаць
растапливать,-топить — распальваць,-ліць, растапліваць,-піць
растаптывать,-топтать — растаптваць,-птаць
растаскивать,-таскать — расьцягваць,-гнуць
раствор — раствор, расчына
растворение — раствараньне, расчыняньне, расхіл
граней (мат.) — расхіл сьценак
сторон угла — расхіл бакоў кута
растворять,-рить — расчыняць,-ніць, распускаць,-сьціць
растение — расьліна
растения вьющиеся — расьліны ўюнцовыя
растерзание — разарваньне
растерзать — разарваць
растерянный — раскіданы, утароплены, зьбянтэжаны
растерять — пагубляць
растеряться — утаропіцца, зьбянтэжыцца
расти — расьці
растирание — расьціраньне
растирать,-тереть — расьціраць,-церці
растительность — расьліннасьць
растительный — расьлінны
растить — расьціць
растолкование — растлумачэньне
растолковывать,-ковать — растлумачваць,-чыць
растолочь — растаўчы
растопка — растопка, распалка
растормошить — растармасіць
расторопно — растаропна, спрытна
расторопность — растаропнасьць, спрытнасьць
расторопный — растаропны, спрытны
расточать,-точить — марнатраціць, растачваць,-чыць
расточение — марнатрацтва
расточитель-марнатраўца
ра́страта — растрата
растрачивать,-тить — растрачваць,-ціць
растревоживать,-вожить — растрывожваць,-жыць
растрепать — раскудлачыць, зьбіць
растрогать — расчуліць
раструб (бот.) — розьверць
растягивать,-тянуть — расьцягваць,-нуць
растяжение — расьцягненьне, расьцяг
растяжимый — расьцяжны
расхватывать,-тать — расхапліваць,-піць, расхватваць,-таць
расхищать,-тить — раскрадваць,-красьці, раскрадаць,-красьці
расхищение — раскрадваньне, раскраданьне
расход — расход, выдатак
росходиться,-зойтись — разыходзіцца,-зыйсьціся
расходный — расходны, выдатковы
расходование — расходваньне, выдаваньне
расходовать — расходваць, выдаваць
расходящийся — разьбежны
расхождение — расходзіны, расходжваньне
расхохотаться — зарагатаць
расцвет — росквіт, красаваньне
расцветать,-сти — зацьвятаць,-цьвясьці, закрасаваць
расценивать — расцэньваць
расценка — расцэнка
расцепление — расчэпліваньне
расческа — грэбень, грабянец
расчесывать,-сать — расчосваць
расчет — падрахунак, памеркаваньне
расчетливо — рахубна, ашчадна
расчетливость — рахубнасьць, ашчэднасьць
расчетливый — рахубны, ашчэдны
расчисление — разьлічваньне, падрахаваньне
расчислять,-слить — разлічваць,-чыць, рахаваць, падрахаваць
расчистка — расчыстка, расчышчваньне
расчитывать,-тать — разлічаць,-чыць
расчленение — расчляненьне
расшатывать,-тать — хістаць, расхістаць
расширение — пашырэньне
расширяемость — пашыральнасьць
расширять,-рить — пашыраць,-рыць
расширяться,-риться — пашырацца,-рыцца
расщелина — шчыліна
ратификация — ратыфікацыя
ратник — ратнік
ратный — ратны
рать — раць, войска
рафинад — рафінад, ачышчаны цукер
рафинировать — рафінаваць, ачышчаць
рационалист — рацыяналісты
рациональное число — рацыянальны, вымерны лік
раціональный — рацыянальны
рацион — рацыён
рвануть — ірвануць
рвать — ірваць, ванітаваць, блюваць
рвота — рваньне, рвакі, блявоцьце, ванітаваньне
рвотный — рвотны, ванітавальны
реагировать — рэагаваць
реакция — рэакцыя
реакционный — рэакцыйны
реализация — рэалізацыя
реализировать — рэалізаваць
реализм — рэалізм
реалист — рэалісты
реальность — рачавістасьць
реальный — рачавісты
ребенок — дзіця, дзіцянё, дзіцёнак
ребро — рабро
ребро (мат.) — кант
ребус — рэбус
ребятишки — дзятва, дзяцьвішча, блазнота
ребячество — блазнаванье, блазноцтва
ребячиться — блазнаваць
рев — рык
реветь — рычэць, рыкаць, равець, раўсьці
ревизионный — рэвізыйны
ревизия — рэвізія
ревизовать — рэвізаваць
ревизор — рэвізор
ревматизм — рэўматызм
ревнивец — зайздросьнік
ревнивый — зайздросны; рупатлівы
ревновать — зайздросьціць
ревностно — рупатліва, рупна, гарліва
ревностный — рупатлівы, рупны, гарлівы
ревность — зайздрасьць; рупатлівасьць
революционный — рэвалюцыйны
революция — рэвалюцыя
револьвер — рэвальвер
регалии — кляйноды
регистратор — рэгістратар
регистрирование — рэгістраваньне
регистрировать — рэгістраваць
регулировать — рэгуляваць
регулярность — рэгулярнасьць, правільнасьць
регулярный - рэгулярны, правільны
редактирование — рэдагаваньне, рэдактаваньне
редактировать — рэдагаваць, рэдактаваць
редакторский — рэдактарскі
редакторство — рэдактарства
редакционный — рэдакцыйный
редакция — рэдакцыя
редкий — рэдкі
редко — рэдка
редкость — рэдкасьць
редька — рэдзька
резак — разак
резать — рэзаць
резерв — запас
резервный — запасны
резервуар — рэзэрвуар, вадаём
резиденция — рэзыдэнцыя
резина — гума, гумілястрык
резиновы — гумовы
резкий — рэзкі
резко — рэзка
резкость — рэзкасьць
резня — разаніна
резолюция — рэзалюция, пастанова
резон — рацыя, слушнасьць
резонанс — рэзонанс, водгук, водгалас
резонатор — рэзонатар
резонный — слушны
резонно — слушна
результат — вынік, разультат
резь — разанка
резюме — абагульненьне, рэзюмэ
резюмировать — абагульняць
рейд — рэйд
река — рака
»главная — рака галоўная
»исчезающая — рака зьнікальная
река порожистая — рака парогавая
река сплавная — рака сплаўная
»судоходная —»суднаходная
реквизировать — рэквізаваць
рэквизиция — рэквізыцыя
реклама — рэкляма
рекламирование — рэклямаваньне
рекламировать — рэклямаваць
рекламный — рэклямавы, рэклямны
рекомендательный — рэкомэндацыйны
рекомендация — рэкомэндацыя
рекомендовать — рэкомэндаваць
рекреация — рэкрэацыя, адпачынак
рекреационный — рэкрэацыйны, адпачыначны
рекрут — рэкрут
ректор — рэктар
религиозно — рэлігійна
религиозность — рэлігійнасьць
религиозный — рэлігійны
религия — рэлігія, вера
рельеф — рэльеф
рельефный — рэльефны
ремень — рамень
рельсы — рэйкі
ремесленник — рамесьнік
ремесло — рамяство, рэмества
ремонт — рэмонт
ремонтирование — рэмантаваньне
ремонтировать — рэмантаваць
ренсковой (погреб) — гарэлачны, вінны (склеп)
рента — рэнта
реорганизация — рэорганізацыя
репа — рэпа
репейник — лапух
репертуар — рэпэртуар
репетиция — проба, паўтарэньне, рэпэтыцыя
репортер — вястун, рэпортэр
репрессия — рэпрэсія, уціск
репутация — рэпутацыя
рескрипт — рэскрыпт
ресница — расьніца
республика — рэспубліка, рэч паспалітая (дэмократычная, соцыялістычная, фэдэрацыйная)
республиканский — рэспубліканскі
реставрация — рэстаўрацыя, адбудаваньне
реставрировать — рэстаўраваць, адбудоўваць
ресторан — рэстаран, карчма
ретивый — жвавы
ретироваться — адступаць
реторический — красамоўны
реферат — даклад, рэфэрат
рефлекс — рэфлекс
рефлектор — рэфлектар
реформировать — рэфармаваць
рецензент — ацэньнік, рэцэнзэнт
рецензировать — ацэньваць
рецензия — ацэнка, рэцэнзія
рецепт — рэцэпт
рецидив — рэцыдыў, паварот
речение — выраз
речка — рэчка
речь — мова; прамова
решать,-шить — разьвязваць,-заць; пастанаўляць,-навіць
решение (процесс) — разьвязваньне, разьвязаньне
решение (результат) — разьвязак; вырак
решетка — краты, краткі
решетчатый — кратчаты
решимость — адвага
решительно — рашуча
решительность — рашучасьць
решительный — рашучы
ржавчина — іржа
ржаветь — іржавець
ржание — іржаньне
ржаной — жытні, аржаны
ржать — іржаць
рига — гумно, ток
Рига — Рыга
рикошет — адскок, рыкашэт
Рим — Рым
римский — рымскі
рискованно — рызыкоўна
рискованный — рызыкоўны
рисковать,-кнуть — рызыкаваць, зрызыкаваць
риск — рызыка
рисовальный — рысавальны
рисовальщик — рысавальнік
рисование — рысаваньне
рисовать — рысаваць
рисовый — рысавы
рис — рыс
ристалище — бегавішча
ритм — рытм
ритмика — рытміка
ритмический — рытмічны
риф (геогр.) — рыф, падводная скала
»барьерный — рыф застаўны
»береговой»наўзьбярэжны
»коралловый»каралявы
»кольцевой»персьцянёвы
»коровой, панцырный — рыф панцырны
рифма (лит.) — рыфма
»глагольная»дзеяслоўная
»дактилическая»дактылічная
»женская»жаночая
»мужская»мужчынская
»составная»мяшаная
рифмический — рыфмічны
робеть — палохацца, баяцца
робкий — палахлівы
робко — палахліва
робость — палахлівасьць, боязкасьць
ров — роў
ровесник — равесьнік, аднагодак, адналетак
ровик — равок
ровно — роўна
рог — рог
рога — роґі
рогатина — вілкі, рагуля
рогатый — рагаты
рогоносец — раганосец
род — род
род занятий — прафэсія
родильница — радзіха, парадзіха, паложніца
родильный дом — радзільны дом
»приют — радзільны прытулак
родина — радзіма, родны край
родиноведение — радзімазнаўства
родители — бацькі
родительный падеж (грам.) — родны склон
родительский — бацькаўскі
родник — крыніца
родной — родны
родные — родныя
родовой — радавы; дзядзічны
родословие — радавод
родословная — радаводная, радаводны запіс
родственник — родзіч, родны, радня
родственница — родзічка, родная, радня
родственный — родны, сваяцкі
родство — роднасьць, сваяцтва
рожа — морда; рожа (хвароба)
рождаемость — нараджальнасьць
рождение — радзіны, нарадзіны
Рождество (празд.) — Ражство, Коляды
рождественский — колядны
рожь — жыта
роза — рожа
розга — розга, дубец, хлабасьціна
розетка листьев (бот.) — акружак лісьцяў
розничная продажа — розьнічная продаж
рознь —розьня
розовый — рожавы
розыгрыш — розыйгрыш
розыскивать,-скать — расшукваць,-каць, шукаць, знайсьці
рой — рой
роиться — раіцца
рок — лёс, доля, прызначэньне
роковой — прызначаны
рокот — рокат
роль — роля
ром — ром, рум
роман — роман
романист — романісты
романический — любоўны
романс — романс
романтизм — романтызм
романтик — романтык
романтический — романтычны
романтичность — романтычнасьць
ромашка (бот.) — румянка
ромб (мат.) — сукосьнік, ромб
ронять — раняць
ропот — ропат, нараканьне
роса — раса
росисто — росна
росказни — байкі
роскошество — раскоша
роскошно — раскошна, пышна
роскошь — раскоша, пышнасьць
рослый — рослы, вялікі, буйны
роспись — росьпіс
роспуск — роспуск
российский — расійскі, расейскі, маскоўскі
Россия — Расея, Маскоўшчына
россыпи — пяскі
россыпь золотая — пяскі золатародныя
рост — рост, узрастаньне
ростовщик — квотнік, ліхвяр
росток — расток, паростак, плёнчык
росянка (бот.) — расічка
рот — рот
рота — рота
ротозей — салапяка, разьзява
роща — гай
ртуть — ртуць
рубанок — гебель
рубаха — сарочка, кашуля
рубеж — рубеж
рубец — рубец
рубить — сячы, рубаць
рубище — рызьзе
рубка — рубка, пасека, сьцінаньне
рубль — рубель
рубрика — рубрыка
рубцы — рубцы
ругань — лайба́, лаянка
ругательный — зьневажальны, лаяльны
ругать,-гнуть — лаяць, лаянуць
руда — руда
рудник — рудня, капальня
рудокоп — рудакоп, капач
рудокопный — рудакопны, капальны
ружейный — ружжовы, стральбовы
ружье — ружжо, стрэльба
рука — рука
рука-об-руку — поруч
рукав — рукаў
рукавица — рукавіца
рукав реки — адтока
руководитель — кіраўнік
руководить — кіраваць
руководство — кіраваньне; падручнік
руководствоваться — кіравацца
рукоделие — рукамяство
рукодельник — рукамесьнік
рукодельница — рукамесьніца
рукомойник — рукамыйнік
рукописный — рукапісны
рукопись — рукапіс
рукоплескание — воплескі, плясканьне, плёсканьне ў ладкі
рукоплескать — плёскаць у ладкі
рукоятка — ручка
руль — старно, карміла, руль
Румыния — Румынія
румяна — румяны
румянец — руменец
румянить,-ся — руменіць,-цца
румяный — румяны
руно — руна, воўна
русалка — русалка
руссицизм — маскалізм
русский — расіец, расеец, масковец, маскаль; расійскі, расейскі, маскоўскі
русло — рэчышча
»старое — старарэчча
русый — русы
ручательство — зарука, парука, запарука
ручаться — ручацца, запаручацца
ручей — ручай
ручей небольшой — цурок
ручка для письма — абсадка, асадка
ручной — ручны
рыба — рыба
рыбак — рыбак
рыбный — рыбны
рыбоводство — гадоўля рыбы
рыболов — рыбалоў
рыболовство — рыбацтва, рыбальства
рыдание — рыданьне
рыжий — рыжы, руды
рыло — морда, рыла, пыка
рыльце — рыльца
рынок — рынак, торг
рыночный — рыначны, рынкавы
рысь — рысь
рысью — трушком
рытвина — рытвіна, ямка
рыть,-ся — рыць,-цца, капаць,-цца, поркацца
рыхлый — пухкі
рыцарский — рыцарскі
рыцарство — рыцарства
рыцарь — рыцар
рычаг — бома, кол, падважнік
рюмка — чарка, румка
рябина — рабіна
рябиновка — рабінаўка
рябиновый — рабінавы
рябить — мітусіцца
рябоватый — рабаваты
рябой — рабы
рябчик — рабец
рябь — рабізна, рабаценьне
ряд — рад
рядовой — просты, звычайны
рядом — побач, каля, ля
ряса — раса; (у ксяндзоў) — сутана