Практычны расійска-беларускі слоўнік (1924)/Слоўнік/И
| ← З | И Слоўнік Аўтар: Мікола Байкоў і Максім Гарэцкі 1924 год |
К → |
Прапануем да спампаваньня!
и — і
Иаков — Якуб
ибо — бо, затым што
ива — верба, лаза
Ивенец (гор.) — Івянец
ивняк — вербалоз
игла — голка
иглистый — гальчасты
игнорировать — незважаць, занядбаць
иго — ярмо, няволя
иголка — голка
игорный — ігральны
игра — ігра
играние — іграньне
играть — іграць, гуляць, бавіцца
игриво — гульліва, жартаўліва
игривость — гульлівасьць, жартаўлівасьць
игривый — гульлівы, жартаўлівы
игрище — ігрышча, гульні
игрок — гулец
игрушка — цацка, забаўка
игры — гульні
игумен — ігумен
Игумен (гор.) — Чэрвень, Ігумень
игуменья — ігуменьня
идеал — ідэал
идеализировать — ідэалізаваць
идеализм — ідэалізм
идеалист — ідэалісты
идеальность — ідэальнасьць
идеальный — ідэальны
идейность — ідэйнасьць
идейный — ідэйны, ідэёвы
идентичность — тожсамасьць, тоесамасьць
идентичный — тож самы, той самы
идеолог — ідэолёг
идея — ідэя, думка
идиллический — ідылічны, сяляначны
идилия — ідылія, сялянка
идиот — ідыёт, ёлуп
идиотизм — ідыётызм, ёлупства
идол — балван, статуй, ідал
идолопоклонник — балвахвал
идолопоклонство — балвахвальства
Иегова (миф.) — Егава
иезуит — езуіт
иезуитский — езуіцкі
иерей — свяшчэньнік, каплан
Иерусалим — Ерусалім
из — з
изба — ізба, хата
избавитель — збавіцель, вызваліцель
избавление — збавеньне, вызваленьне
избавлять,-вить — збавляць,-віць; вызваляць, вызваліць; выратаваць
избалованный — спатвораны
избаловать — спатворыць
избегать — унікаць, уцякаць
избивать,-бить — біць, пабіць, абабіць
избиение — біцьцё, абабіцьцё
избиратель — абіральнік
избирательный — абіральны, выбіральны
избирать,-брать — абіраць, абраць; выбіраць, выбраць
избрание — абраньне, выбары
избранник — абранец, абраны
избушка — халупка
избыток — надмер, перавышка, збытак
изваяние — вылепак
изверг — кат, тыран
извергать — выкідаць
извержение — выбух
изведывать,-дать — дазнавацца,-знацца
известие — вестка, зьвестка, ведамасьць
известно — ведама, вядома
известность — вядомасьць, слыннасьць
известный — вядомы, слынны, славуты
извещать, — паведамляць,
известковый — вапнавы
известняк — вапняк
известь — вапна
извиваться — віцца, выгінацца
извилина — зьвіліна, лукавіна
извилистый — зьвілісты
извинение — выбачэньне, прабачэньне
извините — выбачайце
извинительный — выбачальны
извинять — выбачаць, прабачаць
извиняться — прасіць выбачэньня
извлекать — выцягаць, дабываць, даставаць,
»корень (мат.) — дабываць корань
извлечение — выцяганьне, дабываньне; вынятка, выпіска
извлечение корня (мат.) — караняваньне, дабываньне кораню
извлечение прибыли — скарыстаньне
извне — звонку, знадворку
изводить — выводзіць, выправаджаць; звадзіць
извоз — вываз
извозить — вывазіць
изворачиваться — выкручвацца
изворотливый — выкруцісты, выкрутас
извозчик — возьнік, фурман, падводнік
извращать,-тить — скажаць,-зіць
изгиб — выгін; лукавіна
изгибание — выгнаньне
изгибаться — выгінацца
изгнание — выгнаньне
изгнанник — выгнаньнік
изгнать — выгнаць
изголовье — згалоў‘е
изготовление — выраб
изготовлять,-вить — вырабляць,-біць
издавать,-дать — выдаваць,-даць
издавна — здаўна
издали — здалёк
издание — выданьне
издатель — выдавец
издательский — выдавецкі
издательство — выдавецтва
издевательство — зьдзек, глум
издеваться — зьдзекавацца, глуміцца
изделие — выраб, вырабка
изделывать — вырабляць
издержать — страціць, выдаць, зрабіць наклад
издержка — страта, выдатак, наклад
издревле — спрадвеку
издыхание — кананьне
издыхать — здыхаць
изжарить — сасмажыць, спрэгчы
изжога — пякотка
излагать — выкладаць
излечение — вылячэньне
излечить — вылечыць, выгаіць
изливать,-лить — выліваць,-ліць
излишек — збытак, лішак
излишний — збытачны, лішкавы, надмерны
изложение — выкладаньне, выклад
изложить — выкласьці
излучина — выгін, лукавіна
излюбленный — аблюбёны
измельчать — здрабнець
измельчить — падрабніць
измена — зрада
изменение — зьмена, адмена
изменить — зьмяніць, адмяніць; зрадзіць
изменник — зраднік
изменница — зрадніца
изменнический — зрадніцкі
изменчиво — зьменна
изменчивость,-няемость — зьменнасьць
изменчивый — зьменны
изменять — зьмяняць; зраджаць
измерение — мераньне, вымер, памер
измеримость — вымернасьць
измеримый — вымерны
измерять,-рить — мераць, вымераць, рабіць, зрабіць памер
измождение — утома, змарэньне
изможденный — змораны
измучить — замучыць, замардаваць, закатаваць
измучиться — змучыцца, замардавацца
измышлять — змысьляць, вымысьляць, выдумляць
изнанка — ніз, спод, выварат
изнасилование — згвалтаваньне
изнасиловать — згвалтаваць
изначальный — спрадвечны
изнежить — расьпесьціць
изнемогать — зьнемагаць
изнеможение — зьнямога, змарэньне
изнурение — высіленьне, зануреньне, замардаваньне
изнурять,-рить — высіляць, мардаваць, замардаваць
изнывать — нудзіцца, ныдвіць
изобилие — дастатак, раскоша
изобильно — у дастатку
изобличение — высьведчаньне
изобличать,-чить — высьвядчаць, высьведчыць
изображать — рысаваць, выабражаць
изображение — рысаваньне, нарыс, вобраз
изобразительный — вобразны
изобретатель — вынаходца
изобретать — вынаходзіць, вымысьляць, адкрываць
изобретение — вынаходка, адкрыцьце
изогнутость — пагнутасьць
изолирование — ізоляваньне
изолировать — ізоляваць
изолятор — ізолятар
изотермы (геогр.) — лініі роўнацеплавыя
изразец — кахля
изразцовый — кахляны
изредка — зрэдка, калі-нікалі
изрекать,-речь — вымаўляць, вымавіць; выказваць, выказаць
изречение — выслоў‘е
изрядно — даволі, досыць
изувер — фанатык
изуверие — фанатызм
изувечивать,-чить — калечыць, скалечыць
изумительно — дзіўна
изумительный — дзіўны
изумление — зьдзіўленьне
изумлять,-мить — зьдзіўляць,-віць
изумруд (минер.) — смарагд
изучать,-чить — вывучваць,-чыць
изучение — вывучваньне
изысканность — вытворнасьць
изысканный — вытворны
изыскание — знахаджэньне, вышукваньне, досьлед
изыскать — знайці, вышукаць, здабыць
изюмина — разынка
из‘явление — выяўленьне
из‘являть,-вить — выяўляць,-віць
из‘явительное наклонение (грам.) — абвяшчальны лад
из‘ян — шкода, страта
из‘яснение — выясненьне, вытлумачэньне
из‘яснительный — выясьняльны
из‘яснять — выясьняць, вытлумачваць, тлумачыць
из‘ятие — выняцьце, вынятак
из‘ять — выняць
изящество — прыгожасьць
изящный — прыгожы, красны
Иисус — Ісус
икона — абраз
иконостас — іконастас
икота — гікаўка
икра — ікра; (анат.) — лытка
икряной — ікраны
ил — глей
или — або, альбо, ці
илистый — глеісты, глейкі
иллюзорный — аблудны, памылковы, ілюзійны
иллюзия — ілюзія, аблуда, памылка
иллюминация — ілюмінацыя
иллюстрация — ілюстрацыя, малюнак
иллюстрированный — ілюстраваны
иллюстрировать — ілюстраваць,
Илья — Ільля,
имение — двор, маентак
именинник — імяніньнік
именины — імяніны
именительный падеж (грам.) — назоўны склон
именитый — менавіты, славуты, значны
именно — як раз, дакладна
именной — іменны
именование — найменьне
именованное число (мат.) — найменны лік
именовать — менаваць, называць
именоваться — менавацца, называцца
иметь — мець
иммиграция — усяленьне, іміграцыя
император — імпэратар
империя — імпэрыя
импорт — прывоз
импровизатор — імпровізатар
импровизация — імпровізацыя
импровизировать — імпровізаваць
импульс — імпульс
импульсивное движение — імпульсіўны рух
имущественный — маемасны
имущество — маемасьць
„движимое —„рухомая
„недвижимое —„нярухомая
имущий — заможны, багатыр
имя — імя
„прилагательное — імя прыметнае, прымета, прыметнік
„существительное — імя назоўнае, іменьнік, імя
„числительное — імя лічэбнае, лічэбнік
„нарицательное — імя звычайнае (супольнае)
„собственное — імя уласнае
иначе — іначай, інакш, інакшы
инвентарь — інвэнтар, манаткі
индейка — індычка
индивуальность — індывідуальнасьць, асабовасьць, асабістасьць
индивидуальный — асабовы, асабісты
индивидуум — індывідуум, асоба
индиец — індыец
Индия — Індыя
индуктивный — індукцыйны, наводны
индукция (лог.) — індукцыя, навядзеньне
иней — шэрань, іней
инертный — інэртны, нярухавы
инерция — інэрцыя, нярухавасьць
инженер — інжанэр
инициалы — ініцыялы, пачатнікі
инициатива — ініцыятыва, пачын
инициатор — пачынальнік
иноверный — чужаверны
иногда — іногды, часам
иноземный — чужаземны
иной — іншы
инокиня — чарніца, манашка
инок — чарнец, манах
иноплеменник — чужак
иностранец — чужаземец
иностранный — чужаземны
иносказание — іншасказ
иносказательный — іншасказны
инспирация — натханьне
инспирировать — натхаць
инстинкт — інстынкт
инстинктивный — інстынктыўны
институт — інстытут
институция — установа
инструкция — наказ, інструкцыя
инструктор — інструктар
инструктировать — інструктаваць
инструмент — прылада, інструмэнт
инструментальный — інструмэнтальны
инсценизатор — інсцэнізатар
инсценизация — інсцэнізаваньне
инсценизировать — інсцэнізаваць
интеграл — інтэграл
интегральное исчисление (мат.) — інтэгральнае лічэньне
интегрировать — інтэграваць
интеллигенция — інтэлігенцыя
интеллигент — інтэлігэнт
интелект — інтэлект, розум
интеллектуальный — інтэлектуальны, разумовы
интенсивность — напруджанасьць, сіла
интенсивный — напруджаны
интервал — перамежак
интервью — размова
интервьюер — размоўца
интервьюировать — распытваць
интерес — інтарэс, цікавасьць
интересно — цікава
интересовать — цікавіць
интерлюдия (лит.) — паміждзея
интернационал — інтэрнацыяналь, міжнародня
интернационализм — інтэрнацыяналізм, міжнародніцтва
интернациональный — інтэрнацыянальны, міжнародны
интерполяция — інтэрполяцыя
интимность — інтымнасьць
интимный — інтымны, унутраны
интонация — вымова, вымаўленьне
интрига — інтрыга, баламуцтва, заходы
интригент — інтрыган, баламутнік
интриговать — інтрыгаваць,
баламуціць
интуитивный — інтуіцыйны
интуиция (филос.) — інтуіцыя
инулин (бот.) — інулін
инфекционный — заразны
инфекция — інфекцыя, зараза
информация — асьведамленьне
информировать — асьведамляць
Иоанн — Ян, Іван, Янка
иод — йод
Ионический стих (лит.) — Іонічны верш
иотированный (грам.) — іотованы
иронизирование — высьмяханьне
иронизировать — высьмяхаць
иронический — іронічны, высьмешлівы
ирония — іронія, высьмешка
иррациональный — ірацыянальны, нявымерны
иск — іск
искажать,-казить — скажаць, сказіць
искажение — скажэньне, перакручваньне
искалечить — скалечыць
искалывать,-колоть — калоць, пакалоць
искание — шуканьне
искатель — шукальнік
искатель приключений — авантурнік, прайдзі-сьвет
искательство — дамаганьне
искать — шукаць
исключать,-чить — выключаць, выключыць
исключение — выключэньне, вынятак
исключительный — выключны, вынятковы
искомый — шуканы
искони — спрадвеку
ископаемые — выкапні
ископаемый — выкапальны
искоренение — выкараненьне
искоренять,-нить — выкараняць, выкараніць; нішчыць, зьнішчыць
искоса — скоса
искра — іскра
искренный — шчыры
искренно — шчыра
искренность — шчырасьць
искривление — выкрыўленьне
искривлять — крывіць, выкрыўляць
искристый — іскрысты
искриться — іскрыцца
искупитель — адпакутнік, збавіцель
искупление — выбаўленьне, выкуп; вызваленьне
искус — спроба, выпыт
искуситель — спакусьнік
искусник — штукар, мастак
искусно — зручна, мастацка
искусный — зручны, лоўкі, мастацкі
искусственность — штучнасьць
искусственный — штучны
искусство — штукарства, мастацтва
искушать — спакушаць, выпытваць
искушение — спакуса
испарение — параваньне
испарина — поты
испаряться — выпарацца
испечь — сьпячы
испивать,-пить — выпіваць,-піць
исповедание — вызнаньне
исповедник — спаведнік, вызнаўца
исповедь — споведзь
исповедывать — вызнаваць
исповедываться — спавядацца
исподволь — памалу, паволі
исподтишка — сьціха
исполин — волат, асілак
исполнение — выкананьне, спаўненьне
исполнитель — выканаўца
исполнительный — выканаўчы (камітэт); спраўны (чалавек)
исполнять,-нить — выконваць, спаўняць; выканаць, споўніць
использование — скарыстаньне
использовать — скарыстаць
испортить — папсуваць
испорченный — папсаваны, папсуты
исправление — выпраўленьне, выправа
исправлять,-вить — выпраўляць,-віць
исправный — спраўны, дакладны
испрашивать,-просить — прасіць, выпрасіць
испуг — спалох
испугаться — спалохацца, спужацца
испытание — спроба, апрабаваньне, высьлед, досьлед
испытанный — апрабаваны
испытывать — выпытваць, дасьледваць
испытательный — выпытны, дасьледны
исследование — дасьледваньне
исследователь — дасьледнік, дасьледца
исследовательский — дасьледчы
исследовать — дасьледваць
исстари — здаўна
иссякать — высыхаць
иссякание — высыханьне; зніканьне (ракі)
истекать — выцякаць, выплываць
истерика — істэрыка
истерический — істэрычны
истец — істэц, пазывальнік
истечение — выцяканьне, выліваньне
истина — праўда, ісьціна
истинность — праўдзівасьць, запраўднасьць
истинный — праўдзівы, запраўдны
истлеть — струпехнуць, струхлець
исток — пачатак ракі, вытак, выплынь
истолкование — выясьненьне, вытлумачэньне
истолкователь — тлумач
истолковывать,-вать — выясьняць,-ніць; тлумачыць, растлумачыць, вытлумачыць
истома — млосьць, тамленьне
истомиться — стаміцца, змардавацца
истопить — вытапіць, выпаліць
историк — гісторык
историограф — гісторыяграф
историография — гісторыяграфія
исторический — гісторычны
история — гісторыя
источник — крыніца
„восходящий — ўсходная
„горячий — гарачая
„железистый — зялезістая
„лечебный — лекавая
„минеральный — мінэральная
„нисходящий — спадальная
„серный — серкавая
истощаться — высіляцца
истощение — высіленьне
истребитель — згубца
истребительный — згубны
истребление — згуба, зьнішчэньне
истреблять — зьнішчаць, звадзіць
истребовать — вытрабаваць
истукан — статуй, бажок, балван
истый — існы
истязание — катаваньне, мардаваньне
истязать — катаваць, мардаваць
исход,-ждение — выхад
исходить — выходзіць
исходный — выходны
исцеление — вылячэньне, выгойваньне
исцелять — вылячаць, выгойваць
исчезать,-знуть — зьнікаць, зьнікнуць
исчезновение — зьніканьне
исчезнувший — зьніклы
исчерпывать,-пать — вычерпваць, вычарпаць
исчисление — лічэньне, зьлічэньне, вырахаваньне
исчислять,-лить — лічыць, вылічыць, вырахаваць
итак — такім спосабам, такім чынам
итог — падрахунок, падсумак
итти — ісьці
ищейка — сабака-ганчак
июль — ліпень
июльский — ліпнёвы
июнь — чэрвень
июнский — чэрвянёвы