Над ракою Арэсай (1933)
| Над ракой Арэсай Паэма Аўтар: Янка Купала 1933 год |
| Іншыя публікацыі гэтага твора: Над ракой Арэсай. |
Прапануем да спампаваньня!
ЯНКА КУПАЛА
НАД РАКОЮ
АРЭСАЙ
|
ДВБ ЛіМ 1933 |
._%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D1%8E%D0%BD%D0%B0%D0%BA_1.png)
ЯНКА КУПАЛА
НАД РАКОЮ
АРЭСАЙ
|
ДЗЯРЖАЎНАЕ ВЫДАВЕЦТВА БЕЛАРУСІ МЕНСК ЛіМ 1933 |
Рэдактар БЭНДЭ
Тэхрэдактар Лапідус
Кар. Кавалёў
Кар. рук. Л. К. ЧЫ
Здана ў друкарню
Падпісана да друку 5-V
Заказ № 2984 — 5000 экз.
Друкарня «Палесдрук».
|
1. ЗАМЕСТ УСТУПУ
А ня чуў я песьні Як яны аддана А ня чуў я песьні Як на топкім полі А ня чуў я песьні Як супроць ідучы І ня чуў, ня чуў я |
|
2. АБ МІНУЛЫМ
Было тут калісьці — Ідзе чалавек там, — Зьвер блукае дзікі Мядзьведзь смокча лапу Дзік ходзіць з дзічыхай, Там-сям човен вузкі, Адно з вясной яснай Свой сьпеў салавейка Скукуе зязюля А там зноў магілай А людзі, а людзі? — Між топкіх багнішчаў, Жывуць людзі ў хатах, Пад шум бесканечны Іх розум балота Легенды і казкі Праз леты і зімы |
|
3. ЗАШУМЕЛА, ЗАГУЛО…
I Зашумела, загуло, Люду хмара наплыла, Украінцаў тут гурма Безьлік хлопцаў-звадыяк, Што-та будзе тут цяпер? А ў нядзелю, чуць зара, Шум і гоман навакол, Рыюць людзі топкі торф Яны знаюць, што ўжо так За канавай — як струна Спанаваў зьвярыну страх, На гектары абнялі Магістралі прад табой — Магістралі, дрэнажы Не дабачыў паляшук Раскаваў балота з пут, II І ляжаць канавы. Бягуць да Арэсы Магістралі складна Каб зрабіць прыгоднай Каб высокі, буйны Чакае Палесьсе Рук яно чакае Яны хутка прыдуць, Бо йдуць чуткі сільна |
|
4. КАМУНА
I Вясной зьявілася іх сем[1] З Самарскае дывізіі Прышлі і фрунзаўцы варочаць Таксама і з Чангарскай Жаданьне ладзіць новы лад Ня страшны сьмелым ім былі А Забалоцьцем той бугор Балота, забалаць балот, Палаткі, пілы, тапары Адны ў дрыгве карчуюць гаць, — А трэція цягаюць лес, Карчуюць нетру дзень-у-дзень За крокам крок, за мэтрам мэтр, II Кіпіць работа, як нідзе, Здавалася-б, чаго хацець, — І пазіраюць з-падылба, Ў Камуне быццам нелады, З васьмі чангарцаў пяцярых Камуна ім была ня ўцям, Імкнуцца быць не на віду, Работа ў іх курам на сьмех, Работа валіцца ім з рук, Ды на „дзялянцы“ на „сваёй“, І камунарам іх цярпець Хвалюецца люд малады, І слова ўзяў, і кажа так: Мо‘ й смачны хлеб вам дармавы, — Адзін з пяцёх. Ды як-жа так? Ні табе сон, Адзін з камунараў. Каб на стале бліноў і сала Другі з пяцёх. Ня трэба нам Адзін з чангарцаў Як добрых тутка вас прыняў І праўду кажа старшыня, Другі з камунараў. Ня нам з адшчапенцамі Трэці з камунараў. За ўсім крэпка назіраем Ці то лодар, ці прагульшчык, — Старшыня Модзін. З усіх вашых прамоў Але, як проста кажуць, Хто „за“, за выключэньне, — Прайшло аднагалосна, Чацьверты з камунараў. III Як з плеч гара звалілася У думках прасьвятлелася Кіпіць работа цяжкая Загон балотны шырыцца, Адны рыхтуюць торфішча Цягнулася так месяцы, Яны ўсе аглядзеліся, * Сход. На сходзе, як звычайна, — Буду коратка мець слова, — Трэба! трэба! — стогалосна — Галасую! — крычыць Модзін. — Дык вось, — Модзін далей кажа, — Ліквідуйце гаспадаркі — Хто жанаты, вязі жонку — Пасьля гэтакай прамовы І жаніцца, дык жаніцца, — А ў рабоце на балоце * Шум і гоман вакол, І работа пашла Ідзе ў сьвет новы год — Бягуць дні, як вада, Лес зялёны шуміць, А ў Камуне, глядзі, Пахаджаюць сабе Пахадзілі сабе IV Шмат чаго зрабілі Хаты і аборы, Хутка збудавалі Млын вурчыць ды меле Пры тэй лесапілцы Падкладаў калоды, Аднаго так разу, Гакнула бяз жалю, На нарах панесьлі, І сканаў ваяка Над магілай сьвежай — Сьпі, наш Барысенка, Арміі Чырвонай Ой, таварыш любы! Сьпі, наш Барысенка, Ён цябе падменіць, Будзе ён ударнік, Сыпнулі зямлёю Камунаркі з боку Ды йшчэ галасілі V Ідзе будаўніцтва, У Камуне школа, У Камуне ў сотні А з прысельля глянуць, Трактары шнуруюць Жыта, авёс, бульбу, І сёньня зайздросьціць Так расьце, расьце ўсё Як-бы тут спрадвеку Але так здаецца… Што зрабілі людзі Тысяча гэктараў * Я сяўбу сам бачыў, Тут-жа я прымеціў Бо як ня ўзіраўся Таксама начальства Ды такое нешта Гэта перад сьветам І ня чуў у Камуне VI Да саўгасу Сосны[3] Правялі ударна Ня было ў іх спэцаў, Зналі адно толькі, Гутарак нямала Раяцца, мудруюць Ўзяцца проста з мосту За блытню-ж такую Раяцца з сабою Аж тут абазваўся Служыў на заводзе Вылажу й чыгунку, Пад яго камандай Па іх рэйкі — шнурам, І ўжо ўсё гатова, Строіў Адзярыха Ня вучыўся ў ВТУЗ-ах, З тым, ці іншым стажам, * Бягуць каляіны Камунары пішуць, — — Прыедзьце, ўпішэце Прыехалі „спэцы“, — — Як так? Дзе дазволы? — — Хто месца адводзіў? І ўсё так бурчэлі, * Сьвіснуў раз, сьвіснуў два Ваганэткі бягуць Ад саўгасу назад То ня жарт, то ня сьмех, — Ты кукуй, ня кукуй, VII А на рэчцы на Арэсе Там красуе ўжо Камуна Ня хмурыся, добры дзядзька, * А па рэчцы па Арэсе Дажывае свайго веку Новы човен сілы повен, * А на рэчцы на Арэсе Тут спаборніцтва ў пашане, Не пагаснуць для іх зоркі, * А на рэчцы на Арэсе Расьце зьмена камунарам Не папусьцяць сябе ў крыўду * А на рэчцы на Арэсе — Сьцены гладка склютаваны, Днём іх сонца асьвятляе, * А на рэчцы на Арэсе Ды Камуну сваю ладзяць, Ды час прыдзе, ды паклічуць |
|
5. САЎГАС
I Мар‘іна балота, Мар‘іна балота, Мар‘іна балота, * Ідуць рэхі ў сьветы Ідуць рэхі ў сьветы… На прысельлі Сосны А другі — Загальле — Сорак тысяч топча Але я Загальля Лепш я сваё слова * Сосны, мае Сосны! Паншчыну, лад царскі Бачылі караньне * Сосны мае, Сосны! Вырасьлі-ж вы буйна Ці то сонца сьвеціць, * Сосны мае, Сосны! На вашых палетках Тарфяное поле, А сягоньня сьмела II Я ня буду ўнутр залазіць Аб брыгадах аб ударных Тут пачну я апісаньне, За гарамі, за даламі, Непраходныя былі дзе Поле роўнае такое, Ад вясны вясёлай, раньняй Дзьве чыгункі на саўгаскім То прывозяць, шмат прывозяць То вывозяць, шмат вывозяць А ў ім колькі інвентару Саўгас — горад, не мястэчка, Гаспадарнаму саўгасу Ёсьць бальніца, у бальніцы — Ёсьць аптэка, акушэрка — На рабфаку на вячэрнім А рабфакаўцаў нямала — Для рабочых, для работніц Людзі там працуюць дружна, Ёсьць напэўна недахопы, У саўгасе электрычнасьць, Я закончу, бо апісваць |
|
6. ЗАМЕСТ ЗАКЛЮЧЭНЬНЯ
Каб прысуд свой выдаць Падзівяцца з новай Сонца, месяц, зоры Аб новым Палесьсі Апяюць у песьнях Як пад пільнай вартай І хоць будзе шкодзіць Камуна БВА — Менск, |
- ↑ 1) Модзін — нязьменны старшыня Камуны ад пачатку яе заснаваньня (1929 г.) і па сягоньняшні дзень, 2) Анісінаў, 3) Восіпаў, 4) Данілаў, 5) Кавалькоў, 6) Коўрыкаў, 7) Шматаў.
Камуна арганізавалася і папаўняецця з дэмабілізаваных чырвонаармейцаў Беларускай ваеннай акругі, але ёсьць і іншыя. Па нацыянальнасьці — большасьць беларусы. Пералічаныя сем таварышоў фактычна і зьявіліся як-бы заснавальнікамі Камуны. — Я. К. - ↑ Новы тэрмін. Мінаралам завуць грунтовую глебу для адрозьненьня ад балота.
- ↑ Саўгас «Імя дзесяцігодзьдзя БССР». Аб ім далей. Для скарачэньня яго называюць па-старому проста — Сосны. — Я.К.
ЦЕНА 2 РУБ.
На белорусском языке
ЯНКА КУПАЛА
НАД РЕКОЮ ОРЕССОЙ
Белоруссии
Гэты твор знаходзіцца ў грамадскім набытку ў краінах, дзе тэрмін аховы аўтарскага права на твор складае 70 гадоў або менш.
